Tiếng Việt

Trang nhà Quảng Đức

   Tiếng Anh 

qd.jpg (8936 bytes)

Phật Giáo và Nữ Giới 


...... ... .


 

Tỳ Kheo Ni Subha

Tác giả: Piyadassi Mahathera
Dịch giả: Phạm Kim Khánh

--- o0o ---
 
 

Đã tạo được nhiều phước báu trong quá khứ, vào thời của Đức Phật Siddhattha Gotama, Bậc Tôn Sư Toàn Giác Tối Thượng, nàng Subha tái sanh vào gia đình của một vị bà la môn khả kính tại Rajagaha (Vương Xá, ngày nay là Rajgir, Ấn Độ).  Nàng có sắc đẹp tuyệt trần, trong toàn thể thân nàng chỗ nào cũng dễ mến, vì lẽ ấy có tên là Subha.  Khi Đức Bổn Sư ngự tại Rajagaha cô đặt niềm tin (saddha) vững chắc nơi Ngài và trở thành một nữ thiện tín. 

Về sau phát tâm lo sợ bản chất đáng kinh hoàng của vòng luân hồi (samsara), vòng quanh những kiếp sinh tồn triền miên tiếp diễn, và nhận thức rằng thú vui trần tục là dây trói buộc vào vòng nô lệ, một loại hạnh phúc tạm bợ nhất thời, có ít hứng vị.  Tình trạng an toàn và tự do nằm trong sự buông bỏ khước từ.  Vì thế cô xin xuất gia với Sư Bà Maha Pajapati Gotami (1).

Cô Subha tinh tấn chuyên cần.  Hành thiền vắng lặng (samadhi) và tận lực gia công hành thiền minh sát (vipassana) cô chứng đắc tầng thánh thứ ba (anagami, bất lai), không còn bao giờ trở lại Dục Giới sau khi chết.

Ngày kia, Tỳ Khưu Ni Subha vào vườn xoài của Jivaka để nghỉ ngơi vào buổi trưa.  Cùng lúc ấy có tên du đãng nọ ở thành Rajagaha, trong lứa tuổi thanh xuân đầy tham dục, thấy ni cô vào rừng thì đâm ra say đắm sắc đẹp diễm kiều của cô.  Tên du đãng đứng chận ngang đường không cho đi tới.  Ni cô Subha cố làm cho anh ta hiểu rằng cô là người xuất gia, đã khước từ thế gian, và cảnh cáo anh về những tai hại và nguy cơ của dục lạc, nhưng vô hiệu quả.  Lời khuyên của ni cô đã lọt vào lỗ tai của người điếc.

Cuộc đàm thoại sau đây được ghi lại bằng những vần thơ thanh nhã tiếng Pali, trong bộ Therigatha, Trưởng Lão Ni Kệ.

1. Tỳ khưu ni Subha đang vào khu vườn xoài xinh đẹp.   Một tên du đãng chận ngang giữa đàng.  Sư cô nói với hắn như sau:

2.  ‘Lỗi gì, tội gì, bần ni đã xúc phạm đến ông mà ông chận đường?  Này ông bạn, tôi là một ni cô, đã xuất gia mà chạm đến người nam là phạm giới.’

3. ‘Phật Giáo đối với tôi thật vô cùng quý báu và tôi rất mến chuộng.  Giới tu tập nào mà Đức Bổn Sư đã ban hành (cho tỳ khưu ni), tôi nghiêm túc thọ trì.  Không mảy may ô nhiễm, tôi hoàn toàn trong sạch.  Tại sao ông lại chận đường tôi?’

4. ‘Tâm của ông đầy những tư tưởng tham dục; tôi thì tâm thanh ý tịnh.  Quả tim của ông bị những đê hèn khuấy động, tôi không còn dục vọng và dầu đi đâu cũng không ham muốn gì cho cái thân xác phàm tục này.  Tại sao ông mãi đứng đó chận đường tôi?’

Tên du đãng trả lời:

5. ‘Sư cô đang còn son trẻ, sắc đẹp của sư cô trong trẻo, thân hình đẹp đẽ diễm kiều.  Gia nhập Giáo Hội (sống đời thánh thiện) thì có lợi ích gì; hãy lột bỏ đi bộ y vàng.  Đến đây, chúng ta hãy thọ hưởng lạc thú trong khu rừng đầy bông hoa đang đua nở, hãy tìm thú vui của nhục dục.’

6. ‘Xem kia, hương thơm ngào ngạt của ngàn hoa đang phảng phất trong gió.  Hãy thưởng ngoạn mùa xuân đang tung nở, hớn hở trong niềm vui.  Hãy đến đây, thọ hưởng lạc thú trong khu rừng đầy bông hoa đang đua nở, hãy tìm thú vui trong nhục dục’.

7. ‘Những ngọn cây đầy bông hoa nghiêng ngả, lã lơi uốn mình trước gió, hình như đang ca hát để đón mừng chúng ta.  Nhưng sư cô thì thui thủi vào rừng một mình, làm sao tìm được hạnh phúc trong đó?’

8. ‘Vào trong khu vườn hoang dại, nơi mà thú dữ hằng tới lui, nơi bị khuấy động và luôn luôn phải run sợ trước những thớt voi đi tìm mồi, bốc lên mùi rừng rú dã man, hôi thúi nồng nặc, nơi vắng bóng người và đầy kinh sợ hãi hùng (2), sư cô muốn vào trong ấy một mình, không ai tháp tùng hay sao?’

9. ©, này người thiếu nữ đẹp đẽ tuyệt trần!   Như pho tượng đúc bằng vàng ròng lộng lẫy sáng chói, như tiên nữ nhảy múa hát ca trong một hoa viên trên cảnh trời, trong bộ y phục làm bằng tơ lụa của Benares cô sẽ đẹp đẽ xinh tươi.’

10. ©, thiếu nữ với cặp mắt mơ mộng đẹp như tiên!  Tôi sẽ hàng phục dưới quyền uy của cô, nếu chúng ta có thể chung sống và cùng nhau trải qua cuộc đời trong khu rừng hoang dại này và thọ hưởng dục lạc.  Cùng khắp thế gian không có ai dịu hiền và dễ mến như cô.  (Đối với tôi cô còn quý hơn là mạng sống của tôi).’

11. ‘Nếu cô lưu ý đến những lời của tôi (từ bỏ và lánh xa đời sống độc thân của cô), cùng nhau sống đời tại gia cư sĩ và hưởng thụ nhục dục ngũ trần.  Những kiều nữ thướt tha và dễ mến sống trong những tòa nhà đẹp đẽ sẽ chăm sóc và cung phụng cô về mọi nhu cầu.’

12. ‘Hãy mặc những y phục may bằng hàng lụa ở Benares.  Hãy trang điểm với những tràng hoa, và ướp tẩm nước thơm hương bay ngào ngạt.  Tôi sẽ thân tặng cô nhiều đồ trang sức đủ loại, với những hột kim cương lóng lánh sáng ngời.’

13.  ‘Cô sẽ nằm trải mình trên một cái giường ấm cúng tiện nghi và sang trọng, có mùi thơm của gỗ trầm phảng phất, và bao phủ trong một tấm trải giường mới mịn bằng lông trừu êm ấm và gối đầu trên những cái gối dồn với lông thiên nga mềm mại, màn tướng mới mẻ tinh anh.’

14. ‘Dường như hoa sen xinh đẹp mà nở tung trong một ao đầm hoang dại (và lặng lẽ tàn tạ, không ai màng muốn), cùng thế ấy, cô là một sư cô thanh khiết; thân hình trong trắng, trinh bạch và giữ vẹn tiết tháo, cô sẽ già nua và suy nhược rồi tàn tạ hoại diệt với tuổi già.’

Sư cô Subha hỏi:

15. ‘Nhìn vào phần nào trong cơ thể phù du yếu ớt đang suy tàn này mà ông thấy thích thú?  Có gì mà ông xem là dễ mến trong cái thân nhơ bẩn ngạt mùi hôi thúi này?’

Tên du đãng trả lời:

16. ‘Mắt cô giống như mắt của những con hưu rụt rè e sợ; nó tựa như cặp mắt xinh đẹp của cô tiên nữ sống nơi thâm sơn cùng cốc.  Nhìn vào đó lòng tôi tê tái tràn đầy khát vọng không thể kềm chế’.

17. ‘Gương mặt sáng ngời của cô chói lọi xinh tươi như một pho tượng vàng rực rỡ.  Mắt cô lóng lánh như những tai sen màu đỏ.  Nhìn vào lòng tôi rung cảm không thể kềm chế’.

18. ‘Với lông nheo dài của cô!  Với cặp mắt trong trẻo và lóng lánh sáng ngời của cô!  Dầu cách xa ngàn dặm tôi vẫn chỉ mơ cặp mắt chói dịu ấy.  Ôi, người có cặp mắt đẹp như các vì tiên nữ trong câu chuyện thần thoại!  Trong thế gian này không có chi mà tôi yêu quý bằng đôi mắt ngọc của cô.’

Sư cô Subha trả lời:

19. ®g chận đường một người con gái của Đức Phật.  Ước vọng của ông cũng điên rồ và vô ích như dấn bước trên con đường nguy hại.  Lòng khao khát của ông muốn được cũng dại khờ và vô nghĩa như muốn nhảy vọt lên đỉnh Meru, hay mong muốn mặt trăng là món đồ chơi của người.  (Là một ước muốn không bao giờ được thỏa mãn).’

20. ‘Không nơi nào trên thế gian này có bất luận cái chi (dầu vô tri vô giác hay hữu giác hữu tri) mà có thể gợi lòng tham dục của tôi.  Tôi không biết tham dục là gì.   Lòng tham dục ấy, tôi đã phá tan từ gốc rễ bằng cách vững tiến hành trên Con Đường Cao Thượng.’

21. ‘Như vật gì mình đã vứt bỏ trong đóng lửa đang phừng cháy, như chai thuốc độc đã bị hủy diệt, dường thế ấy ngọn lửa tham dục của tôi đã bị dập tắt vĩnh viễn.  Tôi không biết (thấy) tham dục là gì.’

22. ‘Nếu có thể được, hãy đi cám dỗ người đàn bà nào khác mà chưa từng có đủ sáng suốt để trông thấy ngũ uẩn (3), hoặc người chưa từng liên hệ với Đức Phật.   Nơi đây ông chỉ khuấy rầy người tu nữ - một sư cô đã chứng ngộ Tứ Diệu Đế (4).’

23. ‘Trước những lời khiển trách và tán dương, trong đau khổ và hạnh phúc, tôi luôn luôn giữ chánh niệm.  Như vậy, không lúc nào tâm tôi bám níu hay thèm khát điều chi.   Tất cả các pháp hữu vi, hiện hữu do duyên sinh, đều giả tạm.  Tôi đã hoàn toàn thông suốt điều này.’

24. ‘Tôi là đệ tử của Đức Phật, người đã vượt thoát ra khỏi mọi thúc dục ô nhiễm, đã tận diệt mọi ái dục bẩn thỉu đê hèn.  Lái chiếc xe Bát Chánh Đạo, tôi thẳng tiến (đến Niết Bàn).  Những mũi tên của tham dục đã được nhổ ra.  Tôi tìm những cảnh quạnh hiu cô tịch, đơn độc và thanh khiết để thích thú sống một mình (an hưởng thú vui của rừng núi).

25. ©, ta đã thấy những đồ chơi hình giả, tay chân sơn phết với màu mè sực sỡ và những thằng hình bằng gỗ để làm trò chơi múa rối, được nối ráp vá khéo léo cột với nhau bằng chỉ và, có thể thong thả nhảy múa theo mọi chiều hướng.’

26. ‘Nhưng một khi gỗ, chỉ và trục quây đều được tháo gỡ hay nới lỏng và bỏ tung toé món ở đây món ở kia, thì còn đâu là đồ chơi hình giả, đâu là thằng hình múa rối.  Có nơi nào trong đó mà ông có thể chú tâm đến?’

27. ‘Cơ thể này của ta cũng dường như hình gỗ đồ chơi.  Nó không còn nữa các bộ phận vật lý và những phụ tùng của nó không còn.  Ngoài những bộ phận và phụ thuộc không còn người sống nữa.  Ông sẽ chú tâm vào đâu (phần nào)?’.

28. ‘Hãy nhìn bức hình vẽ một thiếu nữ trên tường, với cái nhìn sai lạc ông sẽ thấy đó là một người sống.  Sự nhận thấy ấy là một ảo ảnh (5).’

29. ‘Này ông, con người thiển trí!  con người đui mù.  Ông cố bám vào thân này như vật gì thường còn và thuộc về của ông chăng, trong khi nó vốn chỉ là bọt bèo và bong bóng?  Tấm thâm phù du tạm bợ này tựa hồ như trò chơi của nhà ảo thuật, như một cội cây bằng vàng mà ông thấy trong mộng, một pho tượng bằng bạc mà nhà ảo thuật khéo léo trình bày giữa đám đông, ông có luyến ái không?’

30. ‘Mắt này chỉ là một hòn bi nhỏ nằm trên một mạng cây - một cái bong bóng đầy nước mắt và tiết ra chất nhờn, một sự pha trộn (những màu trắng, đen và xanh v.v...) đó là tất cả những gì tạo nên hình dáng của mắt’.

31. Sư cô Subha không còn luyến ái bất cứ gì, cô không luyến ái cặp mắt.  Do đó, trong một cảnh tượng rất cảm động, sư cô thình lình hồn nhiên móc tròng mắt ra đưa cho tên du đãng và nói: ‘Đây là con mắt đó (con mắt mà ông đắm đuối say mê).  Hãy lấy đi.’

32. Tức khắc, lòng tham dục của tên du đãng biến tan.   Xin sám hối với sư cô, chàng ta nói: ©, này sư cô, bậc thánh thiện và vô nhiễm!  Ngưỡng nguyện sư cô được an lành!   Ngưỡng nguyện mắt sư cô được hồi phục!  Tôi không bao giờ còn dám tái phạm tội ác ghê gớm như vậy nữa.’

33. ‘Cũng dường như tôi đi vào một ngọn lửa đang cháy đỏ.  Cũng giống như tôi đang ôm một con rắn độc.   Phá khuấy một người hiền lành thánh thiện như sư cô thì ích lợi gì?  Cúi xin sư cô khoan dung tha lỗi cho tôi.’

34. Được thoát ra khỏi tay tên du đãng, sư cô Subha về hầu Phật, bậc Toàn Giác Tối Thượng.  Nơi đây, ngưỡng nhìn lên dung nhan lộng lẫy của Đức Bổn Sư, nhãn quan của sư cô liền được hồi phục trong tất cả tình trạng rực rỡ vinh quang của nó.

Khi nhãn quan trở lại như xưa sư cô vô cùng hoan hỷ, và Đức Phật thuyết giảng về những pháp để thành đạt tầng thánh cao nhất.  Sư cô đè nén niềm hoan hỷ thích thú trong lòng, phát triển thiền minh sát và chứng ngộ Đạo Quả A La Hán, tầng thứ tư và cũng là tầng cuối cùng trong tứ thánh, bằng cách trọn vẹn nắm vững Giáo Pháp, thông suốt đầy đủ ý nghĩa trong tất cả chi tiết.

Về sau, thọ hưởng hạnh phúc của đạo quả Niết Bàn, và suy tư về tầng thánh mà mình đã chứng ngộ, bà tuyên bố cuộc đàm thoại với tên du đãng qua những vần thơ được đề cập như trên.

Chú thích:

(1) Xin xem bài tích chuyện Bà Maha Pajapati Gotami, cũng trong trang Phụ Nữ trên website của Tu Viện Quảng Đức.

(2) Bản chú giải nói: ‘Trong rừng vào lúc ấy không có gì giống như vậy.  Nhưng tên du đãng nói như thế vì muốn làm cho sư cô hoảng sợ.’

(3) Sắc, thọ, tưởng, hành, thức, hay nói cách khác, là danh và sắc, cái mà được gọi là chúng sanh.

(4) Đau khổ hay bất toại nguyện, nguồn gốc của đau khổ, sự chấm dứt đau khổ, và con đường dẫn đến chấm dứt đau khổ.

(5) Đức Phật nói đến ba loại ảo ảnh (tiếng Pali là vipallasa, sanskrit viparyasa) bám níu vào tâm con người.

 

 

Trích theo quyển ‘Phật Giáo, Nhìn Toàn Diện’, do Phạm Kim Khánh dịch, Sài Gòn, Việt Nam, 1996. (Nguyên tác: ‘The Spectrum of Buddhism’ của tác giả Piyadassi Mahathera).


-- o0o --


Vi tính : Diệu Anh Quỳnh Trâm
Cập nhật ngày: 01-11-2003


Webmaster:quangduc@quangduc.com

Trở về Trang PG & Nữ Giới

Đầu trang

 

Biên tập nội dung: Tỳ kheo Thích Nguyên Tạng
Xin gởi bài mới và ý kiến đóng góp đến ban biên tập qua địa chỉ:
quangduc@quangduc.com