Trang tiếng Việt

 Trang Nhà Quảng Đức

Trang tiếng Anh

Mừng Xuân Di Lặc


...... ... .

 

Tình thương cứu tinh
của nhân loại hiện nay

Minh Chi
---o0o---

 

Chúng tôi suy nghĩ rất nhiều về lời tiên tri của nhà văn người Anh H.G.Wells, mà những tác phẩm viễn tưởng vừa uyên bác, vừa đầy tính nhân bản đã tạo cảm hứng cho biết bao thế hệ thanh niên khao khát lý tưởng vào đầu những năm sôi động của thế kỷ XX. Ông viết về đạo Phật như sau:

Trên những vùng lớn của thế giới, đạo Phật còn tồn tại. Có thể là với sự tiếp xúc với khoa học phương Tây, và được tạo cảm hứng bởi tinh thần lịch sử, giáo lý nguyên thủy của Gautama, được làm sống lại và thanh lọc, có thể đóng vai trò lớn trong sự hướng dẫn vận mạng của nhân loại.”

(Nét lớn của lịch sử)

Tất nhiên, Wells nói đến một đạo Phật Nguyên thủy được làm sống động lại và thanh lọc. Làm sống lại như thế nào? Thanh lọc cách nào? Ðó là vấn đề phải bàn nhiều. Thế nhưng, có những chân giá trị của đạo Phật, dù là đạo Phật Nguyên thủy hay đạo Phật Phát triển, Bắc tông hay Nam tông, Ðại thừa hay Tiểu thừa, đều nhất trí công nhận, và đồng thời cũng được bản thân lịch sử Phật giáo ở tất cả các nước minh chứng.

Ðó là thái độ bao dung, phóng khoáng, tuyệt đối không có định kiến hơn thua với các tôn giáo và hệ tư tưởng khác. Ðó là thái độ thật sự tôn trọng sự sống dưới mọi hình thức, cũng như phản đối bạo lực dưới mọi hình thức, dù là chiến tranh hay là khủng bố, đặc biệt là nạn khủng bố thời hiện đại tàn sát bao dân lành vô tội!

1. Khủng bố cá nhân khác hẳn với khủng bố tập thể hàng loạt

Trong những thế kỷ trước, khủng bố thường được xem là vũ khí của kẻ yếu, chống lại một kẻ mạnh nắm trong tay quân đội, tức là mọi công cụ bạo lực. Kẻ khủng bố tuy là có tổ chức, nhưng thường hành động như là người thích khách lẻ loi, và nếu bị phát hiện, thì một mình người thích khách chịu sự trừng phạt, trong niềm thương tiếc của số đông. Ðó là trường hợp của Phạm Hồng Thái muốn giết Toàn quyền Pháp Merlin ở Quảng Châu, hay là Nguyễn Văn Trỗi muốn giết Mc Namara ở nước ta. Tuy là âm mưu thất bại, nhưng Phạm Hồng Thái và Nguyễn Văn Trỗi được nhân dân Việt Nam tôn vinh như là anh hùng. Tuy là đạo Phật, với giáo lý nhân bản sâu sắc, chống đối mọi hành vi bạo lực, dù là chính nghĩa hay phi chính nghĩa, thế nhưng kiểu khủng bố cá nhân hay một số cá nhân còn có thể cảm thông như là những bùng nổ tất yếu của lòng hận thù tích lũy lâu đời hay là như một chủ nghĩa ái quốc tuyệt vọng, trước sức mạnh áp đảo của kẻ thù. Ðạo Phật nói chung, không tán thành những kiểu khủng bố cá nhân hay thiểu số như trên, còn vì một lý do khác là do tính hiệu quả rất hạn chế của chúng, nhưng với tác hại dây chuyền có thể không lường!

Hãy nhớ lại vụ Kinh Kha ám sát hụt Tần Thủy Hoàng, đâu chỉ dẫn tới Kinh Kha bị bỏ vào vạc dầu. Chính vụ ám sát không thành đó đã thúc đẩy nhanh chóng hơn việc Tần Thủy Hoàng thôn tính toàn nước Trung Hoa!

2. Chủ tịch Hồ Chí Minh không tin là khủng bố cách mạng dẫn tới cách mạng chóng thành công

Chúng tay hãy suy ngẫm những phát biểu sau đây đầy minh triết của nhà cách mạng vĩ đại và dày dạn kinh nghiệm là Chủ tịch Hồ Chí Minh. Những lời dạy được ghi lại trong cuốn sách dày gần 700 trang có đầu đề: “Hồ Chí Minh, một cuộc đời”, mới xuất bản gần đây bằng Anh ngữ ở Mỹ, tác giả là nhà sử học William J. Duiker. Trang 572 cuốn sách dẫn chứng một bức thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh trả lời Charles Fenn, nhân viên Cục Tình báo TƯ Mỹ, năm 1945:

“Trước hết, ông phải hiểu rằng, giành được độc lập từ một cường quốc lớn như nước Pháp là một nhiệm vụ  rất nặng nề, chỉ có thể thành công với một sự hỗ trợ nhất định nào đó từ bên ngoài, không nhất thiết bằng vũ khí. Trên thực tế, người ta không thể giành được độc lập bằng ném bom v.v... Ðó là lỗi lầm của các nhà cách  mạng trước đây thường phạm phải. Người ta phải giành độc lập qua các  khâu tổ chức, huấn luyện và kỷ luật...”.

Mọi người đều nhớ, sau Hội nghị  Việt - Pháp Fontainebleau thất bại, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kiên nhẫn ở lại, tiếp tục đàm phán và cuối cùng ký Thỏa ước 6/3, cho phép quân Pháp chiếm đóng một vài thành phố ở Bắc Bộ. Nghĩa là Hồ Chủ tịch đã làm tất cả để tránh một cuộc đối đầu quân sự Việt-Pháp, chỉ đem lại tang tóc, tổn thương cho cả hai phía. Nếu chiến tranh vẫn xảy ra, thì đó là lỗi của Pháp, cụ thể là của Ðô đốc DõArgenlieu.

Trong thâm tâm của Người không muốn bạo lực, không muốn đổ máu, máu của người Việt và cả của người Pháp nữa.

Sử gia người Mỹ, Duiker, tác giả cuốn “Hồ Chí Minh, một cuộc đời”, viết rất đúng rằng: “Con người Hồ Chí Minh, một nửa là Lê-nin, một nửa là Gandhi, là sự kết hợp năng động của cả hai nhân vật đó”. (Hồ Chí Minh, một cuộc đời - đoạn kết luận: Từ con người đến huyền thoại - Bản Anh ngữ)

Nửa người là Lê-nin biểu trưng cho tinh thần chiến đấu cách mạng không khoan nhượng. Nhưng nửa người là Gandhi biểu trưng cho tình thương bao la, tương tự như lòng từ của Phật giáo vậy. Trong tập thơ “Cửa mở” của thi sĩ Việt Phương, có những câu mô tả tuyệt vời tình thương bao la, rộng lớn đó của Hồ Chủ tịch:

“Bác không bằng lòng trận đánh chết nhiều người là trận đánh đẹp.

Con xóa chữ “đẹp” đi như xóa sự cạn hẹp của lòng con.

Thâm hiểu lòng người đối với quân thù như sắt thép.

Mà tình thương mênh mang ôm hết mọi linh hồn”.

Phải chăng câu thơ “Thâm hiểu lòng người đối với quân thù như sắt thép” chính là nói tới nửa Lê-nin trong con người của Bác Hồ, còn nửa còn lại là Thánh Gandhi:“Tình thương mênh mang ôm hết mọi linh hồn!”

Việt Phương đã kể lại cho tôi nghe bối cảnh lịch sử của những câu thơ đó. “Một lần, Bác trực tiếp nghe báo cáo về một trận đánh ác liệt ở Bình Ðịnh, trong đó quân ta tiêu diệt sạch một tiểu đoàn địch, không để một tên nào chạy thoát. Việt Phương nói là trên mặt Bác thoáng có vẻ buồn, rồi Bác nói với anh tiểu đoàn trưởng đang báo cáo “Chú cho rằng giết nhiều người như vậy là hay sao? Cũng là đồng bào chúng ta cả”.

Ðồng bào miền Nam trân trọng Bác, yêu thương Bác hết mức có thể là vì “Mối tình thương mênh mang của Bác ôm hết mọi linh hồn” không biệt Bắc Nam, kể cả bọn lính ngụy, vì chúng phần lớn chỉ là những người bị Mỹ - Diệm hay Mỹ - Thiệu bắt buộc phải cầm súng bắn lại nhân dân và quân đội ta mà thôi!

3. Chân lý và tình thương: Cứu tinh của nhân loại hiện nay

Thánh Gandhi nói tới satya là chân lý và ahimsa là tình thương như là hai nguyên lý đạo đức cơ bản, nền tảng không thể thiếu của tất cả mọi nền văn minh, trong quá khứ, hiện tại và tương lai, nếu như nền văn minh đó muốn tồn tại. Còn Ðức Phật thì nhấn mạnh giáo lý của Ngài dựa trên trí tuệ và lòng từ bi.

Tiếng nói của hai bậc Thánh đó phải là tiếng vang đáp lại những tiếng bom nổ khủng khiếp ngày 11-9 ở Mỹ, và những tiếng bom đạn đang tiếp tục nổ trên chiến trường Afghanistan. Cũng như xưa kia, vua Asoka tuyên bố thay tiếng trống chiến tranh bằng tiếng trống của chánh pháp, thì  ngày nay, nhân loại muốn tồn tại, thì cũng phải biết tự giác thay tiếng bom đạn của chiến tranh bằng những lời minh triết của các bậc Thánh như Phật Thích Ca và Thánh Gandhi, thay hận thù bằng tình thương, thay ngu si dốt nát bằng trí tuệ và chân lý.

Bạo lực của khủng bố hay chống khủng bố, cuối cùng cũng không thể phát triển mà chỉ tự hủy diệt mình mà thôi. Bạo lực dẫn tới bạo lực, và cuối cùng sẽ không có gì có thể phát triển và tồn tại.

“Hận thù diệt hận thù,

Ðời này không có được.

Không hận diệt hận thù

Là định luật ngàn thu”

Ðạo lý nhân quả của đạo Phật không những nói lên tiếng nói của mình ở Afghanistan, nơi bọn Taliban và Bin Laden đang phải trả giá về những hành vi khủng bố quá khứ của mình, nhưng đạo lý nhân quả cũng đã nói lên tiếng nói của mình trong vụ tòa nhà Thương mại quốc tế bị đánh sập ngày 11-9 ở New York, và Lầu Năm góc bị tấn công và hư hại nặng ở Washington cũng vào cái ngày khủng khiếp đó.

Kệ 127 kinh Pháp Cú viết:

“Không trên trời dưới biển

Không lánh vào động núi

Không chỗ nào trên đời

Trốn được quả ác nghiệp”.

 


___________

Source : Báo Giác Ngộ, số đặc biệt,  Xuân Nhâm Ngọ - 2002

| Mục lục tác gi|

---o0o---

Cập nhật ngày: 07-02-2002


Webmaster:quangduc@quangduc.com

Trở về Trang Thư Mục Mừng Xuân

Đầu trang

 

Biên tập nội dung : Tỳ Kheo Thích Nguyên Tạng
Xin gởi bài mới và ý kiến đóng góp cho Trang Nhà qua địa chỉ : quangduc@quangduc.com
Địa chỉ gởi thư :  Tu Viện Quảng Đức, 105 Lynch Road, Fawkner, Vic. 3060. Tel: 61. 03. 9357 3544