Quang Duc - Tinh Do - Phap Mon Niem Phat

...... ...

Viet hoa Nghi le,
ng con xa vi vi

Nguyen ao Lai Nh Bang

Nh li Thay, ben rng Truc.

***

a - Tung niem bang ch Viet hay ch Nho
b - Tung niem kinh nao ?
c - Co nen xet lai van e tung Chu ?
I - Tien trnh Viet hoa Nghi le cho en nam 1963.
A - Boi canh phong trao Viet hoa Nghi le: Y ch danh oc lap van hoa, va hieu li Phat day e ng oi vi thi ai.
B - Bc au cua phong trao Viet hoa Nghi le, quyen "Nghi thc Tung Niem" cua Annam Phat-Hoc-Hoi
C - Bc th hai, vng chac : "Nghi thc Tung Niem" cua Tong Hoi Phat Giao, 1961
II - Chang ng th hai, t nam 1963, nhieu Nghi thc ch Viet ra i nhng van e lai at ra: Viet hoa Nghi le va la chon Kinh tung.
1 - Nghi thc Truc Lam a Lat
2 - Nghi thc Lang Mai
3 - Nghi thc Truc Lam Paris
4 - Nghi thc Tung Niem do Ban Van Hoa Tnh Hoi Phat Giao Tnh Tha Thien-Hue thc hien(nam 2000)
5 - Nghi thc chua Giac Ngo
III - Ket luan : Tm ng Viet hoa Nghi le trong hoa hp.
A- Nhan nh ve cac ng hng Viet hoa Nghi thc hien nay
B - Phai Lam Sao ?

Nam 1939 , C S Le nh Tham viet : "Tam-tang kinh ien trong x ta toan la ch Han, trong cac thi ai Han hoc thanh hanh xa, ai ai cung co the oc nguyen van, khong can phai phien-dch, nhng ngay nay Han hoc nh on, ben tai a vang nghe nhng tieng "T viet", th con may ai oc c Han-van, nen s phien-dch ra quoc-van a thanh mot van-e rat trong yeu cho nen Phat-giao tng-lai  x ta." ("Phat-Giao Khai-Luan" - Huynh S Phuc, Hoc Tang Mat The dch -Hue, 1939)

Hn 60 nam a troi qua, s can thiet cua phien dch kinh ien co le a c hau het Phat t cong nhan. Rat nhieu kinh tang ln c phien dch, giang giai; mot kinh co khi c dch bi nhieu dch gia khac nhau, vi mc o cao tham d nhien khong ong eu. Lay g e phan nh ban nao co the c dung lam chuan cho Tang Ni Phat t ca nc nng theo ma tu hoc? Ke t nam 1990, Hoi ong Chng minh va Hoi ong ch ao Phien dch va An Hanh ai Tang Viet Nam ra i. ay la mot bien co lch s khong nhng ch cho ao Phat Viet Nam ma cung con cho dan toc Viet, v ay khong phai ch la mot van e ao Giao ma, trc het, con la mot van e van hoa dan toc: ao Phat bc chan vao at Viet a ngot 2000 nam, a so ngi Viet theo ao Phat, vay ma Viet Nam van cha co mot ai Tang; nghien cu, t duy,... eu phai tuy thuoc hoan toan vao tieng nc ngoai (1). Ngay nay, ch trong vong vai ba chuc nam na, la dan toc Viet se co mot ai tang bang tieng noi cua chnh mnh.

Tuy vay, viec phien dch kinh tren ay, du la mot viec quan trong phai lam, nhng t no khong u. No giup ch cho nhng ngi, co th gi, hay nguyen bo th gi nghien cu giao ly. a so Phat t Viet Nam khong co nhieu phng tien e lam viec nay. Nhu cau chnh cua ngi tai gia, ma thc ra cung la muc tieu chnh cua ao Phat, la tu tam dng tanh, va viec tr tung, nghe Kinh la mot trong nhng phng phap hu hieu nhat, de theo nhat.

Do o, van e toi muon neu ra  ay la viec tr tung hang ngay cua Phat t Viet Nam, va nghi thc tung niem trong tang te va cac ngay ai Le cua cac chua.

a - Tung niem bang ch Viet hay ch Nho

Th nhn cac ao khac, ben tay phng, tung kinh bang ch La tinh la so t, rat t; tung kinh bang tieng ban x la pho bien. Con mnh th sao? That la hon loan ! i mot lt cac chua nghe tung niem, lc qua cac nghi thc c in an... co kinh bang ch Nho, co kinh bang ch Phan, phien am qua tieng Trung Quoc, roi tai phien am ra tieng Viet, nhng cung co kinh bang ch Viet...

Vay, tai sao ta khong the ch tung bang ch Viet? Dan Viet mnh co mot nen van hoa oc lap hay khong? Tm au ra Kinh Viet e tung?

b - Tung niem kinh nao ?

Thc ra van e at ra khong ch la dch kinh sang tieng Viet, ma con phai la chon kinh nao, tung nh the nao, lam sao va long moi he phai: Nguyen Thuy, Khat S, Tnh o, Mat tong, Thien Tong...? Noi cach khac, ay cung la van e "Thong nhat Phat Giao", "Thong nhat Bac Nam Tong", mot y nguyen a c khang nh trong hien chng cac Giao Hoi Phat Giao VN ke tiep t may chuc nam qua. Nhng cho en ngay hom nay, y nguyen nay van cha thanh hien thc, hay nhieu lam cung mi ch at c trong mot vai hnh thc c cau, cac Ton c lanh ao cac he phai ngoi chung trong Hoi ong Chng Minh, Vien Tang Thong... con hang e t, xuat gia va c s, manh chua nao biet kinh chua o. ay la cha ke moi he phai con co the phan chia thanh nhieu he phai nho, vi kinh tung khac nhau.

Tuy nhien, cung can nh the nao la Thong nhat ? Thong nhat khong phai la quy tat ca moi tong phai ve thanh mot, khong the nao ep buoc s Nguyen thuy phai tung kinh A Di a, hay Chu ai Bi. Thong nhat la lam noi bat len mau so chung gia nhng ngi Phat t Viet Nam, lam sao cho moi Phat t thay ro rang tat ca moi tong phai Phat giao eu cung mot goc: ao Phat, cung mot v Thay: c Phat Thch Ca Mau Ni. Y thc nay can c the hien tren moi mat. Rieng ve mat nghi thc tung niem, ngoai nhng kinh qua ac biet cua tng he phai, phai cung tung chung mot so kinh, cung co mot li noi khi hng ve tam bao, da tren nhng iem tng ong. Cung la Phat t, nhng iem giong nhau tat nhien phai rat nhieu. Ranh gii phan chia nhieu khi ch do ngon t tao ra, cung mot y nhng cau ch dung khac nhau.

Neu  mc o "chuyen tu" cua tang ni, s xoa bo ranh gii rat co the gap vai kho khan, oi vi ngi tai gia, s thong nhat le ra phai la chuyen ng nhien. Ngi c s, von la tuyet ai a so trong hang "t chung", mi ch nguyen gi "Ba Quy Y" va "Nam gii", cai goc chung cho toan the Phat t, Bac cung nh Nam Tong. Vay, phai lam the nao e nhng ngi c s, i t chua nay sang chua no, eu co the hoa ong niem phat ma khong b b ng, lung tung. Theo truyen thong Viet Nam, mot Phat t thng i le nhieu chua, du co the thng ti lui chua gan nha, hay chua mnh quen biet. Hn na, du co the la "bon ao" cua mot chua, nhng qua tang te, cau an, cau sieu cua nhng ngi quen biet than thuoc,... van co nhieu dp i cac chua khac, thuoc nhieu he phai khac nhau. Ngoai ra, vi s phat trien cua cac phng tien truyen tin va giao thong, tng quan gia cac Phat t cung nh cac sinh hoat Phat s khong the con gii han trong mot chua, ma lan rong ra ca tnh, ca vung, ca nc, ca the gii.

Noi tom lai,  mc o Nghi le, ch co the i en thong nhat thc s khi cac Nghi thc tung niem co mot so kinh trung hp, moi ngi cung tung chung mot so kinh can ban.

c - Co nen xet lai van e tung Chu ? Nhng Chu thng tung phai chang ung la "Chu cua Phat"?

"Kinh thuoc ve hien giao, dch ngha ro rang: Chu thuoc mat giao, phan nhieu e nguyen van ch Phan, goi la b-mat than-chu, moi than-chu eu co s hieu nghiem khac nhau." (Kinh Nhat Tung, Thanh Hoi PG TPHCM xuat ban, PL 2539-1995).

nh ngha nh vay kha ro, kinh phai c "dch ngha ro rang". Ngay nay rat t ngi biet ch Nho, do o "dch ngha ro rang" ch co ngha la "dch ra tieng Viet". Tat ca nhng kinh thuoc phan "hien phap" phai c dch ra ch Viet.

Nhng phai co thai o nh the nao vi " B-mat than chu" ? dch Chu hay khong ? hieu Chu hay khong? Trong ieu kien truyen thong tung niem hien tai, hoi nh vay chac se khong co phng hng giai quyet. V nguyen tac cua tung Chu thng c a ra la "khong c ngh ban", vay lam sao ban?

Thi xa, nguyen tac "khong cho ngh, ban" co le c nhieu ngi chap nhan, v vay ma van e "khong ngh, ban" con e nang len viec tung niem cua Phat Giao cho en ngay hom nay. Vi a tien trien cua khoa hoc, nhu cau ng oi vi moi luong t tng ang tran vao x ta do hien tng "toan cau hoa", s "khong cho ngh, ban" khong sm th muon se khong the ton tai c na. Can phai ban lai nhng ieu "khong c ngh, ban".

D nhien, ban luan ve Chu va tung Chu khong nhat thiet a en ket luan la "khong tung Chu". Nhng phai hieu cho ro cach hanh tr tung Chu hien tai co ung an khong ? Chu c tung co "ung that la Chu cua Phat" khong ? Phap mon tu hanh "b mat than chu" co t thi thai co, Phat giao a tiep thu va Phat hoa phap mon nay. Qua bao the ky Phat giao suy vong, s pha tron tha hoa co the a xay ra gia "phap mon than chu cua ngoai ao" vi "phap mon than chu cua Phat giao".

Ngoai ra, co nen phan biet viec tu "b mat than chu" cua cac v Mat s trong cac Mat that, vi viec tung Chu cua quan chung Phat t ?

***

Nh vay, van e Viet hoa nghi le khong ch la dch kinh tung ra tieng Viet, ma xay quanh mot so iem:

a-Chon la va dch kinh ra ch Viet.

b-Xet lai cach tung Chu hien nay cua ai chung.

c-Lam sao pho bien Nghi thc vi nhng kinh a c la chon va phien dch.

T thi khi phat phong trao Viet hoa nghi le, hn 60 nam qua, y thc can phai Viet hoa tung niem moi ngay moi pho bien, Nghi thc Viet hoa c soan ra rat nhieu, quyen con  dang ban thao, quyen a an tong, nhng v khong mot quyen nao troi hn quyen nao, nen nhng ngi thch tung kinh ch Nho van tiep tuc tung kinh Nho. Nhn ve qua kh, phong trao a tien c mot chang ng kha dai. Nhn ve tng lai, muc tieu nham ti van con xa vi vi.

Rut kinh nghiem tien trnh phat trien a qua cua phong trao Viet hoa Nghi le e th gop mot vai y cho tng lai, ay la muc tieu cua bai nay.

e luan ban, d nhien toi se phai da len mot so Nghi thc Viet hoa hien co. Toi se khi i t cac nghi thc "ai Tha" e lam th du, v khong biet g ve cac nghi thc khac. Ch xin ghi nhan y kien cua Thay Thch Nhat T : " Viet hoa nghi thc tung niem khong ch la niem m c cua tang ni Phat t ma con la nhu cau khong the thieu nh cay co can anh sang va con ngi can khong kh e th. Hien nay, he phai Khat S co 2 nghi thc tung niem bang tieng Viet, mot ban lu hanh ben Ni gii va ban lu hanh ben ch Tang. PG Nam Tong VN cung a co nghi thc tung niem Pali-Viet. Nghi thc tung niem cua phai Khat S la nghi thc duy nhat bang tieng Viet c bien soan theo the th luc bat va song that luc bat. Nghi thc cua PG Nam tong con nang ve ch Pali, mac du co ban tieng Viet oi chieu." (Thch Nhat T: "Vai suy ngh ve thiet che Phat giao Viet Nam" - Trang Nha ao Phat Ngay Nay).

Ch da len Nghi thc "ai tha", ay la gii han cua bai nay. Toi cung se khong anh gia s hn kem cua cac quyen Nghi thc, cung nh khong e ngh ra mot quyen Nghi thc mi. La Phat t, men ao, yeu que hng, toi thay can phai neu len nhng kho khan tr ngai cua ngi Phat t Viet Nam gap phai trong s hanh tr Chnh Phap hien nay, mong ch Ton Tuc, ch Thien Tri Thc chung long chung sc hoa giai.

Qua tien trnh phat trien cua phong trao Viet hoa Nghi le, ta co the phan ra hai chang ng.

- Chang th nhat t khi au cho en nam 1963, tieu bieu bang hai quyen Nghi thc : "Nghi thc cua An Nam Phat Hoc Hoi" trc 1940 va "Nghi thc cua Tong Hoi Phat Giao VN" c pho bien vao nam 1961-1962. Trong giai oan nay, van e chu yeu c at ra la Viet hoa cac kinh tung niem trc ay bang ch Nho.

- Chang th hai t 1963 en nay, qua s giao tiep vi Phat giao the gii, s ng pho vi cac trao lu t tng ln khac va nhat la s hieu biet ve Kinh tang Nguyen thuy moi ngay moi tham sau, nhng Tang Ni muon Viet hoa Nghi le con at them hai cau hoi : chon la them bt kinh nao, co nen tung Chu hay khong. Rat nhieu Nghi thc Viet hoa c soan ra, nhng phong trao no tung thanh muon manh.

I - Tien trnh Viet hoa Nghi le cho en nam 1963.

A - Boi canh phong trao Viet hoa Nghi le: Y ch danh oc lap van hoa, va hieu li Phat day e ng oi vi thi ai.

T sau the chien th nhat, Nho giao dan dan chm vao lang quen, Tay hoc phat trien, sach bao bang tieng quoc ng ngay cang pho bien, tin tc t Phap, Nhat Ban, Trung Quoc, t quoc te tran vao, mot cuoc "cach mang thong tin" no ra tai Viet Nam. (2)

Tnh hnh au tranh t tng gia cac khuynh hng chnh tr, van hoa nao nhiet hn bao gi het. Cac to chc chnh tr, van hoa theo khuon mau phng tay ua nhau ra i, ra sc tap hp quan chung, tuyen truyen, viet bao. Nhng cuoc but chien gay gat no ra khap ni, vi nhng e tai nh "Duy Tam, Duy Vat", "Ton Giao va Cach mang", "Ton Giao la thuoc phien cua nhan dan", "Co Thng e hay khong", "Tm au ra con ng cu nc"... ao Phat, mot trong nhng yeu to chnh cau thanh cua nen t tng dan toc, khong the ng ngoai cuoc tranh luan. Mot so thach thc c at thang cho ngi Phat t . Nha van Hai Trieu hoi: "Gia ao Phat ung vi chan ly, ao Phat co the cu i c, chac khong phai ch en ngay nay" (Tran Van Giau: S Phat Trien cua t tng  Viet Nam t the ky XIX en cach mang thang Tam, NXB KHXH, Ha Noi 1975, tap II, trang 284).

Ngi Phat t phai tra li sao ay ?

Nhn lai mnh, ngi con Phat khong khoi au long: Mot tam man u minh day ac, hau qua cua bao nam no le, a che lap ngon uoc cua Nh Lai. Nhng ngi hieu ao em tren au ngon tay, Tang s, nhng ong Thay, nhng ngi co bon phan dan dat giang day Phat t ch con la nhng Thay cung, dung kinh ke lam phng tien kiem an, dung nghi le e gian canh loe ba tanh. (3)

Tuy vay o ay, trong em dai tam toi cung le loi nhng ngon uoc tr tue, cao tang du t nhng khong phai khong co. Nhng thc gia ngh rang ao Phat co the em lai an lanh cho dan toc a quy tu chung quanh mot so v cao tang, tai Bac ky co thien s Thanh Hanh, tai Trung co Thien s Giac Tien... Ho ra bao, viet sach, oi ap vi ngoai ao. Nhng du sao, nhng li oi ap se ch la li noi sao neu thc lc mnh khong co. Phai hieu ao, song ao, em li day cua ang Nh lai en moi ngi, moi nha.

Rat sm, moi ngi thay hieu kinh la ieu tat yeu. Nhng nen Phat-hoc bang tieng Viet cha co ma quan chung a t t bo ch Han, do o van e dch kinh c at ra. Trong "Li Ta" quyen "Phat-Giao Khai-Luan", tiep theo li c s Le nh Tham a c nhac ti  tren, Thay Mat The viet "Toi thiet ngh: Phat-giao-truyen qua Viet-Nam ta, a co cai lch-s gan hai ngan nam, ma s phien-dch kinh ien, dng thanh mot nen Phat-Hoc bang th tieng ban quoc that cha co, eu o that ang buon ! - cung v the ma Phat-giao  nc ta thay c ung-tre mai." ( "Phat-Giao Khai-Luan" - Huynh S Phuc, Hoc Tang Mat The dch -Hue, 1939).

Ngoai nhu cau truyen ba t tng cua Nh lai en quang ai quan chung, long t ai dan toc ang tm ng danh lai oc lap cung la nguyen nhan thuc ay moi ngi Viet hoa nhng sinh hoat tap the: Noi tieng Viet tranh pha Tay Tau, ca hat bang tieng Viet, tung kinh bang tieng Viet...

Le Lng a ke lai boi canh thanh lap Gia nh Phat Hoa Pho, tien than chua Gia nh Phat t, nh sau:
(...)

" Hoi o, hoc sinh, ke ca ngi ln, nhng cau chuyen trao oi thng ngay vi nhau hay chen vao tieng Phap nh toi, moi, vous v.v... Chung toi (Gia nh Phat Hoa Pho) nh rang a dung tieng Phap th phai noi cho het cau, con cau tieng me e khong c chen vao tieng Phap, tr nhng tieng a Viet hoa t lau. Moi anh em chung toi eu gi mot cuon so, ghi viec thien va ghi loi noi hai th tieng. Viec nay thc hanh trong tinh than t giac. Trong buoi hop hang tuan, em ra kiem lai, xem nh iem "thi ua".

(...)

"... Vao nhng Nam 1930, 1940, a so ngi muon hat cho vui, eu hat theo bai hat tieng Phap. Ngi ln th Madelon, J'ai deux amours... Ban tre nh hng ao sinh th Chanson D'alouette, Frere Jacques v.v... en nh bai hat chanh thc cua hng ao cung bang tieng Phap ( Si nous voulons etre forts v.v...), cho en ngay hop hng ao toan quoc tai Hue (hnh nh la T Tay, toi quen) trng Ta Quang Bu mi cat tieng hat "Muon nen ngi cng trang ngay nay..." trc mat vua Bao ai, khan ong vang, ao dai vang en d le, bat au cho nhng bai hat bang tieng me e cho hng ao sinh.

("Nhng ngay au cua Gia nh Phat Hoa Pho", hoi ky cua Le Lng, Ho Phung su tam, trang nha Ai Hu Vnh Nghiem).

Chnh nhng phng cham "Hoc Phat, hieu li Phat day" va "Ngi Viet noi tieng Viet" la boi canh va nguyen nhan chnh a en viec Viet hoa nghi le. Cung nh tinh than muon danh lai oc lap ve mat van hoa, t tng, phuc hoi thong nhat dan toc (hoi o chia thanh Bac Ky, Nam Ky, Trung Ky -trong hanh chanh cung nh trong t tng) a a en y ch thong nhat cac to chc Phat Giao, thong nhat Bac Tong va Nam Tong. Han nhng li le "Phat Giao Viet Nam thong nhat Bac Nam Trung..." (Bai hat "Phat Giao Viet Nam") va "Nha Viet Nam, Nam Bac Trung sang trng A ong..." (Bai hat "Nha Viet Nam") co cung mot hi hng, am hng ? Khong phai la chuyen tnh c khi mot trong nhng ngi co cong au trong viec xay dng ai Tang Kinh Viet Nam, Thay Minh Chau, trc ay la huynh trng cua Gia nh Phat Hoa Pho.

Trong boi canh nay, Phong trao Viet hoa Nghi le hnh thanh, va co le do o, quyen "Nghi thc Tung Niem" cua Annam Phat-Hoc-Hoi ra i.

Hau het cac chua chien ai Tha Viet Nam eu tung kinh trch t quyen Thien Mon Nhat Tung a lu hanh t rat lau ben Trung Quoc. Nhng bai tung Viet c dch ra t ay.

B - Bc au cua phong trao Viet hoa Nghi le, quyen "Nghi thc Tung Niem" cua Annam Phat-Hoc-Hoi

1-Y ngha quyen Nghi thc

Toi c tham khao quyen " Nghi thc Tung Niem cua Annam Phat-Hoc-Hoi", khong thay e ro nam nao. Nghi thc c in tai nha in ac Lap, Hue, ba au la ch Viet, ba lng la ch Nho, gia mot hao 0$10, ben trong co quang cao cho bao Vien Am, vi cau "Ngai nao mua Vien-Am nguyet-san th xin gi th va mandat e ten M. Le-nh-Tham Medecin du cadre lateral Hue".

Co le quyen Nghi thc nay c xuat ban vao nhng nam 1940-1944 (khoang thi gian thanh lap oan Thanh Nien Phat Hoc c Duc va Gia nh Phat Hoa Pho ).

Trong Quyen kinh nay, moi bai kinh eu c ghi chep di ca 3 hnh thc:

a) c dch hoan toan ra ch Viet,

b) van con gi li Nho nhng phien am bang Quoc ng,

c) viet bang mau ch Han.

(Va d nhien cac bai Chu khong c dch ra).

Cong dung cua quyen kinh nay la co the ap ng c ca ba quan chung, tuy theo can c, y thch, co the tung niem bang mot trong ba the loai ke tren.

Theo boi canh cua viec tung niem vao thi o, ay la bc tien quan trong au tien, at nen mong cho viec tung niem bang tieng Viet sau nay. V muon tung kinh bang ch Viet, trc het phai co kinh tung c dch ra ch Viet. Nhng ngi tham gia phong trao "Chan Hng Phat Giao" da len quyen nghi thc nay (hay nhng quyen tng t - toi khong dam chac ay la quyen khinh "ch Viet" duy nhat, hay au tien, vao thi o) ma khi ong phong trao tung ch Viet trong cac khuon hoi, niem Phat ng, cac Gia nh Phat t...

Quyen Nghi thc co le c truyen ba kha rong, t nhat tai mien Trung, qua cac to chc khuon hoi, Gia nh Phat t.... Quyen toi c tham khao a la kinh nhat tung cua mot Phat t tai Nha Trang.

2- Noi dung quyen Nghi thc

ng tren tieu chuan "Viet hoa Nghi le ", quyen Nghi thc co the chia lam 3 phan.

a) Phan au tien: Nghi-thc Tung-niem Pho-thong, hoan toan bang ch Viet, ngoai ba cau Chu rat ngan (Chu Tnh phap gii, Chu Quy y, Chu Luc-t-ai-minh). Vi li dan cuoi chng : "Nghi thc tung niem pho thong nay e tung niem hang ngay mot thi, hai thi hay ba thi, trong buoi sm, buoi tra hay buoi toi... Mot ieu cot yeu la trong khi tung niem, phai het long knh can, e y ni cau tung niem mi co thiet ch..."

b) Phan hai gom "Nghi-thc tung niem trong cac buoi cong-phu tu Tnh-o", "Nghi thc tung niem khi lam le cau sieu", "Nghi thc tung niem cau an".

Moi trang kinh c chia lam hai, na tren la kinh ch Nho (viet theo Quoc ng ), na di la kinh dch ra ch Viet. Ngi tr tung co the tuy hy tung niem bang ch Nho hay ch Viet.

c) Phan ba hoan toan bang ch Nho, viet bang mau ch Han.

Nghi thc nay, xet ve noi dung, van phong, co the coi nh tien than cua quyen "Nghi thc Tung Niem" do Tong Hoi Phat Giao pho bien nam 1961. No at nhng vien a au tien cho viec Viet Hoa kinh tung sau nay.

C - Bc th hai, vng chac : "Nghi thc Tung Niem" cua Tong Hoi Phat Giao, 1961

1-Y ngha va s pho bien cua quyen Nghi thc

Cao iem cua phong trao "Viet hoa Nghi le" co le la nam 1961, khi Tong Hoi Phat Giao cho pho bien quyen "Nghi thc Tung Niem":
"Trch Thong - Bach so 9 T.H.P.G. / U.V.N.L. e ngay 29-12-1961 cua Thng-Toa Uy-vien Nghi-le Tong-hoi Phat-Giao Viet-Nam, gi 3 Tap-oan C-s: Trung, Nam va Bac-Viet (tai Mien Nam). (...)

"Vay, yeu-cau quy Tap-oan hoan-hy thong t cho cac Tnh-hoi, Chi-hoi, Khuon-hoi va toan-the hoi-vien trong Tap-oan... ch nen dung cach tung-niem ung theo cac nghi trong cuon Nghi-Thc Tung-Niem (nay) do Tong-hoi Phat-Giao Viet-Nam xuat-ban ma thoi". (...)

(Co gi Ban sao cho 3 Tap-oan Giao-hoi Tang Gia Trung, Nam va Bac-Viet tai Mien Nam, e yeu-cau chnh-on Nghi-le cho chu ao).

(Trch t "Nghi thc Tung Niem", Tong Hoi Phat Giao Viet Nam Xuat Ban,Hoi Phat Giao Nam Viet An Hanh )

"Nghi thc Tung Niem" nay co rat nhieu bai tan tung sam bang ch Viet nh: "Cung Hng Tan Phat", "Ky Nguyen", "Quan Tng", "Sam Nguyen","T Quy", "Hoi Hng"... va c s Chng Minh cua Ch Hoa Thng Thch Tnh Khiet, Thch Giac Nhien, Thch Khanh Anh, Thch Giac Nguyen.

Mac dau con co kinh bang ch Nho nh "kinh A Di a", "kinh Pho Mon", "Ma Ha Bat Nha Ba La Mat a Tam Kinh", va Chu bang ch "Phan-Viet-Hoa hoa" nh "Chu ai-Bi", ... du cha c Viet-hoa mot cach triet e, quyen nghi thc nay la mot bien co lch s bi tnh cach pho bien quy mo cua no trong phong trao tung kinh bang ch Viet, c 3 tap Tap-oan C S va Giao-hoi Tang Gia Trung, Nam va Bac-Viet tai Mien Nam pho bien.

2- Noi dung Nghi thc

Qua cach sap xep tung niem, kinh c tung, phan au quyen Nghi thc nay gan giong quyen Nghi thc cua An Nam Phat Hoc Hoi. Toan quyen ay u hn nhieu, bao gom tat ca cac nghi le chnh :

- Nghi thc Tnh o - Nghi thc Cau An - Nghi thc Sam Hoi - Nghi thc Cau Sieu - Nghi thc Le Xuat Gia - Nghi thc Le Khanh an - Nghi thc Le Vu Lan - Nghi thc Le Va A-Di-a, Nghi thc Le Thanh ao.

- Kinh A-Di-a (Nho), Kinh Pho Mon (Nho), Bai Ke-Thu (Viet), Kinh Vo-Thng(Viet), Kinh Bat-ai Nhan-Giac(Viet), Tr tung Chu Chuan-e (Viet),

Cac Nghi Le noi chung eu co boi canh tng t: Niem hng le bai, Tung kinh, Cau nguyen va hoi hng. Toi tam dung Nghi thc Tnh o e lam th du:

a) Niem hng le bai: Tnh Tam nghiep chn ngon (chu) / Tnh Phap chn ngon (chu) / Cung hng tan Phat (Viet) / Ky nguyen (Viet) / Quan tng (Viet) / anh le

b) Tung kinh : Chu ai Bi (chu) / Ma Ha Bat Nha Ba La Mat a Tam Kinh (Nho) / Sam Nguyen (Viet) / ac sanh Tnh o (chu)

c) Hoi hng : T Quy va anh Le (Viet) / Hoi hng chung sanh (Viet).

3- Rut kinh nghiem pho bien kinh

Tnh cach quyet nh cua s truyen ba quyen Nghi thc nam  s nang no cua cac Tang Ni, tham nhuan tinh than "Chan Hng", y thc cua cac c s trong cac to chc khuon, hoi, Gia nh Phat t. That vay, ba tanh thng thng tin theo li dan dat cua Tang Ni trong tat ca moi Nghi le. Khi Tang Ni "niem hng le bai" bang tieng Viet, roi phat cac bai kinh bang tieng Viet cho Phat t, th chac chan ho se tung niem theo bang Tieng Viet. Cuoc tranh cai, neu co, gia tung kinh bang ch Viet hay ch Nho, xuat phat chnh yeu do s khac biet ve Nghi Le gia cac Tang Ni, gia chua nay vi chua kia. a so Phat t thng i nhieu chua, do o b dang co.

Quyen "Nghi thc Tung Niem" cua Tong Hoi PG, da len s ong thuan cua nhieu To Chc Giao Hoi, noi cach khac da len mot hnh thc giao quyen tng oi, nen t t tr thanh mot quyen kinh c nhieu ngi tung nhat.

Sau "bien co" nay, "phong trao Viet hoa Nghi le" co hng khng lai: Khong co mot phong trao quy mo tng t nao tiep noi. Tham ch, nhieu v Tang lai da vao quyen kinh nay e ngan chan khong cho Viet hoa hn na, vi lap luan "Nhng kinh ien khac c dch Viet khong nam trong quyen kinh nay, vay khong c tung".

Du sao, ben canh quyen "Nghi thc tung niem" noi tren, con rat nhieu quyen "nghi thc" khac hoan toan bang ch nho, ch "Phan-Viet-Hoa hoa" ang lan tran rong rai.

II - Chang ng th hai, t nam 1963, nhieu Nghi thc ch Viet ra i nhng van e lai at ra: Viet hoa Nghi le va la chon Kinh tung.

Tai mien Nam, cung vi phong trao Viet hoa kinh ien, cac to chc Phat Giao, Giao Hoi, Khuon, Hoi, Niem Phat ng, Gia nh Phat t... moi ngay mot phat trien, mot vng chac, du b ky th, an ap. Nam 1963, mot chnh quyen sat a, v khong y thc ro sc manh nay, a sup o.

Nhng sau nam 1963, cac to chc Phat Giao dan dan suy yeu, "giao quyen" tan tanh. Phan do chien tranh leo thang, phan v Tang Ni b loi cuon vao the cuoc xoay van, khong con lam chu c nh hng cua mnh. Nam 1966-1967, cuoc khung khoang noi bo cang tr nen tram trong, Giao Hoi no tung thanh hai phe "An Quang" va "Viet Nam Quoc T". Trong ieu kien nay, ton tai du trong chia re a la mot ky cong, ng noi g en phat trien, chan hng. Ket qua ang ke nhat trong thi iem nay, do mot vai Ton c thc hien, la dch thuat kinh tang Pali va kinh tang ch Han, at nen mong cho viec thc hien "ai Tang Kinh Viet Nam" sau nay.

Ve Viet hoa Nghi le cung vay, phong trao noi chung b te liet, neu khong noi la thoai hoa.

Tuy nhien, ke t nam 1950 (Hoi Ngh PG The Gii tai Colombo), PG VN tiep xuc moi ngay moi nhieu vi Phat Giao the gii ,nhat la Phat Giao Nguyen Thuy, qua nhng hoi ngh quoc te, qua cac tang ni xuat ngoai du hoc sang An o cung nh sang Nhat Ban hay cac nc Au My. Vi nhng tng quan quoc te nay, cung nh qua s pho bien cong trnh dch thuat cua Thay Minh Chau bat au vao cuoi thap nien 60, s hieu biet ve Kinh tang Nguyen thuy moi ngay moi tham sau, He phai Nguyen thuy c ch Tang Bac tong biet nhieu hn. S kien nay anh hng sau am en phong trao Viet hoa Nghi le sau nay. Cho en nam 1961, nhng Tang Ni trong phong trao Viet hoa Nghi le ch biet en kinh ai tha, do o Viet hoa Nghi le ch co ngha la phien dch quyen Thien Mon Nhat Tung co san cua Trung Quoc. Ke t nay, van e c at ra: hoi nhap Kinh tang Nguyen thuy, thc s thong nhat Nam Bac Tong.

Cho en ngay hom nay, mot so dau hieu ang mng ang thap thoang. Rat nhieu Nghi thc Tung Niem hoan toan bang tieng Viet ra mat, trong o phai ke Nghi thc cua ba trung tam: Truc Lam a Lat (va cac t vien trc thuoc), Lang Mai (va cac t vien trc thuoc), Truc Lam Paris (Phap) . Gan ay nhat, vao nam 2000, xuat hien quyen Nghi thc Tung Niem do Ban Van Hoa Tnh Hoi Phat Giao Tnh Tha Thien-Hue thc hien. Ngoai ra, qua Trang nha ao Phat Ngay Nay, toi cung c biet en nhng Nghi thc do Thay Nhat T soan nam 1994 va c chua Giac Ngo an tong lan au vao nam 1994 (Kinh Nhat Tung) va cuoi nam 1998 (Cau an, Cau sieu).

Toi noi en nhng nghi thc nay, khong phai v ngh rang ay la nhng nghi thc duy nhat c Viet hoa, hoac la nhng nghi thc "hay" nhat. Chac chan con rat nhieu Nghi thc Viet hoa khac ang  dang ban thao hay a c an tong, nhng ay la nhng nghi thc c mot so chua, ao trang tung niem trong mot thi gian kha dai, kha pho bien, va theo toi ngh, co the tieu bieu cho 5 ng hng chnh hien nay nham tra li cau hoi : lam sao Viet hoa Nghi le ?

Trong 5 Nghi thc nay, co Nghi thc trong o tat ca cac phan Nhat tung lan Cau an, Cau sieu... c in thanh mot sach, co Nghi thc trong o cac phan c phan ra thanh nhieu quyen (nh trng hp Nghi thc chua Giac Ngo), co quyen khong co Nghi thc Cau an, Cau sieu (nh Nghi thc Truc Lam a Lat). Ve danh xng, khi noi en mot Nghi thc, th du "Nghi thc chua Giac Ngo", ta ch nh chung tat ca cac phan Nhat Tung, Cau an, Cau sieu... du co the moi phan c soan, in thanh sach rieng. Muc tieu cua bai nay la tm hieu ng hng soan Nghi thc ch khong phai phan tach cau truc tng quyen.

1 - Nghi thc Truc Lam a Lat

Nghi thc tham khao : "Nghi-Thc Sam-Hoi Sau-Can", Thien Vien Truc Lam a Lat, 1994

a-Y ngha

Nghi thc tung kinh hai thi: buoi tra (Tam Kinh Bat Nha) va buoi toi (Nghi thc Sam Hoi - Vua Tran Thai Tong) a c dch hoan toan ra tieng Viet va c tr tung tai Thien Vien Truc Lam a Lat. Ve quyen kinh nay, Hoa Thng Thanh T noi : "ieu o giup ngi oc va ngi nghe de hieu, de tham nhap... Trong s chyen dch buoi au khong tranh khoi choi tai ngi nghe (v cha quen tai) va con nhieu thieu sot, song chung toi bao dan tao mot cai nhn nho, mong sau nay se am choi, nay tc nhieu hn... Chung toi co lam song lai nhng cai hay, cai ep cua to tien mnh, ong thi Viet hoa nghi thc tu hanh e tranh cai loi tha hoa lau nay chung ta vap phai" ((HT Thch Thanh T - Dien van khai mac le khanh thanh Thien Vien Truc Lam a Lat - 1994). (theo Le Trong Cng: "Dch, Tung, Giang Kinh va tien hanh nghi le Phat Giao bang tieng Viet: Mot Cuoc Cach Mang Ln Lao Va Bc Thiet" - Phat Giao Trong The Ky Mi, Tuyen tap I - trang 149- NXB Giao iem, Hoa Ky,1996)).

Noi chung, Nghi thc nay la phng tien tu tap cho nhng Phat t, tang s hay c s, tu thien trong mot thien vien, tnh that, khong thay kinh ien phuc vu viec "i" nh cau sieu, cau an...

ac iem cua quyen kinh nay, co le la tinh than vo thng vo nga cua chnh no. Hoa thng Thanh T soan kinh vi phong cach cua mot Thien S, a tuyen bo " chung toi bao dan tao mot cai nhn nho, mong sau nay se am choi, nay tc nhieu hn...". Thay khong co tnh tao ra mot quyen kinh "ay u" moi be. Thay m hat trong cay, cay se am choi, nay loc, ra canh ra la.

b- Noi dung

Nghi-Thc cua Thien Vien Truc Lam a Lat gom co:

- Nghi-Thc Sam Hoi Sau-Can,

Ke Nguyen Hng, Tan Phat, Tan Phap, Tam-Kinh Tr-Tue Cu Knh Rong Ln, Le Phat To, Bai Sam Hoi Sau Can, Ch Tam Phat Nguyen, Ch Tam Hoi Hng, Phuc Nguyen, Hoi Hng, Ba T Qui Y.

- Nghi-Thc Ngo Trai,

Cung ai Bang, Nam Phap Quan, Tam-Kinh Tr-Tue Cu Knh Rong Ln, Phuc Nguyen.

Tat ca cac kinh eu bang tieng Viet. Trong "Tam-Kinh Tr-Tue Cu Knh Rong Ln" con gi Chu "Yet e, Yet e, Ba La Yet e, Ba La Tang Yet e, Bo e Tat Ba Ha".

2 - Nghi thc Lang Mai

Nghi thc tham khao : Nghi thc Tung Niem toan bang quoc van, NXB La Boi, San Jose 1989.

Hnh ba quyen Nghi thc tung niem cua Lang Mai

Khi bat au viet bai nay (gia nam 2000), toi c biet quyen nghi thc a c in lai, nhng khong biet trong lan tai ban co sa oi nhieu khong ? Du sao neu cac kinh co c them bt sap xep lai, tinh than quyen Nghi thc co le khong thay oi.

Ngoai ra, Toi cung c tham khao quyen "Nhat tung Thien mon nam 2000".

a-Y Ngha

Da theo phong cach dch thuat, cach dung t, noi dung, no hoan toan khac biet vi nhng nghi thc thong dung t trc, ke ca Nghi thc tung niem do Tong Hoi Phat Giao pho bien nhng nam 1961, 1962.

Ch "Phat" moi ngi quen dung trong tung niem, a c thay bang ch "But" thng c biet nhieu hn trong van chng dan gian, hay trong phan tach khoa hoc ngon ng, But = Boud cua Bouddha. D nhien cac bai kinh eu "toan bang quoc van". Kinh Bat Nha c dch hoan toan ra tieng Viet, ve Chu "Yet e yet e, Ba la yet e, Ba la tang yet e. Bo e tat ba ha" th c gi "Gate Gate Paragate Parasamgate Bodhi Svaha". ay la mot cau co ve la Chu nhng khong phai la Chu, v oc len, moi ngi eu hieu, ke ca nhng ngi My, Phap.... Trong mot so bai, co them mot so cau tung bang Pali nh Namo Buddhaya (Nam Mo Phat), Buddham Saranam Gacchami (con xin quy y Phat)... la nhng cau tung tam quy quoc te cua truyen thong Nguyen Thuy. Trong cac phan "Nghi thc Ho Niem Sieu o" va "Nghi thc Sam Hoi" co mot vai Chu nh : "Chn Ngon Diet Toi cua bay c But", "Chn Ngon Quyet nh Vang Sanh", "Chn ngon bien thc" va "Chn ngon cung dng pho bien".

Noi chung, Nghi thc nay muon dung hp "Thien, Tnh, Mat". Tuy vay, nhng Chu c tung (tng oi t) la nhng chu ngan, khong thay Chu ai Bi.

Ve Nhat tung, "Trong sach Nhat Tung Thien Mon Nam 2000 nay, hai buoi cong phu  chua a c thay oi e noi dung c giau co hn ve ca hai pha thien tap va kinh van. Thay v ngay nao cung tung nhng kinh nh nhau, ta c tr tung moi ngay mot hay nhieu kinh khac nhau, do o nhng kinh ien can ban ve thien tap eu c co dp tr tung va hoc hoi. (...) Sach nay cong hien nhieu kinh khac nhau cho bay ngay trong tuan, va nhng tiet muc cua buoi cong phu cung ay u nh trong nghi thc truyen thong, ch co khac hn la nghi thc mi c tr tung hoan toan bang Quoc ng". ( trch "Li noi au" cua "Nhat Tung Thien Mon nam 2000")

Hnh ba quyen Nhat Tung Thien Mon Nam 2000

Li kinh, ngha kinh, noi chung d nhien la hay, v ngi soan kinh va la mot Thien S hoc lc uyen tham, va la mot nha th, nha van, nha bao, nha khi ong phong trao... Tuy vay, ta co the t hoi, khong biet co cach nao "bac cau" nhng kinh nay vi a so Phat t con theo loi tung niem cu c khong? Khong le ch "bac cau" bang dam ba cau Chu ?

Nghi thc co gang ket hp Nam Bac Tong, ngoai nhng Kinh ai tha, con co Kinh trch t Tang Nguyen Thuy nh Kinh Thng Yeu... va trong mot so le co oc Tam Quy bang Pali. Cac phan Tnh o Di a, Pho Mon kha nhe.

Tang Ni, Phat t theo he phai cua Lang Mai kha ong tai hai ngoai, vi mot trung tam ao tao quoc te tai Phap.

b-Noi dung (ban 1989)

Nghi thc bao gom: Cong Phu Hang Ngay, Ho Niem Sieu o, Cai Hoa Vu Lan, Truyen Tho Tam Quy, Ho Niem Hon Le, Le Tam But, Tung Gii, Sam Hoi. Phan Kinh Van co: Kinh Thng Yeu, Kinh Phc c, Kinh Anuradha, Kinh Tam ieu Giac Ngo, Kinh Ngi Biet song mot mnh, Kinh Trung ao Nhan Duyen, Kinh Phap An, Kinh Giao Hoa Ngi Benh. Phan Phu Luc: Thi Ke Nhat Dung, Nghi thc An Cm Im Lang, Bai Sam Quy Mang.

Th du : Noi dung Nghi thc Ho Niem Sieu o ( ch trong Nghi thc nay mi co nhieu Chu, rat hiem trong cac Nghi thc con lai ) : Thien hanh (30 phut)/ Thien toa (12 phut)/ Dang hng/ Tan Dng/ Lay But/ Ke m kinh/ Tam kinh Bat Nha/ Khai th / Xng le/ Khai th/ Niem But/ Tr chu (Diet toi,Vang Sanh)/ Cung dng (Chu bien thc, bien thuy, cung dng pho bien), Ke cung dng/ Quy Nguyen/ Quay ve nng ta/ Hoi hng.

c. Noi dung kinh "Nhat Tung Thien Mon nam 2000":

Th 2, Sang: Kinh Kim Cng, Kinh Thng yeu - Chieu : Kinh Mi Nguyen Pho Hien, Kinh Diet Tr Phien Gian / Th 3, Sang : Kinh Quan Niem Hi Th, Chieu : Kinh Sc Manh Quan Am, Tam ieu Giac Ngo cua Cac Bac ai Nhan / Th 4, Sang : Kinh Bon Lnh Vc Quan Niem - Chieu: Kinh Trung ao Nhan Duyen, Kinh Soi Gng / Th 5, Sang: Kinh Ngi Biet Song Mot Mnh - Kinh Bat Nha Hanh - Chieu : Kinh Ba Ca Giai Thoat / Th 6, Sang: Kinh Ngi Bat Ran - Chieu: Kinh A Di a / Th 7: Kinh o Ngi Hap Hoi - Chieu: Kinh Phc c, Kinh Tinh Yeu Bat Nha Ba La Mat a/ Chu Nhat, Sang: Kinh Tuoi tre va Hanh Phuc, Kinh Hai ao T Than - Chieu : Sam Nguyen

Ngoai ra trong Nghi thc nay con co cac phan: Chuc Tan Ram va Mong Mot, Chuc Tan To S, Cung Ngo, Tho rai, Truyen Gii Sa Di, Tung Gii Sa Di.

3 - Nghi thc Truc Lam Paris

Nghi thc nay c soan thao t nam 1966, khi Hoa thng Thien Chau bc chan ti Phap. T o en nay, Nghi Thc c cai bien oi ba lan, ban cuoi cung c an tong nam 1998. Nghi thc hoan toan bang ch Viet; trong phan tam quy ngu gii co ghi them ch Pali. Trong cac buoi le cua ngi Viet, ch oc tam quy ngu gii bang tieng Viet. Trong buoi le co nhieu ngi x khac, hay co nhieu Phat t tu theo Tong phai Nguyen Thuy th oc ch Pali.

Hnh ba quyen Nghi thc le Phat cua Chua Truc Lam, Paris

a - Y ngha

Tinh than quyen kinh c noi ro trong phan Ghi Chu va trong la th Thay Thien Chau tra li mot Phat t, la th c ang tren bao Tin Phat cua Hoi PTVKHN.

- Th nhat, quyen kinh nay ch co tnh cach giai oan, e ch i mot quyen "nghi thc le Phat khac se c soan ra e thay the khi tinh than thong nhat cua Phat t Viet Nam c vng chac hn".

Trong phan "Ghi Chu" cua quyen nghi thc, Thay Thien Chau viet:
"Phat t Viet Nam phan ong tu hoc theo Bac tong va chu nhieu anh hng cua Tong Tnh o. Mot so t theo Nam Tong. Hien nay Phat t Viet Nam ang xay dng nen Phat giao thong nhat khong phan biet tong phai va a phng.

e Phat giao Viet Nam c that s thong nhat, nghi le phai c to chc trong tinh than tong hp va the hien ao ly nguyen thuy cua Phat.

Tuy nhien, trong giai oan au, ngi ta ch co the xep at the nao e nghi le bt phan giao ly tong phai ma van khong cat t vi phong tuc co truyen.

Nghi thc le Phat nay c soan ra trong tinh than ay va se c dung trong giai oan au tien nay ma thoi.

Mong rang mot nghi thc le Phat khac se c soan ra e thay the khi tinh than thong nhat cua Phat t Viet Nam c vng chac hn."

- Th hai, Quyen kinh nham hai muc tieu: triet e "Viet hoa nghi le" va thc s "thong nhat Bac Nam tong".

Thay Thien Chau a tra li cau hoi cua mot Phat t tren bao Tin Phat, so 13, ngay 14-3-1970 (Phap):

Cau hoi :
" Paris, ngay 24-2-1970

Knh bach Thay,

(...)

Co ieu con hi thac mac la tai sao Thay khong cho tung kinh theo nghi thc  ben nha ma lai cho tung theo nghi thc mi, trong o co tam qui ngu gii bang tieng Pali va kinh Chn Hanh phuc va kinh T bi bang tieng Viet. Con tung co hi kho v mi tung lan au. Ch co bai sam hoi bon hoang the nguyen, tam t qui va hoi hng cong c la con tung theo mot cach de dang thoi. Con thac mac ieu nay la v ben nha hien nay tat ca ai cung tung theo nghi thc ma nh Thay biet la co chu ai bi, co chu Chuan e, co kinh Bat nha. o la theo Bac Tong. Con Nam Tong th con nghe rang cac Phat t tung kinh Pali. Nh vay,  ay Thay theo Nam Tong hay Bac Tong v Thay cho tung ca Pali ma ca bai e t Knh lay va T hoang the nguyen vv... Va tai sao lai tung kinh Chn Hanh phuc, kinh T Bi ma khong tung kinh Di a, Pho mon vv...

(...)

Tra li :
Villejuif, ngay 5 thang ba 1970 P.L. 2513

ao hu Dieu Tam than men,

(...)

Ch Han Viet oi vi phan ong rat la xa la. Trong khi o muc ch cua viec tung kinh la e hieu li Phat day va phat bieu mot cach chn thanh nhng y nguyen cao ep cua mnh, cao xa hn la e giao cam vi cac bac giac ngo. Nh the th khi tung kinh nen tung cac kinh bang th tieng ma mnh de hieu nhat. c Phat ngay xa thuyet phap bang tieng An o - theo phan ong, Ngai thuyet phap bang tieng Pali. Kinh ien thuoc he thong Bac Tong c ghi lai bang ch Sanskrit hay Pakrit va c dch sang ch Trung Hoa. Ngay xa ngi Viet Nam mnh chu anh hng van hoa Trung Hoa nen trong cac chua chien thng tung kinh bang tieng Han Viet. Ngay nay, v anh hng cua van minh Au My, t ngi biet ch Han. Do o, Phat t chung ta nen tung kinh bang ch Viet e khi tung mnh hieu c ngay nhng li hay y ep cua kinh. Nh vay, s "xong p" tam linh cung co nhieu ket qua tot ep.

Ve cau hoi Phat t ben nay theo Nam Tong hay Bac Tong ma tung ba qui y va nam gii bang Pali va kinh Chn Hanh phuc, kinh T Bi ma khong tung cac chu nh chu ai bi, chu Chuan e vv..., chac ao hu a thay mot phan nao la Phat t ben nay khong thuoc Nam Tong hay Bac Tong ma ch la Phat t. Noi ro hn th Phat t ben nay la Phat t muon hoc tat ca nhng ieu hay cua tat ca cac tong phai, muon thc hien muc ch thong nhat Nam Tong, Bac Tong cua Giao Hoi ben nha. S d Phat t ben nay tung ba qui y va nam gii la v chnh Hoi Phat giao Lien Hu quoc te a quyet nh: "Phat t nen tung ba qui y va nam gii trc cac buoi le Phat va cac cuoc hoi hop". Va ho tung bang Pali la e gay tinh than ong nhat khong nhng gia Phat t Nam Tong, Bac Tong Viet Nam ma ca gia Phat t Viet Nam vi Phat t Phap, Anh, Lao, Mien ien, Tch Lan vv... Nh ao hu a thay, hom no co nhieu Phat t Phap cung tung ba qui y va nam gii vi chung ta.

en ay co le ao hu a t hoi: "tai sao tung ba qui, nam gii bang Pali ma khong tung chu ai bi, chu Chuan e bang tieng Phan (Sanskrit)?" Toi xin giai thch tiep: ba qui y, nam gii la nhng ieu can ban ma bat c Phat t nao, Nam Tong hay Bac Tong, Phap hay Viet, eu phai biet. Con cac bai than chu ch co ngi Phat t theo Mat giao (Tantrisme) mi tung ma thoi. o la khong noi en ieu khong chnh xac do s phien am t ch Phan sang ch Tau va c oc ra bang tieng Viet. Hn na cac bai chu nay khong the giang ngha.

(...).

Con tai sao khong tung kinh A-di-a, Pho Mon ma lai tung kinh Chn Hanh phuc, kinh T Bi ? Toi xin noi ro rang toi khong he ngan tr viec tung cac kinh nay nhng toi ch khuyen khch nhng ngi nao hieu ngha va quen tung cac kinh nay nen tung rieng  nha. Khong can noi en tnh cach tong phai cua no: kinh A-di-a thch hp vi ngi theo Tong Tnh o, kinh Pho Mon thch hp cho nhng ngi tin tng Bo tat Quan Am.

(..)

Trong khi o, kinh Chn Hanh phuc va kinh T Bi la nhng kinh ngan, hay, va can ban cho tat ca Phat t va cung la nhng kinh do chnh c Phat a noi ra. Va lai i song ben nay qua  ban ron, ai cung phai lo song, t ngi ranh rang. Phat t i le Phat hang thang nh vay la qu lam. V vay, trong moi buoi le Phat co nhieu tiet muc phai thc hien nh tham Thien, thuyet phap va mot khoang thi gi cho Phat t tham vieng va chuyen tro vi nhau. Hn na, s tung kinh la cot  s hieu ngha cua kinh.

Chnh c Phat a day:

Tung tram bai ke vo ngha

Chang bang tung mot li ung Chanh Phap

Ma khi nghe en ngi ta c an lanh

(Dhammapada, 102)

Noi chung, ta co the noi la Nghi thc Truc Lam "tiep thu co chon loc" Nghi thc do Tong-hoi Phat-Giao Viet-Nam xuat-ban vao nhng nam 60, phat huy tinh than Viet hoa tung niem cua thi chan hng ao Phat. Cac phan tung cua chu le hay tung niem thong thng cua ai chung th gan nh lay lai nguyen van.

S khac biet so vi Nghi thc cua Tong Hoi la:

- Tuyet oi gat yeu to Mat Tong ra ngoai : khong niem Chu va d nhien khong co "Chu ai Bi".

- Khong co kinh A-Di-a, Pho-Mon.

- Kinh Bat Nha c dch hoan toan ra tieng Viet

- Them phan oc Tam Quy Ngu gii theo truyen thong Nguyen Thuy

- Ngoai ra con mot so kinh khac bang tieng Viet c dch t tang Pali: Kinh Chuyen phap luan, Kinh Chan hanh phuc, Kinh T Bi, Kinh Vo Nga Tng, Phng phap quan niem hi th vao hi th ra, Kinh Giao Tho Thi Ca La Viet, Kinh nhap tc xuat tc niem.

b - Noi dung

Nghi thc Cau An / Nghi thc Cau Sieu / Nghi thc Le Thanh Hon / Nghi thc Le Phat an / Le Vu lan Bao Hieu / Bat Quan trai Gii / Phu Luc: Kinh Giao Tho Thi Ca La Viet (Singalovada sutta - dch t Pali) - Kinh nhap tc xuat tc niem (Anapanasatisutta - dch t Pali ).

c - Hai th du :

Nh a noi  tren, quyen kinh nay tiep thu mot so kinh trong quyen Nghi thc cua Tong Hoi PGVN (1961). e co mot y niem ve tng quan gia hai quyen kinh, ta th oi chieu noi dung hai quyen. Trong Nghi thc Truc Lam, nhng kinh trch t Nghi thc Tong Hoi PGVN se c ghi chu sau ay bang ch "Tong Hoi" . Nghi thc xuat phat t nghi le Phat Giao Nguyen Thuy se c ghi chu "Nguyen Thuy". Kinh c dch t Pali se c ghi chu (dch t Pali).

- Nghi thc Cau An

Dang Hng (Tong Hoi) / Le Phat (Tong Hoi) / Tan than Phat - Ba Quy Y - Nam gii (Nguyen Thuy) / Cau nguyen / Sam hoi phat nguyen (Tong Hoi) / Ke khai kinh / Kinh Chuyen Phap Luan (dch t Pali) / Kinh Chan Hanh Phuc (dch t Pali) / Niem Phat (Tong Hoi) / Ke Nhat Da hien gia (dch t Pali) / Tam kinh ai tr tue sieu viet (dch Viet) / Bon nguyen ln (Tong Hoi) / Ba t quy y (Tong Hoi) / Hoi hng cong c (Tong Hoi)

-Nghi thc Cau Sieu

Dang Hng (Tong Hoi) / Le Phat (Tong Hoi) / Kinh T Bi (dch t Pali) / Cau nguyen / Ke khai kinh / Kinh Vo Nga Tng (dch t Pali) / Khai th Hng linh (Tong Hoi) / Niem Phat (Tong Hoi) / Tam kinh ai tr tue sieu viet (dch Viet) / Bon nguyen ln (Tong Hoi) / Ba t quy y (Tong Hoi) / Hoi hng cong c (Tong Hoi)

4 - Nghi thc Tung Niem do Ban Van Hoa Tnh Hoi Phat Giao Tnh Tha Thien-Hue thc hien (nam 2000): tien them mot bc.

a-Y Ngha

Quyen Nghi thc nay in het Nghi thc nam 1961 cua Tong Hoi Phat Giao VN phat hanh, nhng toan bo phan "Hien giao" c Viet hoa, cong them mot vai kinh mi, trong o co Kinh T Bi, Kinh Chan Hanh phuc, dch t tang Pali, a c Truc Lam Thien Vien Paris tung niem t lau nay. Phan "B Mat Than Chu" van gi nguyen.

Hnh ba quyen Nghi thc Tung Niem do Ban Van Hoa Tnh Hoi Phat Giao Tnh Tha Thien-Hue thc hien

Neu phan Hien Giao coi nh a tien rat xa, tat ca a c Viet hoa, theo y toi van con hai van e co the gay thac mac:

-ay la mot quyen kinh hoan toan theo Tnh o Di a, do o y ngha thong nhat Bac Nam Tong khong c chu tam ti, ngoai mot vai kinh, rat t, trch dch t tang Pali trong phan phu luc.

-Van e "B Mat Than Chu" van con rat b mat. Tai sao cung la "tieng Phat" ma moi ni noi mot kieu khac nhau : Tay Tang,Trung Quoc, Viet Nam ? Phai chang co mot th "Tieng Phat" cua Phat, va co nhieu "Tieng Phat" la cua To, To Tay Tang, To Viet Nam, To Trung Quoc, To Nhat Ban... Vay co nen nghien cu noi cho ung "Tieng Phat" khong ?

Du sao, quyen nghi thc nay, co le se c pho bien rong rai, v da len mot so kinh quen thuoc a co trong quyen nghi thc nam 1961 cua Tong Hoi Phat Giao VN.

b-Noi dung

Ngoai nhng phan Nghi Le mi soan, tat ca nhng Nghi Le cu eu in het Nghi Le nam 1961 cua Tong Hoi PGVN. Nh a noi  tren, tat ca phan Hien Giao eu bang tieng Viet.

Noi dung bao gom :

Nghi thc Tnh o / Nghi thc Cau An / Nghi thc Cau Sieu / Nghi thc sam hoi / Nghi thc cung ngo / Nghi thc qua ng / Nghi thc le xuat gia / Nghi thc le khanh an / Nghi thc Le Thanh ao / Nghi thc Le Vu Lan / Kinh Bao An Cha Me / Le Va Phat A Di a / Kinh Pho Mon / Nghi thc Le Phat (cua Gia nh Phat t) / Kinh Vo thng / Kinh chan hanh phuc / Kinh T Bi

Phu luc : Bai ke thu / Bai sam hoi / Bai qui mang / Bai tai hoi / Bai Nga kim / Sam Phat nguyen Vang sinh / Sam Hong Tran / Van phong sinh

5 - Nghi thc chua Giac Ngo

Nghi thc Nhat Tung gom 49 bai, c Thay Nhat T soan va xuat ban nam 1994. Ngoai Kinh Nhat tung con 2 Nghi thc Cau An va cau Sieu, c soan nam 1994 nhng en nam 1998 mi xuat ban. Noi chung, cac nghi thc nay co gang, ve kinh ien, ket hp kinh Bac Tong va kinh Nam Tong. 3 kinh tung pho thong cua Bac Tong eu co mat trong cac Nghi thc Cau An va Cau Sieu: Kinh Bat Nha, Kinh A-Di-a (trong nghi thc goi la Kinh The Gii Cc Lac), Kinh Pho Mon. B-mat than chu khong co mat (Trong Nghi thc Cau an, Tac gia giai thch nh sau : "Yeu to Mat tong c xem la yeu to ngoai nhap ve sau khong c gii thieu trong nghi thc nay"). Cac Nghi Thc Sam-Hoi, Cung Vong, va Le Thanh Hon a c soan nhng co le cha an tong (co the xem tren Trang nha ao Phat ngay Nay).

a-Y Ngha

Y Ngha cac Nghi thc c noi ro trong phan "Thay li ta" cua quyen kinh Nhat tung:
(...)Ngi An o thc hanh Phat Giao theo tap quan cua An o. Ngi Trung Hoa tiep nhan va thc hanh theo ngi Trung Hoa. Ngi Nhat Ban, ngi Trieu Tien, ngi Thai Lan... eu tiep nhan li Phat day theo c tnh va tinh than theo ngon ng va ch viet cua ho. The con chung ta, chung ta lai phai vay mn nguyen ban nghi thc tr tung Phat Giao Trung Hoa hoai hay sao ?

(...)

Tung kinh bang am Han Viet, ngi nghe khong hieu, ngi tung cung khong thau ro tng tan noi dung ma de dang tr thanh mot hnh thc cau nguyen nh cac ton giao khac. Ho coi o la nhng cau noi linh thieng do c Phat noi ra, ngi oc tung co the tai qua nan khoi, lam an kham kha...

(...)

Nhng ngi oc kinh hang em hoac tai nha hoac en Chua ma khong hieu c li day trong kinh th lam sao co the i ung chanh ao ma c Phat a vach ra. Khong i ung ng th lam sao i en ung ni can en. Niet Ban va giai thoat ch con la nhng th khong tng cua the gian ien ao nay. Ho se tao ra mat trai cua Phat Giao va vo tnh lam cho Phat Giao b lam lap, b li dung, lam cho quan chung tr thc de dang co thai o khinh thng Phat Giao. Thao nao c Phat a day : Tin ta ma khong hieu ta th chnh nhng ke ay la ke ph bang ta.

(...)

Van e tung kinh bang Viet ng t lau a lam u t cac bac cao tang lanh ao Phat Giao Viet Nam khi quyet nh cho ra i mot nghi thc thong nhat nao o. Bac Tong th dung am Han Viet, Nam Tong th dung Pali van khong ch chng minh tnh chnh thong cua mnh ma con la mac cam t ton cua tong phai. Cha ke trong noi bo Bac Tong, nghi thc hanh tr cua ba mien cung khac nhau. Trong van e nay khong ai chu nhng ai mot bc va c tha troi no theo dong thi gian. Nhieu v cao c co nhiet tam a len tieng nhac nh, tham ch cho ra i mot nghi thc nao o nhng cung a nhanh chong i vao quen lang, chang thay co s thay oi g ca. Ch gay c phong trao nho trong To nh, trong he phai hay ch rieng trong chua v ay ma thoi.

Trong thc te, viec Viet hoa nghi thc tung kinh hang ngay khong ch lam au au cac v cao c ma con la noi bc xuc bach thiet cua cac v tang s tre. Ho la nhng con ngi cua thi ai, trc tiep oi dien vi thi ai, vi s phat trien khong ngng cua xa hoi. Y thc trach nhiem va tinh than oc lap van hoa cua dan toc t bao the he cha ong, a thuc giuc ho len ng tiep bc, thc hien y nguyen cua mnh, gop mot phan nho vao nen van hoa cua dan toc noi chung va Phat Giao Viet Nam noi rieng.

(...)

Trc mat, quyen kinh nay dung cha cac kinh can ban va cao sau cua ca hai truyen thong : Nam truyen va Bac truyen.

(...)

Vi quyen kinh nay, soan gia khong co cao vong cho ra i mot ban Kinh Nhat Tung tieu bieu, lai cung khong muon la au e tranh cai hay ch trch, mat sat, lai cang khong muon to ra "hoi sinh" hay "tao ra" sinh kh cua Phat Giao hien tai. No ch la bieu hien cua mot c vong nho be c thai nghen t lau : Viet hoa va ai chung hoa hn na li day cua c Phat, hau gop them phan nao sinh kh cua Phat giao hn hai ngan nam ton tai  at nc nay." ( "Nghi thc Nhat tung", Thch Nhat T, Trang Nha PNN)

b - Noi dung:

Kinh Nhat tung gom 49 kinh Nam va Bac Tong la phng tien cong phu tu tap hang ngay cua Phat t. Ben canh o, ta co hai Nghi Le cau an, cau sieu co cau truc giong nhau, va d nhien cung mot tinh than vi Kinh Nhat Tung.

Bai nay khong nham phan tch ky cac Nghi thc ma ch chu y ti ng hng soan thao, do o, toi ch tam lay Nghi thc cau an e lam th du. (4)

Phan vao Khoa Le : 1. Nguyen Hng / 2. Tan Than Phat va Quan Tng / 3. anh Le / 4. Tan Dng Chi /5. Phat Nguyen Tr Kinh / 6. Tan Dng Giao Phap

Phan Kinh Chnh (co the tung mot hay nhieu Kinh, tuy duyen) : Kinh Hanh Nguyen Bo-tat Quan The Am / Kinh Giao Hoa Ngi Benh / Kinh Cac Phap Quan Niem / Kinh Du Ngon Bot Nc / Kinh Quan Niem Hi Th / Kinh Bon Lanh Vc Quan Niem / Kinh Biet Song trong Hien Tai. / Kinh T Tam / Kinh Phc c / Kinh C S Tai Gia / Kinh Thien Sanh

Phan Sam Nguyen va Hoi Hng : 7. Bat-nha Tam Kinh / 8. Niem Phat / 9. Xng Le / 10. Nam ieu Quan Tng hay Quan Chieu Thc Tai / 11. Sam Nguyen (Tung mot trong bon bai Sam di ay) : Sam Cau An -Sam Quy Nguyen - Sam Tu Tap - Sam Tu La Coi Phuc / 12. Hoi Hng / 13. Phuc Nguyen / 14. Ton Knh anh Le Ba Ngoi Bau

III - Ket luan : Tm ng Viet hoa Nghi le trong hoa hp.

Theo y toi, Nghi thc tung niem cho Phat t Viet Nam can da tren 3 tieu chuan:

1 - hoan toan bang ch Viet,

2 - the hien c tinh than thong nhat: thong nhat cac he phai Bac Tong, Thong nhat Bac va Nam Tong

3 - de dang c pho bien en quang ai quan chung Phat t.

A- Nhan nh ve cac ng hng Viet hoa Nghi thc hien nay

5 Nghi thc c ke tren ay, cua Truc Lam a Lat, Lang Mai, Truc Lam Paris, Tnh Hoi Tha Thien -Hue, va Nghi thc chua Giac Ngo co the tieu bieu cho cac ng hng soan thao va Viet hoa Nghi thc hien nay. Tat ca eu hoan toan bang ch Viet (ngoai tr cac Than chu).

- Nghi thc cua Truc Lam a lat khong chu tam ap ng nhng yeu cau nghi le hang ngay nh tang, te, cau an, cau sieu... Chu yeu, ay la mot Nghi thc cua Thien Tong, danh cho nhng v tu trong cac Thien vien.

- Nghi thc cua Truc Lam Paris, ket hp Viet hoa va Thong nhat Bac Nam Tong, nhng bo qua yeu to Tnh o Di a, cung nh yeu to Mat Tong.

- Nghi thc cua Tnh Hoi Tha Thien-Hue, chuyen ve Tnh o Di a, gan nh khong biet g en Nam Tong.

- Nghi thc cua Lang Mai, co le kha ay u, co u "Thien-Tnh-Mat" nhng van "qua mi", hoan toan biet lap vi nhng nghi thc hien co. Phng cach dien dch ve Tnh o cha chac a thoa man nhng Tang s theo Tnh o Di a. Thay the ch Phat bang But, du co the ban cai c, nhng cha de c quan chung Phat t chap nhan. Du cho luc au, ch Phat co the a do ngi Trung Quoc truyen vao x ta t thi Minh, nhng qua nhieu the he, ch Phat a hoa nhap vao van hoa e bien thanh mot ch cua ta. Ch "Phat" ngay nay khong phai ch la mot "danh t". No co ong bao nhieu long thanh knh men yeu, bao nhieu hy sinh, kien quyet, cua nhieu the he Phat T. Viet lai lch s chac cung kho.

-Nghi thc chua Giac Ngo u yeu to Thien, Tnh, ay u Bac va Nam Tong nhng gat han Mat Tong ra ngoai.

Hau het cac Nghi thc oc lap vi nhau, chang biet g en nhau. Cung mot kinh, moi Nghi thc phien dch mot cach khac nhau. Ngi Phat t mng v co nhieu Nghi thc c Viet hoa, nhng ngc lai cung rat lo ngai: Biet theo Nghi thc nao ay ? Nhieu qua cung la mot nguy c tng ng vi khong co g ca.

Mot cau hoi kho tra li na: lam sao pho bien nhng Nghi thc nay ?

B - Phai Lam Sao ?

Toi xin phep gop mot so y cung ch Ton tuc, Tang Ni khi soan nghi thc.

e ngh 1 : Viet hoa toan bo nghi le

Nam ng hng soan thao Nghi thc ke tren cho ta thay rang viec Viet hoa toan bo nghi le co the lam c. Van e ch con at ra cho "b mat than chu". Theo y toi, nen suy ngam lai viec hanh tr "b mat than chu" trong quan chung Phat t. en chng mc nao la chnh ang? en chng mc nao "s khong cho ngh, ban" se la ca m cho me tn d oan, phu chu bua phep... e cau may cau li? Nen phan biet ro gia "Tu Mat" cua cac Mat S va "Tu Mat" cua quan chung. Co le ch cac Mat s trong cac Mat that, hay cac v chuyen tu mi u niem lc va nh lc cung nh y thc e tu Mat mot cach ung an. Con quan chung tung Chu phan nhieu do truyen thong, do thoi quen.

Do o, ve lau ve dai, trong cac nghi thc hng ve ai chung, nen thay the cac Chu bang cac Kinh co y ngha ro rang.

e ngh 2 : Hoa hp he phai, tng bc tien ti vai quyen Nghi thc Ln.

Muc tieu can at ti la lam sao cho ngi Phat t, i t chua nay sang chua khac, van thay mnh khong qua b ng, khong co cam tng tham gia nghi le cua cac ao khac nhau. Do o, nghi le, kinh ke cua cac chua phai cang co nhieu iem giong nhau cang tot.

Phai cong nhan la soan mot quyen Nghi thc chung cho moi he phai la ieu khong the thc hien c trong vong oi ba chuc nam ti, v co nhng kinh quan trong cua he phai nay se khong the c chap nhan bi he phai khac, cung nh khong the tm c s nhat tr trong cach at trong tam vao kinh Nguyen Thuy hay kinh ai Tha. Chac chan se co nhieu nghi thc tung niem c soan ra.

V vay, phai tao ieu kien e cho tat ca nhng quyen Nghi thc, a va ang c soan ra, cung i ve mot hng, tng bc tien ti, trong tng lai se ch con vai ba Nghi thc ln, cho nhng "nhom he phai" ln.

Trong ieu kien hien tai, cac he phai moc ra rat nhieu, Lang Mai cung co the coi la mot he phai oc lap, du v To khai sn von xuat phat t dong thien Lieu Quan, cung nh cac v trong To nh Tay Thien, T Hieu, Linh Mu, Tng Van, Truc Lam Paris,... S "quy hp" nay co the thc hien c, neu ch da len tieu chuan chap nhan Kinh nay hay Kinh no hn la ban dch nay hay ban dch kia. Ngay nay, nhat la oi vi nhng Nghi thc mi ra, s phan biet nhieu khi ch do cach phien dch kinh ien. Truc Lam thien Vien Paris tung Kinh T Bi, Lang Mai tung Kinh Thng Yeu, ca hai kinh ch la mot, nhng v phien dch bien thanh hai. ay la mot trong rat nhieu th du. Con Kinh Bat Nha na, khong biet co bao nhieu ban dch.Van biet la ban phien dch cua mot kinh co the khong c s nhat tr chap nhan cua moi ngi, ke khen hay, ngi che d. Nhng neu ngh rang tat ca ch la phng tien, muc ch la a y kinh en ai chung th van hay van d cung tr nen bt quan trong. Khong le nhng e t cua Thien tong, vi tinh than bat chap van t, lai "snh ch " en mc o khong the tm c ong thuan tren mot ban dch cua Kinh "Sac chang khac Khong, Khong chang khac Sac " ?

Tinh than "vo nga" va "luc hoa" cua Phat t can phai c the hien  ay. "Ta" dch rat hay, tuyet dieu, nhng v muon hoa ong vi ai chung, "ta" tam chap nhan "bt hay mot chut". Do o, mot ban "dch hay" nen nhng cho cho mot ban "c nhieu ngi quen tung".

Ch Tang ni, khi soan Nghi thc nen co gang dung nap nhng Kinh "co san ", c nhieu ngi thng tung, neu nhng Kinh nay khong i ngc lai ng hng cua mnh.

ieu kho khan nhat la  mc o tam ly. Cac nha soan Nghi le Viet hoa thng thng la nhng ngi kien quyet at en "Chan-Thien-My", nhng nhieu khi v qua kien quyet nen khong the chap nhan kinh dch "bt hay mot chut", v muon "qua tot" ma bo ri ai chung lai sau. Hn na, oi vi nhng Nghi thc a soan, ai ma khong gan bo vi tac pham cua mnh, bao nam thang cu mang. T mnh sa oi lai qua la ieu kho khan.

e ngh 3 : The hien tinh than thong nhat Bac Nam Tong: Nghi thc Bac Tong nen them Kinh Nguyen thuy.

Cac Nghi thc ai tha nen co them Kinh trch t Tang Nguyen Thuy v hau het nhng Kinh nay hoan toan phu hp vi giao ly "ai tha". Trong cac buoi le ln nen co oc Tam Quy va Ngu Gii theo chu trng cua Hoi Phat giao Lien Hu quoc te: "Phat t nen tung ba qui y va nam gii trc cac buoi le Phat va cac cuoc hoi hop". Trong phan cau sieu, cau an, nen co them Kinh Tang Nguyen Thuy nh Kinh "Tu Bi ","Chn Hanh Phuc", "Chuyen Phap Luan", "Vo Nga Tng"....

e ngh 4 : Thanh lap mot Hoi ong Tham nh nghi le Tung Niem: Cac nghi thc, tuy theo he phai, se la chon Kinh tung trong so nhng kinh a c tham nh.

Cac c quan co tham quyen cua Giao Hoi PGVN nen phoi hp vi ch Ton Tuc cua moi he phai, Giao Hoi ln, e thanh lap mot "Hoi ong tham nh nghi le Tung Niem" cung giong nh "Hoi ong ch ao Phien dch va An Hanh ai Tang Viet Nam". Hoi ong phai co u tnh ai dien, u uy tn e bao am s ong thuan cua moi he phai.

Vai tro cua Hoi ong nay la quy nh Nghi Le va nhat la tham nh nhng phien ban Kinh ien chnh se c dung trong cac Nghi Thc, t phan vao le hay niem hng, cho en phan chanh kinh va phan hoi hng. Nhng Kinh c tham nh co the la Kinh ai Tha, Kinh Nguyen Thuy, hay la Chu. Muc tieu la nh ra nhng ban phien dch thong nhat e a vao cac Nghi Thc.

Nh vay, nhng Nghi thc cua cac he phai van co the "pha tron", Nghi thc nay co niem Chu, Nghi thc kia khong, nhng tat ca cac ban kinh dung chung, th du nh Kinh Bat Nha chang han, eu xuat phat t nhng phien ban a c tham nh.

Trong gia oan au, theo y toi, gap rut, ch nen tham nh mot vai Kinh chnh thng c tung niem.

e ngh 5 : Pho bien Nghi thc mot cach co he thong.

Da len cac trng ha, cac trng c ban Phat hoc hay s cap Phat hoc e pho bien cac nghi le kinh ke a c tham nh. Khi au ao tao Tang Ni, roi t Tang Ni truyen en Phat t, qua chua chien, qua cac to chc khuon hoi, niem Phat ng, Gia nh Phat t... Ve Nghi le, Phat t thong thng thuan theo Tang Ni. Ho san sang tung nhng kinh ho khong quen neu c Tang Ni hng dan, roi mot thi gian sau nhng "kinh khong quen" se thanh nhng "kinh quen".

***

Rat boi roi khi ti mot chua phai dan mat vao quyen kinh, nhieu khi phai nhn sang ngi ben canh khi kinh khong u, luc o th ch con "tung ch", nao phai "tung kinh". Vi ngi oc cham, hay mat kem lai con buon hn na !

Trong cac Ton giao ln, Nghi le eu thong nhat. Ch co Phat giao mnh la Nghi le cac he phai nh muon hoa ua n, tranh hng tranh sac, moi ni moi ve.

Ram thang 8, P.L. 2544

Nguyen ao Lai Nh Bang

_______________

Chu thch

(1) " Phat giao Viet Nam a gan bo vi dan toc Viet Nam suot hai nghn nam thang tram cua lch s, a co nhng ong gop ang ke vao kho tang van hoa va lch s dan toc. Giao hoi Phat giao Viet Nam hien tai ang tiep noi bc i truyen thong o va xac nh v tr cua mnh trong long lch s va van hoa dan toc. Mot trong nhng bc i xac nh la cong tac phien dch va an hanh ai Tang Kinh Viet Nam..."

"... Cac nc ban chung quanh chung ta nh Lao, Kampuchia, Thai Lan, Mien ien, Tch Lan, Trieu Tien, Nhat Ban, Trung Hoa, Mong Co va Tay Tang a co ai Tang Phat giao bang quoc ng t lau,..."

"...Moi viec can khi s ngay t ay, roi cac the he tng lai se tiep noi, va se tan tu khi can". ( Li keu goi ung ho cong tac Phien dch va An hanh ai Tang VN cua Thng trc TSTGHPGVN ngay 31/7/1990).

(2) - "Bao ch co ieu kien phat trien manh me hn. Cong chung biet ch quoc ng nhieu hn, nhieu nha in c lap them... So bao ch tieng Viet tang len nhieu, thc dan Phap khong the oc quyen nh trc na...en luc nay co nhieu t bao xuat ban hoan toan bang ch quoc ng. Tren bao ch co nhieu khuynh hng phc tap. Noi dung cua bao ch phong phu hn trc." (Hong Chng: Bao ch Viet Nam - NXB S That, Ha Noi, 1985).

(3) . Thanh Quang, trong bao uoc Tue so 178 (Bac Ky) viet : "au n thay ! X ta, nhng hang ngi xuat gia vao chua phan nhieu ch hoc ang vai bo kinh, lo luyen hi cho hay, tap nhp tan cho gia, nay lanh am nay, mai lanh am khac; cung trang hat, cung ca sa, th lat mat trai cua ho ma xem th co khac nao ngi tran tuc". (Tran Van Giau, Sd, trang 233).
(4) Noi dung Kinh Nhat Tung chua Giac Ngo

Phan 1 : 1. Kinh Tieu S c Phat/2. Kinh Chuyen Phap Luan/3. Kinh Ngi Ao Trang/4. Kinh Phap Cu

Phan 2 : 5. Kinh c Tin/6. Kinh T Bi/7. Kinh T Tam8. Kinh Phc c/9. Kinh Sau Phap Vo Thng/10 - Kinh Hien Nhan

Phan 3 : 11. Kinh Quoc Gia Cng Thnh/12. Kinh Thien Sanh/13. Kinh Hon Phoi/14. Kinh Du Ngon Bay Loai V/15. Kinh Ngi V Mau Mc/16. Kinh Giao Hoa Ngi Benh/17. Kinh 10 Phap Quan Niem

Phan 4 : 18. Kinh Quy Luat Cai Chet/19. Kinh Nho Mui Ten Sau Nguyen/20. kinh Vo Thng, Kho Nao,Vo Nga /21. Kinh Cung Th Ngi Mat/22. Kinh Te Tuc/23. Kinh Ty Kheo Na Tien

Phan 5 : 24. Kinh Song Hoa Hp/25. Kinh Thien-Giao Bnh ang/26. Kinh Bon Mi Hai chng

Phan 6 : 27. Kinh Chu Trng Cua Nh Lai /28. Kinh Quan Niem Nh Lai/29. Kinh Ngi Biet Song mot Mnh/30. Kinh Phap An/31. Kinh Du Ngon Bot Nc/32. Kinh Trung ao Nhan Duyen/33. Kinh Du Ngon Ngi Bat Ran /34. Kinh Bon Lanh Vc Quan Niem/35. Kinh Tam ieu Giac Ngo Cua Cac bac i Nhan /36. Kinh Bon Thanh e

Phan 7 : 37. Kinh Bon ien ao/38. Kinh Bon ieu Nng Ta/39. Kinh Ch Bay Chan Tam/40. Kinh Cung Dng Phap/41 -Kinh Hanh Anh Nhi/42 . Kinh Hanh Bo Tat

Phan 8 : 43. Kinh Luc o Tng Nhiep/44. Kinh Ch Bay Phng Tien/45. Kinh Y Ngha Bat Nha

Phan 9 : 46. Kinh Kim Cang Bat Nha/47. Kinh "Vao Phap Mon Khong Hai"/48. Kinh Vien Giac /49. Kinh Giao Huan Cuoi Cung

_______________________

Chan thanh cam n ao hu Nguyen ao a gi tang phien ban ien t bai viet nay, ( Thch Nguyen Tang, 18-09-2000)

---o0o---

| Tac gia |

Cap nhat ngay : 01-11-2001

Bien tap noi dung: Ty kheo Thch Nguyen Tang
Xin gi bai mi va y kien ong gop en ban bien tap qua a ch:
quangduc@quangduc.com