-
KINH KANNAKATTHALA
[
Như vầy tôi nghe.
Một thời Thế Tôn trú tại Ujunna,
gần vườn Lộc Uyển ở Kannakatthala. Lúc bấy giờ vua Pasenadi nước Kosala
đi đến Ujunna có công việc. Rồi vua Pasenadi nước Kosala bảo một người:
– Đến đây, này Người kia. Hãy
đi đến Thế Tôn; sau khi đến, nhân danh ta, cúi đầu đảnh lễ chân Thế
Tôn và hỏi thăm có ít bệnh, ít não, khinh an, có mạnh khỏe, lạc trú và
thưa như sau: "Bạch Thế Tôn, vua Pasenadi nước Kosala cúi đầu đảnh lễ
chân Thế Tôn, hỏi thăm có ít bệnh, ít não, khinh an, có mạnh khỏe, lạc
trú không và thưa như sau: "Bạch Thế Tôn, hôm nay vua Pasenadi nước
Kosala, sau buổi ăn sáng, sẽ đến yết kiến Thế Tôn".
– Thưa vâng, tâu Đại vương.
Người ấy vâng đáp vua Pasenadi nước
Kosala, đi đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn và ngồi xuống
một bên. Ngồi xuống một bên, người ấy bạch Thế Tôn:
– Bạch Thế Tôn, vua Pasenadi nước
Kosala cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn, hỏi thăm có ít bệnh, ít não,
khinh an, có mạnh khỏe, lạc trú không và thưa như sau: "Bạch Thế Tôn,
hôm nay vua Pasenadi nước Kosala, sau buổi ăn sáng, sẽ đến yết kiến Thế
Tôn".
Hai chị em Soma và Sakula được
nghe: "Hôm nay vua Pasenadi nước Kosala sau buổi ăn sáng, sẽ đến yết
kiến Thế Tôn". Rồi hai chị em Soma và Sakula đi đến vua Pasenadi nước
Kosala tại phòng ăn, và thưa như sau:
– Tâu Đại vương, hãy nhân danh
chúng thiếp cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn, hỏi thăm có được ít bệnh,
ít não, khinh an, có mạnh khỏe, lạc trú không và thưa giúp: "Bạch Thế
Tôn, chị em Soma và Sakula cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn, hỏi thăm có
được ít bệnh, ít não, khinh an, có mạnh khỏe, lạc trú không".
Rồi vua Pasenadi nước Kosala sau buổi
ăn sáng đi đến Thế Tôn, sau khi đảnh lễ Thế Tôn rồi, ngồi xuống một
bên. Ngồi xuống một bên, vua Pasenadi nước Kosala bạch Thế Tôn:
– Bạch Thế Tôn, hai chị em Soma
và Sakula cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn, hỏi thăm Thế Tôn có được
ít bệnh, ít não, khinh an, có mạnh khỏe, lạc trú không.
– Thưa Đại vương, vì sao hai chị
em Soma và Sakula lại không có thể nhờ một vị đưa tin khác ?
– Bạch Thế Tôn, hai chị em Soma
và Sakula có nghe: "Hôm nay vua Pasenadi nước Kosala sau buổi ăn sáng, sẽ
yết kiến Thế Tôn". Rồi hai chị em Soma và Sakula đi đến con tại phòng
ăn và thưa như sau: "Tâu Đại vương, hãy nhân danh chúng thiếp cúi đầu
đảnh lễ chân Thế Tôn, hỏi thăm có được ít bệnh, ít não, khinh an,
có mạnh khỏe, lạc trú không và thưa: "Bạch Thế Tôn, hai chị Soma
và Sakula cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn, hỏi thăm (Thế Tôn), có được
ít bệnh, ít não, khinh an, có mạnh khỏe, lạc trú không".
– Thưa Đại vương, mong rằng hai
chị em Soma và Sakula được hạnh phúc !
Rồi vua Pasenadi nước Kosala bạch
Thế Tôn:
– Bạch Thế Tôn, con có nghe như
sau: "Sa-môn Gotama có nói: "Không có một Sa-môn hay một Bà-la-môn
nào toàn tri, toàn kiến, có thể tự cho là chứng được tri kiến viên
mãn; sự tình như vậy không thể xảy ra". Bạch Thế Tôn, những ai
nói như sau: "Sa-môn Gotama có nói: "Không có một Sa-môn hay
Bà-la-môn nào toàn tri, toàn kiến có thể cho là chứng được tri kiến viên
mãn; sự tình như vậy không thể xảy ra", bạch Thế Tôn, có phải những
vị ấy nói lời Thế Tôn nói, họ không xuyên tạc Thế Tôn, không đúng
như thật; họ giải thích pháp đúng pháp và những ai nói hợp pháp, đúng
pháp sẽ không có cơ hội để chỉ trích hay không ?
– Thưa Đại vương, những ai nói
như sau: "Sa-môn Gotama có nói: "Không có một Sa-môn hay Bà-la-môn
nào toàn tri, toàn kiến, có thể cho là chứng được tri kiến viên mãn; sự
tình như vậy không thể xảy ra", những vị nói như vậy không nói đúng
lời Ta nói, và họ xuyên tạc Ta một cách hư ngụy, không đúng sự thật.
Rồi vua Pasenadi nước Kosala nói với
tướng quân Vidudabha:
– Này Tướng quân, ai đã đem vấn
đề này vào trong nội cung ?
– Tâu Đại vương, Bà-la-môn
Sanjaya, thuộc dòng họ Akasa.
Rồi vua Pasenadi nước Kosala cho gọi
một người:
– Đến đây, này Người kia, hãy
nhân danh ta, bảo với Bà-la-môn Sanjaya thuộc dòng họ Akasa: "Thưa Tôn
giả, vua Pasenadi nước Kosala cho gọi Tôn giả".
– Thưa vâng, tâu Đại vương.
Người ấy vâng đáp vua Pasenadi nước
Kosala, đi đến Bà-la-môn Sanjaya thuộc dòng họ Akasa, sau khi đến, liền
thưa với Bà-la-môn Sanjaya, thuộc dòng họ Akasa: "Thưa Tôn giả, vua
Pasenadi nước Kosala cho gọi Tôn giả".
Rồi vua Pasenadi nước Kosala bạch
Thế Tôn:
– Bạch Thế Tôn, rất có thể những
điều Thế Tôn nói về một vấn đề khác, được người ta gán vào một
vấn đề khác. Bạch Thế Tôn, liên hệ vấn đề gì Thế Tôn tự xem là
nói những lời nói ấy ?
– Thưa Đại vương, Ta tự xem là
đã nói những lời như sau: "Không có một Sa-môn hay Bà-la-môn nào có
thể trong một lúc, biết hoàn toàn và thấy hoàn toàn, không thể có sự
tình như vậy".
– Bạch Thế Tôn, Thế Tôn thuyết
có nhân duyên (heturupam). Bạch Thế Tôn, Thế Tôn thuyết liên hệ đến nhân
duyên (saheturupam) và nói như sau: "Không có một Sa-môn nào hay
Bà-la-môn nào có thể trong một lúc, biết hoàn toàn và thấy hoàn toàn,
không thể có sự tình như vậy". Bạch Thế Tôn, có bốn giai cấp
này: Sát-đế-lỵ, Bà-la-môn, Phệ-xá và Thủ-đà. Bạch Thế Tôn, giữa bốn
giai cấp này có những khác biệt nào, sai biệt nào ?
– Thưa Đại vương, có bốn giai cấp
này: Sát-đế-lỵ, Bà-la-môn, Phệ-xá và Thủ-đà. Thưa Đại vương, giữa
bốn giai cấp này, hai giai cấp Sát-đế-lỵ và Bà-la-môn được xem là tối
thượng về xưng hô; hai giai cấp kia từ chỗ ngồi đứng dậy, chắp tay và
giúp đỡ họ các công việc.
– Bạch Thế Tôn, con không hỏi về
hiện tại. Bạch Thế Tôn, con hỏi về tương lai. Bạch Thế Tôn, có bốn
giai cấp này: Sát-đế-lỵ, Bà-la-môn, Phệ-xá và Thủ-đà. Bạch Thế
Tôn, trong bốn giai cấp này, có những khác biệt nào, sai biệt nào ?
– Thưa Đại vương, có năm tinh cần
chi này. Thế nào là năm ? Ở đây, thưa Đại vương, Tỷ-kheo có lòng tin,
tin tưởng sự giác ngộ của Như Lai: "Đây là Thế Tôn, bậc A-la-hán,
Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng
Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Vị ấy ít bệnh,
ít não, sự tiêu hóa được điều hòa, không lạnh quá, không nóng quá,
trung bình, hợp với tinh tấn. Vị ấy không gian trá, không xảo trá, nêu
rõ tự mình như chơn đối với bậc Đạo sư, đối với các vị sáng suốt
hay đối với các đồng Phạm hạnh. Vị ấy sống siêng năng, tinh tấn, từ
bỏ các ác pháp, thành tựu các thiện pháp, kiên cố, kiên trì, không từ
bỏ gánh nặng đối với thiện pháp. Vị ấy có trí tuệ, thành tựu trí
tuệ về sự sanh diệt các pháp, với sự thể nhập của các bậc Thánh,
đưa đến chơn chánh đoạn diệt các khổ đau". Thưa Đại vương có bốn
giai cấp này: Sát-đế-lỵ, Bà-la-môn, Phệ-xá, Thủ-đà. Và nếu các giai
cấp này thành tựu năm tinh cần chi này, như vậy sẽ đưa đến hạnh phúc,
an lạc lâu dài cho họ.
– Bạch Thế Tôn, có bốn giai cấp
này: Sát-đế-lỵ, Bà-la-môn, Phệ-xá, Thủ-đà. Nếu những vị này thành
tựu năm tinh cần chi này, bạch Thế Tôn, ở đây có sự khác biệt gì,
có sự sai biệt gì ?
– Thưa Đại vương, ở đây, Ta
nói đến sự sai biệt trong tinh cần. Ví như, thưa Đại vương, giữa những
con voi đáng được điều phục, hay những con ngựa đáng được điều phục,
hay những con bò đáng được điều phục, có hai con voi, hai con ngựa, hay
hai con bò được khéo điều phục, được khéo huấn luyện, và có hai con
voi, hai con ngựa, hay hai con bò không được khéo điều phục, không được
khéo huấn luyện. Thưa Đại Vương, Đại vương nghĩ thế nào ? Hai con voi,
hai con ngựa, hay hai con bò được khéo điều phục, được khéo huấn luyện,
có phải chúng được điều phục, đạt được khả năng điều phục
(dantakaranam), chúng được điều phục, đạt được vị trí điều phục
(dantabhumi) ?
– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
– Còn hai con voi, hai con ngựa, hay
hai con bò không được khéo điều phục kia, không được khéo huấn luyện
kia, không được điều phục mà chúng đạt được khả năng điều phục,
không được điều phục mà chúng đạt được vị trí điều phục như
hai con voi, hai con ngựa, hay hai con bò được khéo điều phục kia, được
khéo huấn luyện kia ?
– Thưa không, bạch Thế Tôn.
– Cũng vậy, thưa Đại vương, những
gì đạt được do lòng tin, do ít bệnh tật, do không gian trá, không dối
trá, do tinh cần tinh tấn, do trí tuệ, cũng sẽ do bất tín, do nhiều bệnh
tật, do xảo trá, do dối trá đạt được, sự tình như vậy không thể xảy
ra.
– Bạch Thế Tôn, Thế Tôn thuyết
có nhân duyên (heturupam), Thế Tôn thuyết liên hệ đến nhân duyên. Bạch
Thế Tôn, có bốn giai cấp này: Sát-đế-lỵ, Bà-la-môn, Phệ-xá, Thủ-đà.
Và nếu các vị này thành tựu năm tinh cần chi này, nếu họ chân chánh
tinh cần, thì bạch Thế Tôn, có thể có sự khác biệt nào, có thể có sự
sai biệt nào giữa các vị này không ?
– Thưa Đại vương, ta nói không
có sự khác biệt gì về phương diện giải thoát đối với giải thoát.
Ví như, thưa Đại vương, một người đem củi khô từ cây sala lại và
nhen lửa, lửa sẽ hiện ra. Và một người khác đem củi khô từ cây sala
lại và nhen lửa, lửa sẽ hiện ra. Rồi có một người khác đem củi khô
từ cây xoài lại và nhen lửa, lửa sẽ hiện ra. Rồi có một người khác
đem củi khô từ cây udumbara (cây sung ?) lại và nhen lửa, lửa sẽ hiện
ra. Thưa Đại vương, Đại vương nghĩ thế nào ? Vì rằng các loại củi
dùng để nhen lửa sai khác, vậy có những sai khác gì, giữa ngọn lửa với
ngọn lửa, giữa màu sắc với màu sắc, giữa ánh sáng với ánh sáng ?
– Thưa không, bạch Thế Tôn.
– Cũng vậy, thưa Đại vương, với
sức nóng do tinh tấn tạo nên, do tinh cần nhen nhúm lên, ở đây, Ta nói
không có một sự sai biệt gì về giải thoát đối với giải thoát.
– Bạch Thế Tôn, Thế Tôn thuyết
có nhân duyên, Thế Tôn thuyết liên hệ đến nhân duyên. Bạch Thế Tôn,
nhưng có chư Thiên không ?
– Thưa Đại vương, sao Đại
vương có thể nói: "Bạch Thế Tôn, nhưng có chư Thiên không ?"
– Bạch Thế Tôn, không biết chư
Thiên ấy có sanh lại tại đây không hay không sanh lại tại đây ?
– Thưa Đại vương, chư Thiên nào
có não hại tâm, sanh lại tại đây; chư Thiên nào không có não hại tâm,
không sanh lại tại đây.
Khi được nghe nói vậy, tướng quân
Vidudabha bạch Thế Tôn:
– Bạch Thế Tôn, chư Thiên có
não hại tâm, sanh lại tại đây có thể đánh đuổi hay trục xuất chư
Thiên không có não hại tâm, không sanh lại tại đây không ?
Tôn giả Ananda khởi lên ý nghĩ
như sau: "Tướng quân Vidudabha này là con vua Pasenadi nước Kosala, ta là
con Thế Tôn. Nay đã đến thời người con nói chuyện với người
con". Rồi Tôn giả Ananda nói với tướng quân Vidudabha:
– Này Tướng quân, nay ở đây,
tôi sẽ hỏi lại Tướng quân vấn đề này. Nếu có thể được, Tướng
quân hãy trả lời. Này Tướng quân, Tướng quân nghĩ thế nào ? Xa rộng
cho đến lãnh thổ của vua Pasenadi nước Kosala, và tại chỗ của vua
Pasenadi nước Kosala ngự trị, trị vì; tại chỗ ấy, vua Pasenadi nước
Kosala có thể đánh đuổi hay trục xuất vị Sa-môn hay Bà-la-môn có công
đức tu hành hay không có công đức tu hành, có sống Phạm hạnh hay không
sống Phạm hạnh ra khỏi chỗ ấy không ?
– Thưa Tôn giả, xa rộng cho đến
lãnh thổ của vua Pasenadi nước Kosala và chỗ nào vua Pasenadi nước Kosala
ngự trị, trị vì; tại chỗ ấy, vua Pasenadi nước Kosala có thể đánh đuổi
hay trục xuất vị Sa-môn hay Bà-la-môn có công đức tu hành, hay không có
công đức tu hành, có sống Phạm hạnh hay không sống Phạm hạnh ra khỏi
chỗ ấy.
– Thưa Tướng quân, Tướng quân
nghĩ thế nào ? Xa rộng ra ngoài lãnh thổ của vua Pasenadi nước Kosala, và
tại chỗ của vua Pasenadi nước Kosala không ngự trị, không trị vì; tại
chỗ ấy, vua Pasenadi nước Kosala có thể đánh đuổi hay trục xuất vị
Sa-môn hay Bà-la-môn có công đức tu hành hay không có công đức tu hành,
có sống Phạm hạnh hay không sống Phạm hạnh ra khỏi chỗ ấy không ?
– Thưa Tôn giả, xa rộng ra ngoài
lãnh thổ của vua Pasenadi nước Kosala, và tại chỗ của vua Pasenadi nước
Kosala không ngự trị, không trị vì; tại chỗ ấy, vua Pasenadi nước Kosala
không có thể đánh đuổi... (như trên)... ra khỏi chỗ ấy.
– Thưa Tướng quân, Tướng quân
có nghe nói đến chư Thiên ở cõi trời Ba mươi ba không ?
– Thưa vâng, Tôn giả. Chúng tôi
có nghe nói đến chư Thiên ở cõi trời Ba mươi ba. Và ở đây, vua Pasenadi
nước Kosala cũng nghe có nói đến chư Thiên ở cõi trời Ba mươi ba.
– Này Tướng quân, Ông nghĩ thế
nào ? Vua Pasenadi nước Kosala có thể đánh đuổi hay trục xuất chư Thiên
ở cõi trời Ba mươi ba ra khỏi chỗ ấy được không ?
– Thưa Tôn giả, vua Pasenadi nước
Kosala không thể thấy chư Thiên ở cõi trời Ba mươi ba, làm sao vua lại
có thể đánh đuổi hay trục xuất chư Thiên ở cõi trời Ba mươi ba ra khỏi
chỗ ấy ?
– Cũng vậy, này Tướng quân, chư
Thiên có não hại tâm, sanh lại tại đây, không có thể thấy được chư
Thiên không có não hại tâm, không sanh lại tại đây, làm sao lại có thể
đánh đuổi hay tẩn xuất chư Thiên không có não hại tâm, không sanh lại
tại đây ra khỏi chỗ ấy được?
Rồi vua Pasenadi nước Kosala bạch
Thế Tôn:
– Bạch Thế Tôn, Tỷ-kheo ấy tên
gọi là gì ?
– Thưa Đại vương, tên là Ananda
!
– Thật hân hoan thay ! Thật hoan hỷ
thay ! Tôn giả Ananda thuyết có nhân duyên, Ananda thuyết liên hệ đến nhân
duyên. Bạch Thế Tôn, có Phạm thiên không ?
– Thưa Đại vương, sao Đại
vương có thể nói như vậy: "Bạch Thế Tôn, có Phạm thiên không
?".
– Bạch Thế Tôn, Phạm thiên có
sanh lại tại đây hay không sanh lại tại đây ?
– Thưa Đại vương, nếu Phạm thiên
có não hại tâm thì Phạm thiên ấy có sanh lại tại đây. Nếu không có
não hại tâm, thời Phạm thiên ấy không sanh lại tại đây.
Rồi một người khác tâu với vua
Pasenadi nước Kosala:
– Tâu Đại vương, Bà-la-môn
Sanjaya, thuộc dòng họ Akasa đã đến.
Rồi vua Pasenadi nước Kosala nói với
Bà-la-môn Sanjaya, thuộc dòng họ Akasa:
– Này Bà-la-môn, ai phổ biến câu
chuyện này trong nội cung ?
– Tâu Đại vương, tướng quân
Vidudabha.
Tướng quân Vidudabha lại nói:
– Tâu Đại vương, chính
Bà-la-môn Sanjaya, thuộc dòng họ Akasa.
Rồi có một người tâu với vua
Pasenadi nước Kosala:
– Tâu Đại vương, nay đã đến
thời dùng xe.
Rồi vua Pasenadi nước Kosala bạch
Thế Tôn:
– Bạch Thế Tôn, chúng con đã hỏi
Thế Tôn về nhất thiết trí. Thế Tôn đã trả lời về nhất thiết trí.
Câu trả lời ấy làm cho chúng con thoải mái, được chúng con chấp nhận,
nên chúng con hoan hỷ. Bạch Thế Tôn, chúng con đã hỏi Thế Tôn về sự
thanh tịnh của bốn giai cấp. Thế Tôn đã trả lời cho chúng con về sự
thanh tịnh của bốn giai cấp. Câu trả lời ấy làm cho chúng con thoải
mái, được chúng con chấp nhận, nên chúng con hoan hỷ. Bạch Thế Tôn,
chúng con hỏi Thế Tôn về chư Thiên (Adhideve) và Thế Tôn đã trả lời về
chư Thiên. Câu trả lời ấy làm cho chúng con thoải mái, được chúng con
chấp nhận nên chúng con hoan hỷ. Bạch Thế Tôn, chúng con hỏi Thế Tôn về
Phạm thiên và Thế Tôn đã trả lời về Phạm thiên. Câu trả lời ấy
làm cho chúng con thoải mái, được chúng con chấp nhận nên làm chúng con
hoan hỷ. Bạch Thế Tôn, và những điều gì chúng con hỏi Thế Tôn, vấn
đề ấy Thế Tôn đã trả lời, và câu trả lời ấy làm cho chúng con thoải
mái, được chúng con chấp nhận nên chúng con hoan hỷ. Bạch Thế Tôn, nay
chúng con phải đi. Chúng con có nhiều công việc, có nhiều phận sự phải
làm.
– Đại vương hãy làm những gì
Đại vương nghĩ là hợp thời.
Rồi vua Pasenadi nước Kosala hoan hỷ,
tín thọ lời Thế Tôn dạy, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn,
thân bên hữu hướng về Ngài rồi ra đi.
