Teachings
from Ancient
Vietnamese Zen Masters
Translated and Commented
by Nguyen Giac
This book is
dedicated to:
- My three teachers -- The Zen Master
Thich Tich Chieu, and the late Dharma Masters Thich Thien Tam and Thich
Tai Quang;
- All my parents in this life and other
lives;
-A very special layperson who is
urgently needing help from Avalokitesvara Bodhisattva; and all sentient
beings.
I am grateful to
a lot of Zen monks and laypersons who translated the verses composed by
ancient Vietnamese Zen Masters into the modern Vietnamese language, and
made reference easy for later generations. Specifically, I am indebted
to the Zen Masters Thich Thanh Tu, Tri Sieu Le Manh That and to
layperson Tran Dinh Son, whose works I relied on while working on this
book.
(Extracted from a book in progress.
Please feel free to use for reference purposes.
All suggestions are welcome. Email:
nguyengiac@yahoo.com -- California, 2006)
1
Sitting
There
are three ways of sitting in meditation.
First,
sit and keep your mind on breathing;
Second,
sit and chant the sutras;
And
third, sit and happily listen to the chanting of sutras.
Sitting
has three levels.
First,
sit in union;
Second,
sit in peacefulness;
And
third, sit without fetters.
What
does it mean to sit in union?
That
means your mind becomes one with your body.
What
does it mean to sit in peacefulness?
That
means your mind has no thought.
What
does it mean to sit without fetters?
When all
fetters are destroyed – that means to sit without fetters.
KHUONG
TANG HOI (? – 280)
(COMMENT: When mindful of your breathing, you are also mindful of your
mind. Later, you will see your mind becoming one with your breath. When
mindful of your bodily movement, you are also mindful of your mind.
Later, you will see your mind becoming one with your body. Looking at
your mind, you see thoughts coming and going, just like waves rising and
falling. When you see no thoughts occurring, your mind is peaceful just
like a still lake.)
2
Learning
Monks!
Offering your best efforts to Buddha,
all
learners only need to quit bad conduct.
Be
mindful while you chant,
understand what you believe,
practice
the teachings you hear,
and live
in a quiet place near Dharma friends.
Speak
peacefully, timely; have no fears.
Understand the meaning of Dharma, and
get enlightenment;
quit the ignorance, and
constantly be mindful;
be calm, and live with your
mind unmoved.
See all things as impermanent,
non-self, uncreated, unconditioned.
Thus learners are those who have no discrimination.
TINH LUC
(1112 – 1175)
(COMMENT: See for yourself all things are
impermanent, and non-self. Looking at the person you are now, you
see it is different to millions of persons you were yesterday, and you
see you are just a stream running swiftly, manifesting endlessly in
different forms as waves rising and falling, as bubbles forming and
popping. The waves and bubbles continuously appear large or small, high
or low, hot or cold, clean or unclean; but at all times, water has no
form, being unmoved, staying unconditioned. Just live like water, and
you will catch a glimpse of Nirvana –
the state of uncreated, unconditioned
peace. After that insight, you easily act, speak, and think mindfully,
without discrimination. Just advance on the way to liberation; don’t
cling to this suffering world again, in this life or after.)
3
Breathing
Breathing in, you feel you are breathing in;
breathing out, you feel you are breathing out.
Breathing in, you know you are breathing in;
breathing out, you know you are breathing out.
While you
breathe, you feel; then, you know.
Feeling – that
means you feel the breath long or short.
Knowing – that
means you are aware of the breath rising and falling, rough or smooth,
slow or fast.
KHUONG
TANG HOI
(COMMENT: Breathing meditation helps calm the mind easily; it is also a
part of mindfulness meditation. There are many ways in breathing
meditation. Some teachers prefer to count or follow the breaths. You
should also try this way: With eyes half open, don’t count, don’t
follow, just feel the breaths; Be alert, and feel the breathing. Just be
like a baby, and feel the breathing. A baby can not think, can not
count, can not put her mind on the breaths, but she lives mostly with a
sense of feeling and she will cry when the room is too hot, or when she
is hungry. Just feel the breaths, don’t count or follow it. Remember
that all methods of breathing meditation are helpful, and you can try
many different ones. The Buddha said that breathing meditation cured
many illness too.)
4
Wisdom
Learning
the way of Buddha, you must have zeal;
to
become a Buddha, you need wisdom.
Shooting
an arrow to a target more than a hundred steps away, you must be strong;
to hit
the mark, you need more than
strength.
BAO GIAM
(?-1173)
(COMMENT: Wisdom, insight, right view... Just follow the Buddha’s
teachings, meditate for many years, and you will understand the Way.)
5
Taming the mind
Outwardly, stop all involvement; inwardly, stop all fabrication.
Be alert
-- have a mind unmoved by the form you see, by the sound you hear, by
the odor you smell, by the flavor you taste.
…
Constantly, watch the ox moving, listen to its hoofbeats.
Constantly, in any movement, never keep your eyes away from the ox.
Constantly, keep your mind on the ox while lying, sitting, standing and
walking.
Constantly, keep watching inwardly.
It’s
wrong to let it wander wildly.
QUANG
TRI (circa 18th century)
(COMMENT: Meditation is like taming
an ox. How can you have a mind unmoved while living in this world? Just
be like the water, not like waves or bubbles; the water is unmoved,
uncreated, unconditioned while the waves rise and fall, the bubbles form
and pop endlessly. Look at your mind – an endless stream of thoughts.
Keep watching the mind, and be like water, which equally flows all
things thrown into that stream.)
6
Watchful
Watch
yourself everyday, constantly.
Watch
yourself, be mindful, be alert.
In this
dream world, don’t search for Dharma
counselor;
Watch
yourself, and see the Buddha’s face on your face.
HUONG
HAI (1628 – 1715)
(COMMENT: Watch yourself, and see you are impermanent, non-self. Watch
yourself, and see whether you are living in a dream. You are changing
swiftly, endlessly. Yesterday, you had millions of different bodies,
millions of different feelings, millions of different thoughts – just
like a stream flowing swiftly. Look back and see all those bodies,
feelings, and thoughts just like dreams, like echoes, like mirages. Then
look at the day before yesterday. Do you feel just like millions of
lives away? Are those dreams? Think nothing, just observe. Just be
alert, feel the breath, observe the body breathing. And feel the life
and death flowing swiftly, endlessly in your whole body.)
7
The Spring
When
spring goes, all flowers die.
When
spring comes, all flowers smile.
Before
the eyes, all things flow endlessly.
Over the
head, old age comes already.
Don’t
say that with the spring gone, all flowers fall.
Last
night, in the front yard, a branch of mai flower.
MAN GIAC
(1052 – 1096)
(COMMENT: Mai is a kind of flower that blossoms in springtime in
Vietnam. Notice the contrast between the first and last line; also, the
last line of the poem is a fragment sentence, without a verb, showing
the state of unborn, unmoving, undying. While the stream manifests as
endless waves rising and falling, the nature of water stays unmoved,
uncreated. Now look at your mind, and see thoughts coming and going,
arising and vanishing. The mind is just like a mirror that shows you the
images of all things reflected. All images come and go, but the
reflectivity is still there, unmoving, undying. Now, listen to the sound
of two hands clapping, then listen to the sound of one hand clapping. Do
you hear the soundless? The sound comes and goes, but the nature of
hearing ability is still there even in your sleep, unchanging, unmoving,
undying.)
8
Dharma Friends
Practitioners need dharma friends,
who help you
distinguish clearly between the clean and the unclean.
First, colleagues living at
will in forests and mountains
can help you wipe out the mind
of anger.
Second, colleagues keeping
precepts seriously
can help you fade away the
five desires.
Third, colleagues with
profound wisdom
can help you escape from the
shore of delusion.
Fourth, colleagues with vast
knowledge
can help you solve the hard
and doubtful issues.
Fifth, colleagues of peace and
serenity
can help you easily advance.
Sixth,
colleagues of patience and modesty
can help you remove arrogance.
Seventh,
colleagues of sincerity and frankness
can help you avoid mistakes.
Eighth,
colleagues of vigor and
zeal
can help you attain the fruits
of the Way.
Ninth, colleagues unattached
to possessions, eager to donate
can help you destroy
miserliness.
Tenth, colleagues merciful and
caring for all beings
can help you liberate from the
clinging to self and others.
QUANG TRI
(COMMENT: Buddha, parents,
teachers, dharma friends, books… We need so much help on the way to
liberation,
because we have to learn a lot, keep precepts strictly, find an
environment adequate for learning and meditation. But only you can watch
your mind, and only you can wipe out the three poisons – desire, hatred
and ignorance -- binding you in the cycle of rebirth.)
9
The Treasure
Living
in the world,
happy
with the Way,
you should let all things take
their course.
When
hungry, just eat; when tired, just sleep.
The
treasure is in your house; don’t search any more.
Face the
scenes,
and have
no thoughts;
then you
don’t need to ask for Zen.
TRAN
NHAN TONG (1258-1308)
(COMMENT: Live with the water, not with the waves rising and falling;
live with the nature of mirror to reflect, not with the images appearing
and disappearing; and live with the essence of the mind, not with the
thoughts arising and vanishing. When you see the essence of the mind,
then you catch a glimpse of Nirvana –
the state of unborn, uncreated,
unconditioned peace. After that moment, you know how to live with the
mind unmoved while walking, standing, lying and sitting. How can you see
the essence of the mind? Please, remember: You are never away from it,
just like the water holds all the waves and is never away from the
waves, just like the emptiness of the mirror hold all the images and is
never away from the images. The essence of the mind is non-self, so it
manifest as a great magician: your mind has no form, so it takes all
forms you see as its forms; your mind has no color, so it takes all
colors you see as its colors… Now look out the window. When you see a
bird, your mind now has the form of a bird; and when the bird flies,
your mind flies too. Your mind is all things you see, all things you
hear, all things you feel; the observer is all things observed. The
Sixth Patriarch Hue Nang* told two monks arguing over the banner flying
that that was not the banner moving, and also not the wind moving, but
just their minds moving.)
*
Chinese: Hui Neng.
10
Emptiness
Form is
emptiness, and emptiness is form.
Emptiness is form, and form is emptiness.
Don’t
cling to any form or emptiness --
That’s
the true meditation.
Y LAN
(11th century)
(COMMENT: Just look at your body, your feelings, your thoughts; they
were changing swiftly since the day you were born. So you have had
millions of bodies, millions of feelings, millions of thoughts -- which
one is your true body, true feeling, true thought? Your body, your
feelings, your thoughts can manifest as millions of forms, because forms
are indeed emptiness just like illusions appearing in the mirror. If you
cling to anything as form or emptiness, you are chasing the illusions.)
11
The Present
The
present is not the past;
the past
is not the present.
That
means past thoughts vanished, and the present thought is not the
previous thought.
That
means every act in past lives and now has its own merit.
That
means the good deed now is not the bad act done before.
That
means the breath now is not the breath earlier,
and the
breath felt previously was not the breath sensed presently.
KHUONG
TANG HOI
(COMMENT: Live with the present. Every act has its own merit, so you
should not worry about the past. Just sit with eyes half open, feel your
breath now, feel your body breathing now, feel your thought now arising
and vanishing. Can you see this interval: while the previous thought
vanished and the next thought doesn’t arise yet? Try to gently stare
that interval for all times in a day, or in two days, even when you are
lying, sitting, standing and walking. Later, you can use this stare to
cut off all wandering thoughts.)
12
Not Two Things
All
Buddhist gates are from your essence,
and the
essence of all things are from your mind.
Your
mind and all things are one, not two things.
The
fetters of samsara are all void.
Blessedness and sinfulness, right and wrong – all are illusions.
CUU CHI
(circa 11th century)
(COMMENT: Nonduality. Not two things. Don’t think, don’t reason. Feel
it, live it. Try to feel it even just half an hour, then you will
believe in Zen.
First,
with eyes half open, be quiet, say nothing in your mind; feel the breath
in and out, gently feel every breath. Later, see that your whole body is
breathing – just gently watch your whole body feel the breath, every
breath. Later, see that your whole body and mind become one with the
breath. Then let your whole body gently feel the world around. Because
you are non-self, you feel that you become one with the wind around,
with the sounds from the beach, with the trees along the street, with
the birds flying, and with all things you see, your hear. In your mirror
mind, all things appear equally, all things are illusions; only the
reflecting mind is shining.)
13
Swallow Flying
In the sky, the swallow flies;
underwater its image shines.
The swallow has no intention to
leave any trace;
the water, no purpose to keep any
image.
HUONG HAI (1628 – 1715)
(COMMENT: When King Le Du Tong asked
for a summary of Buddhist teachings, Zen master Huong Hai said this
four-line poem. Watch the world, and see all things reflected in your
mind. Follow the
Buddha’s words, “Nothing should be clung to.” Also don’t cling to the
happiness you are feeling now, even don’t cling to this peaceful
meditation you might get addicted to, even don’t cling to any feel-good
method or whatsoever. Don’t cling to anything in this suffering world.
Even the blissfulness you feel now in meditation will bind you in this
suffering realm, if you cling to it; mostly, that blissfulness is not
the Nirvana yet.)
14
The Mind of Emptiness
Like a wall shaking, the body is
frail.
So sad for mankind, life is too
short.
If you attain the mind of emptiness
and formlessness,
you will
be free from the world of coming and going.
VIEN
CHIEU (999-1090)
(COMMENT: You can feel the frailness of your body now, even when you are
healthy and strong. Try this: breathe in and out, gently and naturally;
feel the breathing in and out, feel your whole body breathing; feel your
whole body becoming one with the breath. Then you will see that your
breath is so fragile, and your body is so vulnerable.
The more
you experience the bliss from meditation, the more you feel sorrowful
for the plight of humankind.
Recalling the Buddha’s words saying that we have born and died countless
times, you will feel grateful to countless parents, and will see all
people around as your dear parents in past lives. Then you will feel
your whole body deeply resonate with the Zen vow to save all sentient
beings. How can we save others if we are not free yet? Zen master Vien
Chieu said that leaners must attain the mind of emptiness and
formlessness. Indeed, you will see that the mind essence is empty and
formless. So all things in the world appear and disappear in the mind
just like the clouds formed and dissolved in the sky, just like the
images emerged and vanished in a mirror.
So all
the forms you see, all the sounds you hear, all the odors you smell, all
the flavors you taste, all the senses you feel, all the thoughts you
have are changing swiftly. So nothing has a self. So all things come and
go, governed by the principle of dependent arising. Realizing the mind
essence will free you from the world of coming and going.)
15
Buddha Seed
Having
the Buddha Seed within,
hearing
the profound teachings,
you
should be eager to practice.
After
throwing all desires
far a
thousand miles away,
then day
after day
you will
enter more deeply the noble truth of liberation.
TRI
(circa 10th or 11th century)
(COMMENT: Buddha Seed is another name for Buddha Nature. If you can
throw all desires, then you won’t cling to anything more. That also
means when you throw away all existence and emptiness, all things
binding you to this samsara world will fall apart. But it takes time.
Even after you suddenly realize the Buddha Nature in your mind, you
still have to practice continuously, day after day. Then you should read
a lot of Buddhist scriptures from all traditions – Theravada, Mahayana
and Tibetan – and would see that many of these teachings already are
parts of your everyday meditation.)
16
Bodhi Scenes
Hidden in jewel, the melody sounds
wonderful.
See there, fully before your eyes,
the heart of Zen
Those countless scenes are all Bodhi
scenes.
Thinking of Bodhi, you will be far
away ten thousand miles.
TRI HUYEN (circa 12th
century)
(COMMENT: The jewel stands for the
Buddha Nature. Is the scene before your eyes the Pure Land? The Buddha
Land is here, in front of us? Buddha said that you are what you think,
that your mind makes this world. Just think this: you came to this world
by the influence of karma, and you have the merit to be born as a human;
if now you have enough the merit as a heavenly being, then you would
sometimes see a heavenly scene before your eyes, and if your karma as a
human is done, then you would die instantly to be reborn in a heavenly
realm. Now, just think another way: countless scenes before your eyes
are also your mind. You can feel that, realize that, and experience
that.)
17
Existence and Emptiness
Existence – there you see all things
existing.
Emptiness – there you see all things
empty.
Existence and emptiness are just
like the moon underwater.
Don’t cling to existence nor
emptiness.
DAO HANH (? – 1115)
(COMMENT: How can we say this
mountain or that river is emptiness? Just think this: They are
impermanent, so they are somehow both existence and emptiness, and so
there are no words adequate to describe them. You can experience that in
another way: gently listen, deeply listen, don’t try to listen to a
specific sound, just listen with your mind vacant. You will feel that
all the sounds come and go just like echoes, just like illusions, just
like a dream last night. And if you cling to existence or emptiness, you
are shackled to this world.)
18
True Nature
True nature, eternally, is the
nature of emptiness.
There is neither birth nor death.
The body is born and died,
but the nature of all things is
never gone.
THUAN CHAN (? – 1101)
(COMMENT: Look at a mirror. Images
come and go, but the reflecting nature is always inaction, unmoved,
uncreated, undying. Look at your mind. Thoughts come and go, but the
mind nature is always inaction, unmoved, uncreated, undying. We all are
actors in a big theater; we have played millions of different roles
since endless time, born and died in millions of plays, and now it’s
time to follow the Buddha’s teaching to attain Nirvana -- the state of
unborn and undying peace.)
19
Crossing the Ocean
All things, originally, are just
like nothingness.
There is neither existence nor
emptiness.
Those who know that nature
will recognize that sentient beings
and Buddha are equal.
The moon of Lankavatara is quiet;
the vessel of Prajnaparamita, void.
Realize the emptiness [of all
things],
and use this emptiness insight to
apprehend the existence.
Then you know how to live in the
right contemplation, naturally at all times.
HUE SINH (? – 1063)
(COMMENT: Lankavatara and
Prajnaparamita are two Mahayana scriptures. Both are studied in most Zen
monasterries. The right contemplation mentioned above is a part of the
Noble Eightfold Path.)
20
Empty Mind
The true nature is empty, nowhere to
grasp.
With an empty mind, you will see the
self-nature easily.
In the mountain burning, the jewel’s
color is shining bright.
In the kiln firing, the lotus
blossoms beautifully.
NGO AN (1019 – 1088)
(COMMENT: The mountain burning and
the kiln firing symbolize this suffering world. The jewel and the lotus
symbolize the Buddha Nature, the Buddha within yourself, and the Nirvana
you are never away.)
21
Mind Teachings
Eternally dwelling in worlds,
unborn and undying – that is called
Buddha.
Understanding the mind teachings of
Buddha,
attaining enlightenment along with
interpreting scriptures – those are called Patriarchs.
Buddha and Patriarchs are just one.
Only the bookworm wrongly says they
have high and low levels.
Moreover, Buddha is awareness.
Quiet since infinite time, dwelling
eternally -- this awareness is.
And all sentient beings have it.
Because their passion defilements
cover this awareness,
all sentient beings follow the karma
and fall into the cycle of rebirth –
then all the realms of samsara exist.
THONG BIEN (? – 1134)
(COMMENT:
After meditating for a while, you should read many Buddhist scriptures,
go to many temples, talk to many different sectarian teachers, and find
a tradition you feel comfortable most. Then you should formally take
refuge in the Three Precious Ones -- Buddha, Dharma, Sangha – and
receive the precepts to make sure that we will never fall into lower
realms, and will always move forward on the way to liberation.)
22
The Way of Patriarchs
Clinging
to existence and emptiness only wastes your efforts.
Buddhist
learners should ask for the best – the Way of Patriarchs.
It’s
really hard if you search for the mind outwardly;
Planting
a cinnamon tree can not make it become a cypress tree.
The tip
of a hair contains the whole universe;
A grain
of rice, the sun and moon.
When the
great usefulness unveils, just hold at hands firmly.
Who would
distinguish anymore
between the holy and the
unenlightened,
between the west and the east?
KHANH HY
(1066 – 1142)
(COMMENT: How can
the tip of a hair contain the whole universe? How can a grain of rice
contain the sun and the moon? Just close your eyes and then open again.
How can the whole sky fit into your eyes? Did you dream last night? How
can all the universe fit into your dream, an illusion playing in your
mind? Do you recall the story of “not the flag moving, not the wind
moving, just the mind moving”? How can all things fit into your mind?
And how can your mind carry all the huge boulders? Too heavy. But feel
it. Look at it. Buddha said that you are what you think, that your mind
makes this world. Look at the boulders, and see you are the boulders you
see. In this realization, all things are equal.)
23
Weird Thing
I have a weird thing –
not blue, not yellow, not black, not
red, not white.
Both monks and laypersons who like
birth and dislike death are the outlawed.
They don’t know that birth and death
though are different trails, but
just only gain and loss.
If you say birth and death are
different ways,
you cheat both Sakyamuni and
Maitreya.
If you know birth and death, death
and birth,
then you understand where I dwell.
You all, Zen practitioners and
future learners,
should not accept patterns and
guidelines.
GIOI KHONG (circa 12th
century)
(COMMENT: All patterns and
guidelines are the finger pointing, not the moon you want to see. If you
don’t have the guidelines, you don’t know how to practice Zen. But when
you cling to it as truth, you never understand the mind teachings. This
is the gateless gate, and also the pathless path.)
24
The Sun
Earth, water, fire, wind,
consciousness – those are originally emptiness.
The clouds form and dissolve, but
the Bodhi sun shines endlessly.
This worldly body and the sublime
nature can be said neither forming nor dissolving.
If you need to distinguish, just see
the flower in the firing kiln.
DAO HUE (? – 1172)
(COMMENT: All things are made from
the five elements: Earth, water, fire, wind, consciousness. They are all
emptiness originally. They are empty, so they can change and transform.)
25
The Moon Shining
You don’t need much time for
practice
to attain the complete
enlightenment.
Gaining wisdom is the best way;
anything else, the exhausted effort.
Having the jewel, the profound
truth, is just like seeing the sun in the sky.
The enlighted one is just like the
moon shining above,
lightening all the realms endlessly.
If you need to know, just need to
distinguish this:
Heavy fog blankets the high mountain
in the afternoon.
BAO GIAM (? – 1173)
(COMMENT: You then should take the
four Zen vows. In Zen monasteries, practitioners recite the four Zen
vows to save all sentient beings, to remove all the fetters, to master
all the dharma teachings, and to attain the unsurpassed Buddahood. There
are many good translations of the Zen vows, and you should find the one
you can recite comfortably. The vows will lead you on the way to
liberation.)
26
Illusory Body
This illusory body was originally
born from emptiness and stillness,
just like images appearing in a
mirror.
Realizing that all forms are all
empty,
instantly in this illusory body you
realize the true form.
BON TICH (1100 – 1176)
(COMMENT: Empty. True form. Just
look around. Are all things around you emptiness? And how can we realize
the true form in this illusory body? How can we feel that, experience
that, and live that? Just meditate.)
27
Inaction
Profound originally, the emptiness
manifests itself visibly.
A peaceful wind blows, and creates
all the universe.
Wish all human beings know the bliss
of inaction,
because attaining the inaction is
coming home.
CHAN KHONG (1045 – 1100)
(COMMENT: Inaction is another name
of Nirvana.)
28
Like an Echo
Live yourself a simple life.
Only the morality is your duty.
If you want to say the good words,
just insistingly tell others one saying:
When you see there is no self and
others, the dust stops blowing;
Day and night, up and down, there is
no form to settle;
Like a reflection, like an echo,
there is no trace to point out.
TRI
(COMMENT: All things are playing in
your mind. But when you look around and you can not see the mind. You
can not say there is no mind, because the consciousness arises and
vanishes. You can not say there is something called mind, because there
is no trace of it. Thoughts come and go just like illusions. Now try
this: Keep silent for a day, or even one hour, and feel the environment
around. You would feel that all the sounds you hear are not the normal
sounds anymore; you feel that they are all echoes in your mind.)
29
Wordless
Birth, aging, illness, death
are normal since infinite time.
While you want liberation,
trying to untie only makes it
tighter,
searching for Buddha deludes
yourself more,
and asking for meditation also
misleads you.
Don’t pursue Buddha and Zen.
Tighten your lips – be wordless.
DIEU NHAN (1041 – 1113)
(COMMENT: Dieu Nhan was a Zen nun.
She had another way to express the truth. She made this poem before her
death, saying that the truth should be said with no words. Don’t cling
to whatsoever, even to the meditation.)
30
Zen
After seeing the mind essence, you
have to keep the precepts purely. How is “keeping the precepts purely”?
That means in twelve hours, stop all involvement outwardly, and still
your mind inwardly.
Because the mind is still, you are
peaceful while seeing a scene. Your eyes don’t slip outward when
consciousness arises by the seen, and your consciousness doesn’t slip
inward by the scene you see. The outward and the inward don’t interfere
each other, so we call blockade. We say blockade, but it doesn’t mean
“to block.” The senses of ears, nose, tongue, body and mind are just
like that.
That is called the Mahayana
precepts, the unsurpassed precepts, also the unequalled precepts. All
the monks, young or old, must keep the precepts purely like that.
Keeping the precepts firmly, then
you practice Zen. The key of Zen is that you must drop all body and
mind. First, while practicing the samatha meditation, you should often
ask yourself some questions. Where did this body come from? Where did
this mind come from? While the mind doesn’t really exist, where did the
body come from?
While body and mind are emptiness,
where did all things come from? All things don’t really exist, because
while there was no existence [at the beginning], where did existence
come from? That existence was nonexistence, so there is no existence. A
thing is not really a thing, then where does each thing depend on? If
there is no where to depend on, then a thing is not a thing. This thing
is not real, but also not unreal.
When you realize the true nature,
that is when you enter meditation. Practitioner should not become
attached to meditating; meditation without a trace of meditation is
called the unsurpassed meditation.
Moreover, practicing the thoai dau
(Chinese: huatou) should be unbroken, constantly ceaseless without any
pause, also without any overturned thought, without any turmoil and
without any dull feeling. Your mind must be transparent just like a
diamond rolling on a tray, and luminous just like a mirror on a frame…
PHAP LOA (1284 – 1330)
(COMMENT: Don’t be scared by the
confusing questions. Zen Master Phap Loa wanted to generate the great
doubt in your thinking. The great doubt may help you to attain great
enlightenment. Some koans will push you into a great doubt, some won’t.
A short koan is usually called thoai dau. You can practice thoai dau
like this: Just say the name of a Buddha, and ask yourself that who just
said that name, look in your mind to see that who just said that name,
and you would fall into a great doubt. No thoughts can exist in the
great doubt. Just only the great doubt exists while you are lying,
sitting, standing and walking. This will help you to see the nature of
the mind.)
Vietnamese
Text, font UNICODE
1
Có ba lối ngồi theo đạo.
Một là ngồi sổ tức.
Hai là ngồi tụng kinh.
Ba là ngồi vui nghe kinh. Đó là ba.
Ngồi có ba cấp.
Một là ngồi hiệp vị.
Hai là ngồi tịnh.
Ba là ngồi không có kết.
Ngồi hiệp vị là gì? Là ý bám lấy hạnh không rời, đó là
ngồi hiệp vị.
Ngồi tịnh là gì? Là không niệm nghĩ, đó là ngồi tịnh.
Ngồi không có kết là gì? Là kết đã hết, đó là ngồi không
có kết.
KHƯƠNG TĂNG HỘI
(Introduction to Kinh An Ban Thủ Ý – Bản dịch TT Trí Siêu
Lê Mạnh Thát.)
(BÌNH: Khi niệm hơi thở, bạn cũng đang niệm tâm của bạn.
Sau đó, bạn sẽ thấy tâm bạn trở thành một với hơi thở. Khi niệm các hành
động của thân, như lúc này là ngồi, bạn cũng đang niệm tâm bạn. Rồi bạn
sẽ thấy thân và tâm là một. Nhìn vào tâm bạn, bạn thấy các niệm đến rồi
đi, hệt như sóng lên rồi xuống. Khi bạn thấy không niệm nào khởi, tâm
bạn sẽ an tỉnh như mặt hồ phẳng lặng.)
2
Các ngươi! Tất cả các người học đạo lấy tâm siêng năng
cúng dường Phật,
không gì khác hơn chỉ cầu dứt được các nghiệp ác.
Tâm miệng niệm tụng, tin hiểu nghe nhận,
ở chỗ vắng vẻ yên lặng, gần thiện tri thức.
Nói ra lời hòa nhã, nói phải thời đúng lúc, trong tâm
không khiếp nhược.
Liễu đạt nghĩa lý, xa lìa ngu mê, an trụ chỗ bất động.
Quán tất cả pháp vô thường, vô ngã, vô tác, vô vi.
Nơi nơi lìa phân biệt, ấy là người học đạo…
TỊNH LỰC (1112 – 1175) -- Bản dịch HT Thanh Từ.
(BÌNH: Hãy tự thấy vạn pháp là vô thường, và vô ngã. Nhìn
vào chính bạn bây giờ, bạn thấy nó khác với hàng triệu con người của bạn
hôm qua, và bạn thấy bạn chỉ là một dòng suối chảy xiết, hiển lộ vô tận
trong các thân khác nhau, hệt như sóng sinh rồi diệt, như bọt sóng trào
lên rồi vỡ tan. Sóng và bọt sóng cứ liên tục xuất hiện, lớn hay nhỏ, cao
hay thấp, nóng hay lạnh, sạch hay dơ; nhưng luôn luôn, nước thì không có
sắc tướng, bất động, không bị tạo tác. Sau cái trực nhận đó, bạn dễ dàng
hành động, nói, và suy nghĩ một cách tỉnh thức, không phân biệt. Hãy
thẳng đường tới giải thóat; đừng bám vào thế giới đau khổ này nữa, trong
đời này hay đời sau.)
3
Hơi thở ra, hơi thở vào tự hiểu,
hơi thở ra, hơi thở vào tự biết.
Đương lúc ấy là hiểu, về sau là biết.
Hiểu là hiểu hơi thở dài ngắn.
Biết là biết hơi thở sinh diệt thô tế chậm nhanh.
KHƯƠNG TĂNG HỘI -- Bản dịch TT Trí Siêu Lê Mạnh Thát.
(BÌNH: Pháp thiền niệm hơi thở giúp tịnh tâm dễ dàng; nó
cũng là một phần của thiền quán niệm. Có nhiều pháp niệm hơi thở. Vài vị
thầy ưa cách đếm hay theo dõi hơi thở. Bạn cũng nên thử cách này: Với
mắt mở nửa chừng, đừng đếm, đừng theo dõi, mà hãy cảm nhận hơi thở; Hãy
tỉnh táo, và cảm nhận hơi thở. Hãy hệt như một em bé sơ sinh, và cảm
nhận hơi thở. Em bé không thể suy nghĩ, không thể đếm, không thể chú tâm
vào hơi thở, nhưng em bé sống hầu hết là bằng cảm thức, và bé sẽ khóc
khi trong phòng quá nóng, hay khi bé đói bụng. Hãy cảm nhận hơi thở,
đừng đếm hay theo dõi nó. Hãy nhớ rằng tất cả phương pháp niệm hơi thở
đều tốt, và bạn có thể thử tập nhiều pháp niệm hơi thở khác nhau. Đức
Phật nói pháp thiền hơi thở cũng chữa được nhiều bệnh.)
4
Muốn tiến đến tông thừa của Phật là phải siêng năng,
song thành Phật chánh giác phải nhờ trí tuệ.
Ví như nhắm bắn cái đích ngoài trăm bứơc,
mũi tên đến được là nhờ sức mạnh,
song trúng được đích không phải do sức.
BẢO GIÁM (?-1173) -- Bản dịch HT Thanh Từ.
(BÌNH: Trí tuệ, tuệ tri, chánh kiến… Hãy theo lời Phật
dạy, thiền tập trong nhiều năm, và bạn sẽ hiểu Đạo.)
5
Bên ngòai ngưng các duyên, bên trong dứt các vọng.
Kiểm sóat cái nhìn của mắt, cái nghe của tai,
cái ngửi của mũi, cái nếm của lưỡi.
…
Trong suốt ngày, lúc nào mắt cũng cần nội quán sự rong
chạy của con trâu,
tai lắng nghe tung tích của con trâu.
Cho đến nhất cử nhất động, niệm niệm đều không tách xa
con trâu.
Nằm, ngồi, đi, đứng đều để tâm vào con trâu này.
Không để cho một giây phút nào là không chiếu rọi vào.
Hễ lơi lỏng là trái phạm.
QUẢNG TRÍ -- Bản dịch Cư sĩ Trần Đình Sơn.
(BÌNH: Thiền tập y hệt như chăn trâu. Làm sao bạn giữ tâm
bất động trong khi sống trong cõi này? Hay sống như nước, chứ đừng như
sóng trào hay bọt nổi; nước thì bất động, vô tác, vô vi trong khi các
đợt sóng sinh rồi diệt, bọt nổi rồi tan hòai thôi. Hãy nhìn vào tâm bạn
– một dòng súôi bất tận của các niệm. Hãy cứ nhìn vào tâm hòai, và cứ
sống như nước, bình đẳng cuốn trôi hết tất cả những gì ném vào suối.)
6
Hằng ngày quán lại chính nơi mình
Xét nét kỹ càng chớ
dễ khinh
Trong mộng tìm chi
người tri thức
Mặt thầy sẽ thấy trên
mặt mình.
(Phản văn tự kỷ mỗi thường quan
Thẩm sát tư duy tử tế
khan
Mạc giáo mộng trung
tầm tri thức
Tương lai diện thượng đổ sư nhan.)
HƯƠNG HẢI (1628 – 1715) -- Bản dịch HT Thanh Từ.
(BÌNH: Hãy nhìn chính bạn, và thấy rằng bạn là vô thường,
vô ngã. Hãy nhìn chính bạn, và xem có phải bạn đang sống trong một giấc
mơ. Bạn đang biến đổi mau chóng, bất tận. Hôm qua, bạn có hàng triệu
thân khác nhau, hàng triệu cảm thọ khác nhau, hàng triệu niệm khác nhau
– y hệt như một dòng suối chảy xiết. Hãy nhìn lại và xem tất cả các thân
đó, cảm thọ đó, và niệm đó y hệt như mơ, như tiếng vang, như ảo ảnh.Rồi
hãy nhìn vào ngày trứơc ngày hôm qua. Bạn có cảm thấy như là hàng triệu
kiếp xa cách đó không? Có phải chúng là mơ? Hãy quan sát, đừng khởi
niệm. Hãy tỉnh táo, hãy cảm nhận hơi thở, hãy quan sát thân bạn đang
thở. Và hãy cảm thấy sống và chết đang trôi chảy mau chóng, bất tận
trong tòan thân bạn.)
7
Xuân đi trăm hoa rụng,
Xuân đến trăm hoa
cười.
Trước mắt việc đi
mãi,
Trên đầu già đến rồi.
Chớ bảo xuân tàn hoa
rụng hết,
Đêm qua, sân trước,
một cành mai.
(Xuân khứ bách hoa lạc,
Xuân đáo bách hoa
khai.
Sự trục nhãn tiền
quá,
Lão tùng đầu thượng
lai.
Mạc vị xuân tàn hoa
lạc tận,
Đình tiền tạc dạ nhất chi mai.)
MÃN GIÁC
(1052 - 1096) –
Bản
dịch HT Thanh Từ.
(BÌNH: Mai là một lọai hoa nở vào mùa xuân ở VN. Hãy ghi
nhận sự trái nghịch giữa dòng đầu và cuối bài thơ; thêm nữa, dòng cuối
là một câu không đầy đủ, thiếu động từ, cho thấy trạng thái của bất
sinh, bất động, bất diệt. Trong khi dòng suối hiển lộ như là các đợt
sóng bất tận hết sinh rồi diệt, tánh của nước vẫn bất động, vô tác. Bây
giờ hãy nhìn vào tâm của bạn, và thấy niệm đến rồi đi, sinh rồi diệt.
Tâm y hệt như một tấm gương cho bạn thấy hình ảnh vạn pháp được phản
chiếu. Tất cả các ảnh đến rồi đi, nhưng tánh phản chiếu vẫn ở đó, bất
động, bất diệt. Bây giờ, hãy nghe tiếng vỗ của hai bàn tay, rồi hãy nghe
tiếng vỗ của một bàn tay. Bạn có nghe tiếng vô thanh? Âm thanh đến rồi
đi, nhưng tánh nghe vẫn còn đó ngay cả trong giấc ngủ của bạn, không dời
đổi, bất động, bất diệt.)
8
Vì vậy tu hành cần có bạn, mới phân biệt rõ ràng sạch và
dơ.
Một là bạn bè ở chốn rừng núi an nhàn thì có thể giúp làm
ngưng cái tâm nóng nảy.
Hai là bạn nghiêm trì giới luật thì có thể làm phai nhạt
ngũ dục.
Ba là bạn có trí tuệ rộng lớn mới có thể giúp ra khỏi bến
mê.
Bốn là học hành uyên bác mới có thể giải quyết những điều
khó khăn nghi ngại.
Năm là bạn trầm tĩnh, mặc nhiên mới giúp thanh thản, tiến
thủ được.
Sáu là hạng khiêm tốn, nhẫn nhục thì giúp tiêu trừ ngã
mạn.
Bảy là hạng bạn lòng thẳng, nói ngay mới có thể ức chế
được các lỗi lầm.
Tám là bạn đồng dũng mãnh, tinh tấn, mới giúp thành được
đạo quả.
Chín là hạng xem thường của cải, thích bố thí mới giúp
phá được tính keo kiệt, bỏn xẻn.
Mười là bạn nhân từ che chở cho muôn vật mới giúp đuổi
trừ được sự chấp ta chấp người.
QUẢNG TRÍ (Thập Mục Ngưu Đồ Tụng) -- Bản dịch Cư sĩ Trần
Đình Sơn.
(BÌNH: Đức Phật, cha mẹ, quý thầy, các bạn đạo, kinh sách… Chúng ta cần
rất nhiều hỗ trợ trên đường tu giải thóat, bởi vì chúng ta phải học
nhiều, giữ giới nghiêm trang, tìm một môi trường thích nghi để học và
thiền tập. Nhưng chỉ riêng bạn mới có thể nhìn vào tâm bạn, và chỉ riêng
bạn có thể xóa đi tam độc – tham, sân và si – trói buộc bạn vào vòng
luân hồi.)
9
Ở trần vui đạo hãy tùy duyên
Đói đến thì ăn, mệt ngủ liền
Trong nhà có báu thôi tìm kiếm
Đối cảnh không tâm chớ hỏi thiền.
TRẦN NHÂN TÔNG (1258-1308)
–
Bản dịch HT
Thanh Từ.
(BÌNH: Hãy sống với nứơc, chứ đừng sống với các đợt sóng
sinh rồi diệt; hãy sống với tánh sáng của gương, chứ đừng sống với các
ảnh đến rồi đi; và hãy sống với tự tánh của tâm, chứ đừng sống với các
niệm sinh diệt. Khi bạn thấy tánh của tâm, lúc đó bạn thấy lóe một tia
của Niết Bàn – trạng thái của an tỉnh bất sinh, vô tác, vô vi. Làm sao
bạn có thể thấy tánh của tâm? Xin hãy nhớ: Bạn chưa từng bao giờ rời xa
nó, y hệt như nước là tòan bộ các sóng và chưa hề xa lìa đợt sóng nào, y
hệt như tánh không của gương bao trùm tòan bộ các ảnh và chưa hề xa lìa
ảnh nào. Tánh của tâm là vô ngã, nên nó hiển lộ như một nhà đại ảo
thuật: tâm của bạn không có hình tướng, nên nó lấy mọi hình tướng mà bạn
thấy làm như hình tứơng của nó; tâm bạn không màu sắc, nên nó lấy mọi
màu sắc bạn thấy làm màu sắc của nó… Bây giờ, hãy nhìn ra cửa sổ. Khi
bạn thấy một con chim, tâm của bạn bấy giờ có hình tướng một con chim;
và khi con chim bay lên, tâm của bạn cũng bay lên. Tâm của bạn là tòan
bộ những gì bạn thấy, tòan bộ những gì bạn nghe, tòan bộ những gì bạn
cảm thọ; người quan sát là tòan bộ những gì được quan sát. Lục Tổ Huệ
Năng đã nói với hai vị sư đang tranh cãi về chuyện lá cờ bay, rằng không
phải lá cờ động, và cũng không phải gió động, nhưng thực sự là tâm của
họ động.)
10
Sắc là không, không tức sắc,
Không là sắc, sắc tức
không.
Sắc không đều chẳng
quản,
Mới được hợp chân
tông.
(Sắc thị không, không tức sắc,
Không thị sắc, sắc
tức không.
Sắc không câu bất
quản,
Phương đắc khế chân tông.)
Ỷ LAN (11th century)
–
Bản
dịch HT Thanh Từ.
(BÌNH: Hãy nhìn vào thân của bạn, vào cảm thọ của bạn,
vào các niệm của bạn; chúng biến đổi rất là mau chóng kể từ ngày bạn
chào đời. Do vậy, bạn đã có hàng triệu thân khác nhau, hàng triệu cảm
thọ khác nhau, hàng triệu tâm khác nhau – câu hỏi là, thân nào là thân
thật của bạn, cảm thọ nào là cảm thọ thật của bạn, và tâm nào là tâm
thật của bạn? Thân của bạn, cảm thọ của bạn, tâm của bạn có thể hiển lộ
ra thành hàng triệu sắc tứơng khác nhau, bởi vì các sắc tướng đều thực
sự là tánh không, y hệt như các ảo ảnh hiện ra trong gương. Nếu bạn chấp
vào bất cứ thứ gì như là sắc hay không, bạn lại đang đuổi bắt ảo ảnh
thôi.)
11
nghĩa là niệm nghĩ trước đã diệt,
niệm bây giờ không phải là niệm trước,
cũng có nghĩa việc làm đời trước, việc làm đời nay,
mỗi tự có phước.
Cũng có nghĩa việc thiện nay làm
không phải việc ác làm trước đó.
Cũng có nghĩa hơi thở bây giờ không phải là hơi thở trước
đó,
hơi thở trước đó không phải là hơi thở bây giờ.
KHƯƠNG TĂNG HỘI -- Bản dịch TT Trí Siêu Lê Mạnh Thát.
(BÌNH: Hãy sống với hiện tại. Mỗi việc đều có phước riêng
của nó, nên bạn đừng lo gì về quá khứ. Hãy ngồi với mắt mở hé, hãy cảm
nhận hơi thở bây giờ, hãy cảm nhận thân bạn đang thở bây giờ, hãy cảm
nhận niệm trong tâm bạn khởi lên rồi diệt đi. Bạn có thể nhìn thấy
khỏang cách này không: hãy nhìn vào chỗ khi niệm trứơc đã diệt và niệm
sau chưa sinh? Hãy dịu dàng nhìn khoảng cách đó trong mọi thời trong
suốt một ngày, hay trong hai ngày, ngay cả khi bạn nằm, ngồi, đi và
đứng. Sau này, bạn có thể sử dụng cái nhìn này để cắt ngang các niệm
lang thang.)
12
Phàm tất cả các pháp môn vốn từ tánh của các ngươi,
tánh tất cả các pháp vốn từ tâm của các ngươi.
Tâm pháp nhất như, vốn không hai pháp.
Phiền não trói buộc, tất cả đều không.
Tội phước phải quấy, tất cả đều huyễn.
CỬU CHỈ–
Bản dịch HT Thanh Từ.
(BÌNH: Bất nhị. Không hai. Đừng nghĩ ngợi, đừng biện
luận. Hãy cảm nhận, hãy sống nó. Hãy thử cảm nhận nó cho dù chỉ nửa giờ,
rồi bạn sẽ tin vào Thiền.
Trứơc tiên, với mắt mở hé, giữ thật lặng lẽ, không nói gì
trong tâm; hãy cảm nhận hơi thở vào và ra, hãy dịu dàng cảm nhận từng
hơi thở. Sau đó, hãy thấy rằng tòan thân bạn đang thở -- hãy dịu dàng
quan sát tòan thân bạn cảm nhận hơi thở, từng hơi thở. Sau đó, hãy thấy
rằng tòan thân và tâm của bạn trở thành một với hơi thở. Rồi hãy để tòan
thân của bạn cảm nhận thế giới chung quanh. Bởi vì bạn là vô ngã, bạn
cảm thấy rằng bạn trở thành một với ngọn gió quanh đây, với các âm vang
từ bờ biển, với các hàng cây dọc bên đường phố, với các con chim đang
bay, và với mọi thứ bạn thấy, bạn nghe. Trong gương tâm của bạn, tất cả
xuất hiện bình đẳng, tất cả đều là ảo ảnh; chỉ có tâm phản chiếu là đang
chiếu sáng.)
13
Nhạn bay trên không
Bóng chìm đáy nước
Nhạn không ý để dấu
Nước không tâm lưu
bóng.
(Nhạn quá trường không
Ảnh trầm hàn thủy
Nhạn vô di tích chi
ý
Thủy vô lưu ảnh chi
tâm.)
HƯƠNG HẢI
–
Bản dịch HT
Thanh Từ.
(BÌNH: Khi Vua Lê Dụ Tông hỏi thế nào là đại ý Phật Pháp, Thiền Sư Hương
Hải đọc bài thơ bốn câu này. Hãy nhìn vào thế giới, và thấy mọi thứ phản
ánh trong tâm của bạn. Hãy theo lời Phật dạy, “Không bám chấp thứ gì
cả.” Cũng đừng mê chấp vào cái hạnh phúc bạn đang cảm thấy bây giờ, cũng
đừng mê chấp vào pháp môn thiền định an tỉnh mà bạn có thể đã say mê
nghiện ngập nó, cũng đừng mê chấp vào bất kỳ phương pháp
cảm-thấy-thỏai-mái nào hay bất cứ gì. Đừng bám chấp gì vào bất cứ gì
trong cõi đau khổ này. Ngay cả sự an lạc bạn đang cảm thấy bây giờ trong
thiền tập cũng sẽ trói buộc bạn vào cõi đau khổ này, nếu bạn bám chấp
vào nó; hầu hết, sự an lạc đó chưa phải Niết Bàn đâu.)
14
Thân như tường vách đã lung lay,
Đau đáu người đời
luống xót thay.
Nếu đạt tâm không,
không tướng sắc,
Sắc không ẩn hiện,
mặc vần xoay.
(Thân như tường bích dĩ đồi thì
Cử thế thông thông
thục bất bi.
Nhược đạt tâm không
vô sắc tướng
Sắc không ẩn hiển
nhậm suy di.)
VIÊN CHIẾU
–
Bản dịch HT
Thanh Từ.
(BÌNH: Bạn có thể cảm nhận cái mong manh của thân bạn bây
giờ, ngay cả khi bạn đang khỏe mạnh. Hãy thử thế này: thở vào và thở ra,
dịu dàng một cách tự nhiên; hãy cảm nhận hơi thở vào và ra, hãy cảm nhận
tòan thân bạn đang thở, hãy cảm nhận tòan thân bạn làm một với hơi thở.
Rồi bạn sẽ thấy rằng hơi thở của bạn rất mong manh, và thân của bạn cũng
dễ hư vỡ. Bạn càng kinh nghiệm niềm an lạc trong thiền định, bạn sẽ càng
cảm thấy buồn cho thân phận kiếp người.
Nhớ lại lời Phật nói rằng chúng ta đã sinh và chết vô số
kiếp, bạn sẽ cảm thấy mang ơn vô lượng ba mẹ, và sẽ thấy mọi người quanh
bạn như là các ba mẹ của bạn trong các kiếp trứơc. Rồi bạn sẽ cảm thấy
tòan thân bạn thâm sâu rung chuyển với lời thệ nguyện Thiền Tông để sẽ
cứu độ hết chúng sinh. Làm sao bạn có thể cứu người khác được nếu bạn
chưa giải thóat? Thiền Sư Viên Chiếu nói rằng các học nhân phải đạt được
tâm không sắc tướng. Thực sự, bạn sẽ thấy rằng tánh của tâm là tánh
không và vô tướng. Thế nên mọi thứ trên thế giới xuất hiện và biến mất
trong tâm hệt như mây hợp rồi tan trên bầu trờI, hệt như ảnh hiện rồi
biến trong gương.
Thế nên mọi sắc tướng bạn thấy, mọi âm thanh bạn nghe,
mọi hương vị bạn nếm, mọi cảm thọ bạn cảm nhận, mọi niệm khởi bạn có đều
đang biến đổi mau chóng. Thế nên, không pháp nào thực có tự ngã cả. Thế
nên, mọi thứ tới rồi đi, theo đúng luật duyên khởi. Chứng ngộ được tánh
của tâm sẽ giải thóat bạn ra khỏi thế giới của đến và đi.)
15
Đã mang giống Phật dưỡng trong lòng,
Nghe nói lời mầu ý
thích mong.
Vất ngoài ngàn dặm
niềm tham muốn,
Lý nhiệm càng ngày
càng bao dong.
(Ký hoài xuất tố dưỡng hung trung,
Văn thuyết vi ngôn ý
duyệt tùng.
Tham dục truất trừ
thiên lý ngoại,
Hy di chi lý nhật bao
dung.)
Thiền Sư TRÍ
–
Bản dịch HT
Thanh Từ.
(BÌNH: Hạt Giống Phật là một tên khác của Phật Tánh. Nếu
bạn có thể buông bỏ hết mọi thèm khát, thì bạn sẽ không bám chấp vào bất
cứ gì nữa. Thế cũng có nghĩa là khi bạn buông xả hết mọi có và không,
thì mọi thứ ràng buộc bạn vào cõi luân hồi này sẽ tan rã. Nhưng cần có
thời giờ. Ngay cả khi bạn đã hốt nhiên đốn ngộ Phật Tánh trong tâm, bạn
vẫn phải liên tục tu tập hàng ngày. Rồi bạn hãy nên đọc nhiều kinh sách
từ nhiều truyền thống – Phật Giáo Nam Tông, Bắc Tông và Tây Tạng – và sẽ
thấy rằng nhiều lời dạy trong đó đã một phần có sẵn trong thiền tập hàng
ngày của bạn.)
16
Trong ngọc ẩn thanh diễn diệu âm,
Nơi kia đầy mắt bày
thiền tâm.
Hà sa cảnh là Bồ-đề
cảnh,
Nghĩ đến Bồ-đề cách
vạn tầm.
(Ngọc lý bí thanh diễn diệu âm
Cá trung mãn mục lộ
thiền tâm.
Hà sa cảnh thị Bồ-đề
cảnh,
Nghĩ hướng Bồ-đề cách vạn tầm.)
TRÍ HUYỀN –
Bản dịch HT
Thanh Từ.
(BÌNH: Ngọc để chỉ cho Phật Tánh. Có phải cảnh trứơc mắt
bạn là Tịnh Độ không? Có phải Phật Độ ở đây, trứơc mắt chúng ta không?
Đức Phật nói rằng bạn là những gì bạn suy nghĩ, rằng tâm bạn đã hình
thành thế giới này. Hãy nghĩ thế này: nghiệp đã dẫn bạn vào thế giới
này, và bạn đã có đủ phước để sinh làm người; nếu bây giờ bạn có đủ
phước cho một vị cõi trời, bạn sẽ đôi khi nhìn thấy cảnh cõi trời trứơc
mắt bạn, và nếu phước nghiệp cõi người của bạn đã xong, thì bạn sẽ chết
tức khắc để tái sinh trong cõi trời. Bây giờ, hãy suy nghĩ cách khác: vô
lượng cảnh trước mắt bạn cũng là tâm bạn. Bạn có thể cảm thấy như thế,
chứng ngộ như thế, và kinh nghiệm như thế.)
17
Có thì muôn sự có,
Không thì tất cả
không.
Có, không trăng đáy
nước,
Đừng mắc có cùng
không.
(Tác hữu trần sa hữu,
Vi không nhất thiết
không.
Hữu không như thủy
nguyệt,
Vật trước hữu không không.)
ĐẠO HẠNH
–
Bản dịch HT
Thanh Từ.
(BÌNH: Làm sao bạn có thể nói ngọn núi này hay con sông
kia là Không? Hãy suy nghĩ thế này: Chúng là vô thường, nên cách nào đó
chúng đã mang cả có và không, và như thế không có lời nào thích nghi mô
tả chúng. Bạn có thể kinh nghiệm như thế trong một cách khác: hãy dịu
dàng lắng nghe, sâu thẳm lắng nghe, đừng nghe một âm thanh cụ thể nào,
mà chỉ nghe với tâm rỗng vắng. Bạn sẽ cảm thấy rằng tất cả âm thanh đến
rồi đi hệt như tiếng vang, hệt như hư ảo, hệt như giấc mộng đêm qua. Và
nếu bạn bám chấp vào có hay không, bạn bị xiềng vào cõi trần gian này.)
18
Chân tánh thường không tánh,
Đâu từng có sanh
diệt.
Thân là pháp sanh
diệt,
Pháp tánh chưa từng
diệt.
(Chân tánh thường vô tánh
Hà tằng hữu sanh
diệt
Thân thị sanh diệt
pháp
Pháp tánh vị tằng diệt.)
THUẦN CHÂN
–
Bản dịch HT
Thanh Từ.
(BÌNH: Hãy nhìn vào gương. Hình ảnh đến rồi đi, nhưng
tánh chiếu vẫn luôn vô vi, bất động, bất sinh, bất diệt. Hãy nhìn vào
tâm bạn. Niệm sinh khởi rồi diệt mất, nhưng tánh của tâm vẫn luôn luôn
vô vi, bất động, bất sinh, bất diệt. Tất cả chúng ta đều là diễn viên
trong một hí trường lớn; chúng ta đã đóng hàng triệu vai trò khác nhau
từ thời gian vô thủy, sinh ra và chết đi trong hàng triệu vở tuồng, và
bây giờ là lúc tu theo lời Phật dạy để đạt Niết Bàn – trạng thái của an
lạc bất sinh và bất diệt.)
19
Pháp gốc như không pháp,
Chẳng có cũng chẳng
không.
Nếu người biết pháp
ấy,
Chúng sanh cùng Phật
đồng.
Trăng Lăng-già vắng
lặng
Thuyền Bát-nhã rỗng
không.
Biết không, không
giác có
Chánh định mặc thong
dong.
(Pháp bản như vô pháp
Phi hữu diệc phi vô
Nhược nhân tri thử
pháp
Chúng sanh dữ Phật
đồng.
Tịch tịch Lăng-già
nguyệt
Không không độ hải
chu.
Tri không, không giác
hữu
Tam-muội nhậm thông châu.)
HUỆ SINH
–
Bản dịch HT
Thanh Từ.
(BÌNH: Lăng
Già và Bát Nhã Ba La Mật là hai bộ kinh Bắc Tông. Hầu hết thiền viện đều
học cả hai kinh này. Chánh định nói ở trên là một phần trong Bát Chánh
Đạo.)
20
Diệu tánh rỗng không chẳng thể vin,
Rỗng không tâm ngộ
việc dễ tin.
Tươi nhuần sắc ngọc
trong núi cháy,
Lò lửa hoa sen nở
thật xinh.
(Diệu tánh hư vô bất khả phan,
Hư vô tâm ngộ đắc hà
nan.
Ngọc phần sơn thượng
sắc thường nhuận,
Liên phát lô trung thấp vị càn.)
NGỘ ẤN
–
Bản dịch HT
Thanh Từ.
(BÌNH: Ngọn núi bị nung cháy, và lò lửa cháy tượng trưng
cho thế giới đau khổ này. Ngọc và hoa sen tượng trưng Phật Tánh, tức vị
Phật trong bạn, và là Niết Bạn mà bạn chưa bao giờ lìa xa.)
21
Thường trụ thế gian, không sanh không diệt gọi là Phật.
Rõ biết tâm tông của Phật, hạnh và giải tương ưng gọi là Tổ. Phật và Tổ
chỉ là một, bởi những kẻ lạm học dối nói có hơn kém mà thôi. Vả lại,
Phật là giác. Cái giác này xưa nay lặng lẽ thường trụ. Tất cả chúng sanh
đều đồng có lý này, chỉ vì tình trần che lấp, theo nghiệp trôi lăn,
chuyển thành các cõi.
THÔNG BIỆN
–
Bản dịch HT
Thanh Từ.
(BÌNH: Sau khi thiền tập một thời gian, bạn nên đọc nhiều kinh Phật, đi
thăm nhiều chùa, nói chuyện với nhiều vị thầy các tông phái khác nhau,
và tìm một truyền thống mà bạn cảm thấy thỏai mái nhất. Rồi bạn nên
chính thức quy y Tam Bảo – Phật, Pháp, Tăng – và thọ giới để bảo đảm
rằng bạn sẽ không bao giờ rơi vào các cõi thấp, và sẽ luôn luôn tiến
trên đường tới quả vị giải thóat.)
22
Uổng công thôi hỏi sắc cùng không,
Học đạo gì hơn phỏng
Tổ tông.
Ngoài trời tìm tâm
thật khó thấy,
Thế gian trồng quế
đâu thành tòng.
Đầu lông trùm cả càn
khôn thảy,
Hạt cải bao gồm nhật
nguyệt trong.
Đại dụng hiện tiền
tay nắm vững,
Ai phân phàm thánh
với tây đông.
(Lao sanh hưu vấn sắc kiêm không,
Học đạo vô như phỏng
Tổ tông.
Thiên ngoại mích tâm
nan định thể,
Nhân gian thực quế
khởi thành tùng.
Càn khôn tận thị mao
đầu thượng,
Nhật nguyệt bao hàm
giới tử trung.
Đại dụng hiện tiền
quyền tại thủ,
Thùy tri phàm thánh dữ tây đông?)
KHÁNH HỶ
–
Bản dịch HT
Thanh Từ.
(BÌNH: Chữ gốc là hạt cải, nhưng đây dịch là hạt gạo cho
dễ hiểu vì rất nhiều em thanh thiếu niên chưa thấy hạt cải bao giờ. Làm
sao đầu một sợi tóc có thể chứa cả vũ trụ? Làm sao một hạt gạo có thể
chứa cả mặt trời và mặt trăng? Hãy nhắm mắt lại, và rồi mở ra lại. Làm
sao cả bầu trời chứa vừa vặn trong mắt của bạn? Bạn có mơ đêm qua không?
Làm sao cả vũ trụ chứa vừa trong giấc mơ của bạn, một hư ảo hiển lộng
trong tâm bạn? Bạn có nhớ câu chuyện “không phải phướn động, không phải
gió động, chỉ là tâm động” không? Làm sao vạn pháp chứa vừa trong tâm
bạn? Và làm sao tâm bạn mang tất cả các đá tảng không lồ? Quá nặng chứ.
Nhưng hãy cảm nhận nó. Hãy nhìn vào nó. Đức Phật nói rằng bạn là những
gì bạn suy nghĩ, rằng tâm bạn hình thành thế giới này. Hãy nhìn vào các
đá tảng, và hãy thấy bạn là các đá tảng bạn thấy. Trong chứng ngộ này,
vạn pháp bình đẳng.)
23
Ta có một việc kỳ đặc,
Chẳng xanh vàng đen
đỏ trắng.
Cả người tại gia,
xuất gia,
Thích sanh, chán tử
là giặc.
Chẳng rõ sanh tử khác
đường,
Sanh tử chỉ là được
mất.
Nếu cho sanh tử khác
đường,
Lừa cả Thích-ca,
Di-lặc.
Ví biết sanh tử, sanh
tử,
Mới hiểu lão tăng chỗ
náu,
Môn nhân, hậu học,
các người,
Chớ nhận khuôn mẫu
pháp tắc.
(Ngã hữu nhất sự kỳ đặc,
Phi thanh huỳnh xích
bạch hắc.
Thiên hạ tại gia xuất
gia,
Thân sanh ố tử vi
tặc.
Bất tri sanh tử dị
lộ,
Sanh tử chỉ thị thất
đắc.
Nhược ngôn sanh tử dị
đồ,
Trám khước Thích-ca
Di-lặc.
Nhược tri sanh tử,
sanh tử,
Phương hội lão tăng
xứ nặc.
Nhữ đẳng hậu học môn
nhân,
Mạc nhận bàn tinh quĩ
tắc.)
GIỚI KHÔNG
–
Bản dịch HT
Thanh Từ.
(BÌNH: Tất cả
khuôn mẫu pháp tắc là ngón tay để chỉ, không phải mặt trăng mà bạn muốn
thấy. Nếu bạn không có các hướng dẫn đó, bạn không biết làm sao tập
Thiền. Nhưng khi bạn bám chấp vào nó như chân lý, bạn sẽ không bao giờ
hiểu được pháp môn tâm tông này. Đây là cửa không cửa, và cũng là đường
đi không có đường đi.)
24
Đất nước lửa gió thức,
Nguyên lai thảy đều
không.
Như mây lại tan hợp,
Phật nhật chiếu không
cùng.
Sắc thân cùng diệu
thể,
Chẳng hợp chẳng chia
lìa.
Nếu người cần phân
biệt,
Trong lò một cành
hoa.
(Địa thủy hỏa phong thức,
Nguyên lai nhất thiết
không.
Như vân hoàn tụ tán,
Phật nhật chiếu vô
cùng.
Sắc thân dữ diệu
thể,
Bất hiệp bất phân
ly.
Nhược nhân yếu chân
biệt,
Lô trung hoa nhất chi.)
ĐẠO HUỆ
–
Bản dịch HT
Thanh Từ.
(BÌNH: Vạn
pháp hình thành từ ngũ đại: Đất, nước, lửa, gió, thức. Chúng đều tận gốc
là Không. Vì chúng rỗng rang, nên chúng có thể biến đổi và chuyển hóa.)
25
Được thành chánh giác ít nhờ tu,
Ấy chỉ nhọc nhằn,
trí tuệ ưu.
Nhận được ma-ni lý
huyền diệu,
Ví thể trên không
hiện vầng hồng.
Người trí khác nào
trăng rọi không,
Chiếu soi khắp cõi
sáng khôn ngần.
Nếu người cần biết,
nên phân biệt,
Khói mù man mác phủ
non chiều.
(Đắc thành chánh giác hãn bằng tu,
Chỉ vị lao lung, trí
tuệ ưu.
Nhận đắc ma-ni huyền
diệu lý,
Chỉ như thiên thượng
hiển kim ô.
Trí giả du như nguyệt
chiếu thiên,
Quang hàm trần sát
chiếu vô biên.
Nhược nhơn yếu thức
tu phân biệt,
Lãnh thượng phù sơ tỏa mộ yên.)
BẢO GIÁM
–
Bản dịch HT
Thanh Từ.
(BÌNH: Rồi bạn nên phát tứ hoằng thệ nguyện của Thiền
Tông. Tại các thiền viện, người tu sẽ đọc bốn lời thệ nguyện Thiền Tông
để cứu tất cả chúng sinh hữu tình, để đọan tất cả phiền não, để học tất
cả Phật pháp, và để thành tựu Phật đạo tối thượng. Có nhiều bản dịch tốt
của bốn thệ nguyện này, và bạn nên tìm một bản mà bạn có thể đọc một
cách thỏai mái. Các thệ nguyện sẽ dẫn bạn đi trên đường giải thóat.)
26
Thân huyễn vốn từ không tịch sanh,
Dường tợ trong gương
hiện bóng hình.
Bóng hình giác rõ
không tất cả,
Thân huyễn chớp mắt
chứng tướng chân.
(Huyễn thân bổn tự không tịch sanh,
Du như cảnh trung
xuất hình tượng.
Hình tượng giác liễu
nhất thiết không,
Huyễn thân tu du
chứng thật tướng.)
Nói kệ xong, Sư thị tịch, thọ 77 tuổi.
BỔN TỊNH
–
Bản dịch HT
Thanh Từ.
(BÌNH: Không. Thật tướng. Hãy nhìn quanh. Có phải vạn
pháp quanh bạn đều là không? Và làm sao bạn có thể chứng ngộ thật tướng
trong ảo thân này? Làm sao bạn có thể cảm thấy như thế, kinh nghiệm như
thế, và sống như thế? Hãy thiền tập.)
27
Diệu bản thênh thang rõ tự bày,
Gió hòa thổi dậy khắp
ta-bà.
Người người nhận được
vô vi lạc,
Nếu được vô vi mới là
nhà.
(Diệu bản hư vô minh tự khoa,
Hòa phong xuy khởi
biến ta-bà.
Nhân nhân tận thức vô
vi lạc,
Nhược đắc vô vi thủy thị gia.)
CHÂN KHÔNG
–
Bản dịch HT
Thanh Từ.
(BÌNH: Vô vi là một tên khác của Niết Bàn.)
28
Đạm bạc tự giữ
Chỉ đức là vụ.
Hoặc nói lời lành
Tha thiết một câu:
Lòng không bỉ ngã,
Đã dứt bụi mù,
Ngày đêm lên xuống,
Không hình khá trụ,
Như bóng như vang,
Không vết khá đến.
(Đạm nhiên tự thủ
Duy đức thị vụ.
Hoặc vân thiện ngôn
Quyền quyền nhất cú
Tâm vô bỉ ngã
Ký tuyệt hôn mai,
Nhật dạ trắc giáng,
Vô hình khả trụ.
Như ảnh như hưởng
Vô tích khả thú.)
Thiền Sư TRÍ
–
Bản dịch HT
Thanh Từ.
(BÌNH: Vạn pháp đang hiển lộng trong tâm bạn. Nhưng khi
bạn nhìn quanh, và bạn không thể thấy được tâm. Bạn không thể nói không
có tâm, vì thức vẫn sinh và diệt. Bạn không thể nói là có cái gì gọi là
tâm, vì không có vết tích nào của nó. Các niệm đến và đi y hệt như ảo
ảnh. Bây giờ hãy thử thế này: Hãy im lặng trong một ngày, hay ngay cả
trong một giờ, và cảm nhận môi trừơng chung quanh. Bạn sẽ cảm thấy rằng
tất cả các âm thanh bạn nghe sẽ không còn là các thanh âm thường nữa;
bạn cảm nhận rằng chúng đều là các tiếng vang trong tâm bạn.)
29
Sanh già bệnh chết
Xưa nay lẽ thường.
Muốn cầu thoát ra
Mở trói thêm ràng.
Mê đó tìm Phật,
Lầm đó cầu thiền.
Phật, thiền chẳng cầu,
Uổng miệng không lời.
(Sanh lão bệnh tử
Tự cổ thường nhiên
Dục cầu xuất ly
Giải phược thiêm
triền.
Mê chi cầu Phật
Hoặc chi cầu thiền
Thiền, Phật bất cầu
Uổng khẩu vô ngôn.)
Ni Sư DIỆU NHÂN
–
Bản dịch HT
Thanh Từ.
(BÌNH: Ngài Diệu Nhân là một Thiền Ni. Ngài có một cách
khác để diễn tả thật tứơng. Ngài đã làm bài thơ này trứơc khi viên tịch,
nói rằng thật tứơng nên chỉ ra bằng vô ngôn. Đừng trụ vào bất kỳ pháp
nào, ngay cả trụ vào thiền định.)
30
Sau khi thấy tánh, phải gìn giữ giới cho thanh tịnh. Thế
nào là giới thanh tịnh? Nghĩa là trong mười hai giờø, ngoài dứt các
duyên, trong tâm không loạn. Vì tâm không loạn động nên cảnh đến vẫn an
nhàn. Mắt không vì cái sở duyên của thức mà chạy ra, thức không vì cái
sở duyên của cảnh mà chun vào. Ra, vào không giao thiệp nên gọi là ngăn
chận. Tuy nói ngăn chận mà không phải ngăn chận. Tai, mũi, lưỡi, thân, ý
cũng như thế. Đó gọi là giới đại thừa, là giới vô thượng cũng gọi là
giới vô đẳng đẳng. Tịnh giới nầy, dù Tiểu tăng cho đến bậc Đại tăng đều
phải gìn giữ.
Nhân giữ giới vững chắc không động, kế đó mới tập Thiền.
Cái yếu chỉ của Thiền định là thân tâm đều xả. Trước tập định tâm,
thường tự suy xét: Thân này từ đâu mà đến? Tâm này từ đâu mà có? Tâm
không thật có thì từ đâu có thân?
Thân tâm đều không thì pháp từ đâu mà có? Pháp không thật
có, vì không có cái có, cái có có đó từ đâu mà có? Cái có có đó đã không
thì không có pháp có. Mỗi pháp chẳng phải pháp, thì mỗi pháp nương vào
đâu ? Không có chỗ dựa nương thì pháp không phải mỗi pháp. Pháp này
không thật cũng chẳng phải không thật. Chứng được thật pháp, mới hay
chứng nhập thiền.
Người tu tập thiền định không được chấp dụng công, dụng
mà không có chỗ dụng, gọi là Thiền thượng thừa.
Ngoài tham thoại đầu không cho gián đoạn, miên mật liên
tục không có kẽ hở, cũng không điên đảo, không trạo cử cũng không hôn
trầm. Phải trong trẻo như viên ngọc lăn trên mâm, phải sáng suốt như
gương trên đài…
PHÁP LOA
–
Bản dịch HT
Thanh Từ.
(BÌNH: Đừng sợ hãi vì các câu hỏi rắc rối. Thiền Sư Pháp
Loa muốn khởi đại nghi tình trong bạn thôi. Đại nghi có thể giúp bạn đại
ngộ. Vài công án sẽ đẩy bạn vào đại nghi, nhưng một số công án khác thì
không. Một công án ngắn thường được gọi là thọai đầu. Bạn có thể tham
thọai đầu như thế này: Hãy niệm tên của một vị Phật, và tự hỏi chính bạn
rằng ai vừa thốt lên lời niệm đó, hãy nhìn vào tâm bạn để xem rằng ai
vừa thốt lên danh hiệu đó, và bạn sẽ rơi vào đại nghi. Không có niệm nào
xuất hiện được trong đại nghi. Chỉ có đại nghi hiện hữu trong khi bạn
đang đi, đứng, nằm, ngồi thôi. Như thế sẽ giúp bạn thấy tánh của tâm.)
--- o0o ---
Update: 01-09-2006
