Học
viện Phật giáo Việt nam tại TP HCM toạ lạc số 716, Nguyễn Kiệm, Quận Phú
Nhuận, TP. Hồ Chí Minh. Đây là một cơ sở giáo dục cấp đại học Giáo hội
Phật giáo Việt Nam ( Học viện PG Việt Nam tại Hà Nội, Học viện PG Việt Nam
tại Tp Huế), được thành lập từ ngày 25 tháng 02 năm 1982 theo nghị quyết
phiên họp thứ nhất của Ban thường trực Hội đồng trị sự Trung Ương và theo
quyết định 0160/ QĐ ngày 17 tháng 03 năm 1983 của Uỷ Ban Nhân Dân thành
phố Hồ Chí Minh. Mục đích của học Viện là nhằm để đào tạo những tăng ni
sinh có kiến thức đại học về giáo lý căn bản của các bộ phái Phật giáo,
lịch sử Phật giáo Việt nam và văn hoá ( phật giáo) Việt Nam, để sau khi
tốt nghiệp Cử Nhân Phật học có thể tiếp tục học cấp Cao học, Tiến Sĩ, trở
thành nghiên cứu viên Viện nghiên Cứu Phật học, hoặc đảm trách các công
tác chuyên môn, Phật sự tại trung ương giáo hội, Ban Trị sự tại các tỉnh,
Thành trong toàn quốc.
Hệ thống tổ chức của học Viện
Phật giáo tại TP Hồ chí minh gồm có hội đồng điều hành, ban học vụ, Ban
giảng huấn, văn phòng điều hành, ban đại diện sinh viên và Ban bảo trợ.
Theo quy chế thì học Viện thu nhận tăng ni sinh trên toàn quốc theo một số
tiêu chuẩn sau:
-
Tăng Ni sinh thuộc giáo hội Phật giáo Việt nam, được
sự giới thiệu của Giáo hội và ban tôn giáo cấp tỉnh thành, và chính
quyền địa phương xác nhận.
-
Tốt nghiệp trường Cơ bản phật học nay là trường Trung
Cấp Phật học và tốt nghiệp phổ thông trung học ( tú tài), đã thọ giới Tỳ
kheo, Tỳ kheo ni.
-
Trúng tuyển kỳ thi tuyển sinh vào Học viện gồm ba môn
thi:Phật pháp căn bản; Văn học Việt nam; anh ngữ ( chương trình lớp 12
hiện hành).
Học viện Phật giáo Việt nam
theo chế độ niên chế, kéo dài trong 4 năm, mỗi năm học có hai học kỳ, mỗi
học kỳ kéo dài bốn tháng rưỡi. Cuối mỗi học kỳ đều có thi kiểm tra cuối
học kỳ. Điểm trung bình của hai học kỳ mỗi năm phải đạt điểm 10/20 mới
được cấp chứng chỉ cuối năm và được học tiếp năm kế tiếp. Các sinh viên
tăng ni nếu đạt yêu cầu trong 4 năm học sẽ được cấp 4 chứng chỉ và hoàn
thành luận văn tốt nghiệp sẽ được học Viện cấp văn bằng Cử Nhân Phật học.
Chương trình học của Học Viện
Phật giáo Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh được phân bổ trong 4 năm. Mỗi năm
Tăng Ni sinh học trong 9 tháng, mỗi tháng 4 tuần, mỗi tuần 24 tiết. Số học
trình Tăng ni học mỗi năm tương ứng 864 tiết, hoàn tất chương trình 4 năm
là 3456 tiết. Cụ thể như sau:
Nội điển Kinh Luật, Luận phật
giáo- chuyên sâu về các giáo lý căn bản như Duyên khởi, Tứ đế, Nhân quả,
Nghiệp báo, Tái sinh, Ngũ uẩn, Thập nhị xứ, Thập Bát giới.
-
Một số kinh tiêu biểu của Thượng tọa Bộ, Nhất Thiết
Hữu bộ, và Phật giáo phát triển.
-
Lịch sử tư tưởng các bộ phái ( Hay tông phái cương
yếu) – Giới luật của ba bộ phái- văn học Phật giáo Việt Nam- Lịch sử
Phật giáo Việt Nam- Thực tập thiền định.
Ngoại điển: Gồm các môn học
thuộc chương trình đại học Đại cương như: Lịch sử Việt Nam, Văn học Việt
nam, Thẩm mỹ học, cơ sở văn hoá Việt nam, Văn minh việt nam, đại cương cơ
sở Văn hoá Việt nam, Môi sinh học, tôn giáo học, công dân giáo dục, xã hội
học, Triết đông, triết tây, triết học Mac Lê –nin, giáo dục học, quản trị
hành chánh. Ngoài ra, trong chương trình học còn có các môn học cổ ngữ và
sinh ngữ như: Sanskrit, Palì, Hán cổ, hoa văn, anh văn Thuật ngữ và anh
ngữ thực hành.
Phần chuyên môn:
-
Một số kinh tiêu biểu của ba bộ phái thuộc hệ Nykàya,
A hàm, và đại Thừa Phật giáo ( Pháp Hoa, Viên giác, Kim cương, hoa
Nghiêm, Lăng già, bảo tích)… Lịch sử tư tưởng các bộ phái ( hay các tông
phái của đạo Phật) – giới luật căn bản của ba bộ phái- Văn học Phật giáo
Việt nam- lịch sử phật giáo việt nam- thiền học Việt nam, thiền học thực
hành- luận lý học Phật giáo ( hay Nhân minh học Phật giáo)- Luận A tỳ
đàm- luận Thanh tịnh, duy thức luận, luận câu xá, luận trung quán- văn
học Phật giáo thế giới- lịch sử phật giáo thế giới.
Ngoại khoá và luận văn tốt
nghiệp:
Ngoài chương trình học chính
thức với các môn học vừa nói trên, học viện còn tổ chức chương trình ngoại
khoá do các giáo sư, học giả, tiến sĩ trong và ngoài nước đến thuyết giảng
về các đề tài Phật học và các đề tài khác có liên quan đến Phật học như
Văn học ngệ thuật và Mỹ thuật, hội hoạ âm nhạc, xã hội, môi trường, hiến
pháp, sinh hoạt đại học nhằm bổ túc kiến thức cho Tăng ni sinh. Bên cạnh
đó Ban học vụ và Ban giảng huấn còn tổ chức hướng dẫn cho Tăng ni sinh làm
luận văn tốt nghiệp theo yêu cầu ở cấp Cử Nhân Phật học.
Từ lúc thành lập đến nay, Học
Viện Phật giáo Việt nam đã và đang đào tạo 4 khoá cấp Cử Nhân Phật học.
Khoá I (1983-1987) có 60 sinh viên. Khoá II ( 1988-1992) có 100 sinh viên.
Khoá III (1993-1997) có 234 sinh viên. Khoá IV (1997-2001) có 287 sinh
viên đang theo học và sắp sửa tốt nghiệp.
Sau khi tốt nghiệp Cử Nhân Phật
học, nhiều sinh viên tiếp tục chương trình hậu đại học ( Thạc sĩ và Tiến
sĩ) tại các nước như: Aᮠđộ có 120 sinh viên, đài loan, trung quốc, nhật
bản, pháp và Tích Lan. Trong vòng hai năm nữa, số Tăng ni sinh tốt nghiệp
của học Viện sẽ trình xong Luận án tiến sĩ tại nước ngoài lên đến 50 vị.
Trong thời gian tới học Viện sẽ hoàn chỉnh cơ sở mới với kinh phí xây dựng
trên 10 tỷ đồng việt nam, tiến tới mở cấp đào tạo Thạc sĩ, tiến sĩ Phật
học. Tất cả mọi nỗ lực của học viện là nhằm đào tạo đội ngũ Tăng ni sinh
thích ứng với nhu cầu phát triển mới của đất nước và giáo hội, học viện
thiết tha kêu gọi các tổ chức và cá nhân Phật tử cùng với các thành viên
ban bảo trợ đứng đầu là vị trưởng ban đạo hữu Nguyên Đào nỗ lực đóng góp
để học viện ngày càng thăng tiến trong công cuộc giáo dục và đào tạo tăng
ni trẻ.
