Tết do từ TIẾT mà ra (thời tiết). Tết thuở xưa ở
nông thôn ta chia làm các lễ hội :
Tết Nguyên đán : Ngày đầu năm mới âm lịch.
Tết Hàn thực : Ngày mùng Ba âm lịch hàng năm (kiêng
cữ ăn uống).
Tết Thanh minh : Tháng Ba âm lịch (tảo mộ).
Tết Đoan ngọ : Mùng Năm tháng Năm âm lịch (giết sâu
bọ).
Tết Trung nguyên : Ngày Rằm tháng Bảy âm lịch (cúng
cô hồn).
Tết Trung thu : Trưng đèn, mừng trăng.
Nguyên đán vẫn là ngày Tết chính của nhân dân ta,
nhất là đồng bào ở nông thôn từ ngàn xưa cho tới bây giờ.
Thời đại ngày nay người ta đã giản đơn hóa "Tết nhất"
hoặc bỏ đi những buổi lễ không thiết thực đến đời sống dân
gian như ngày Trùng cửu (mùng 9 tháng 9 hàng năm) và ngày Hàn
thực. Những tục lệ phong kiến, chậm tiến đã được loại trừ
dần nhưng bà con nông thôn vẫn giữ gìn nếp cổ kính, truyền thống
của các ngày Tết dân tộc. Ví như chủ yếu của ngày Tết Nguyên
đán là nhắc nhở đến cội nguồn dòng giống, thờ cúng ông bà
tiên tổ, bởi vậy mỗi gia đình dù giàu nghèo cũng phải có bàn
thờ, nhang nến với ít hoa quả, bánh trái để dâng cúng đầu năm.
Tết ngày xưa ở nông thôn là bà con chung hưởng, nghỉ ngơi sau cả
năm lam lũ công việc đồng áng. Lau chùi bộ lư đồng, trồng cây
nêu chuẩn bị đón Xuân, quét dọn, sửa sang nhà cửa, chăm sóc
bông mai sao cho nở đúng đêm giao thừa, mua tranh Tết treo ở vách
tường, rủ bà con chòm xóm gói bánh chưng, bánh tét, đi chợ sắm
sửa áo quần mới để mặc ba ngày Xuân. Mùng Một Tết là ngày
quan trọng nhất, cúng chùa, miếu mạo, thăm viếng đình làng để cầu
phúc, cầu lộc, cầu duyên, sau đó đi chúc mừng năm mới họ hàng.
Ngày đầu Xuân tránh gây gổ, kî nhất là đập bể ly chén, dùng dao
kéo làm đứt tay... sẽ xúi quẩy cả năm. Tiền lì xì (mừng tuổi)
phải chuẩn bị trước Tết : mới toanh, còn cáu cạnh... để cho con
nít trong nhà, họ hàng thân thích và trẻ nít hàng xóm láng giềng
gọi là "lấy hên" cả năm. Ngoài chung vui với nhau chút ít
rượu Xuân, bà con Nam Bộ khó mà bỏ qua được những "gánh
hát cải lương về làng", đi hái lộc đầu năm, chọn ngày lành
tháng tốt xuất hành và mở cửa hàng để buôn bán phát tài quanh
năm...
Bỏ những thủ tục, vẫn giữ được ngày Tết truyền
thống dân tộc : đó là điều đáng quý của bà con ở nông thôn
Việt Nam ta
