- KINH
AGGIVACCHAGOTTA
- (Aggivacchagottasuttam)
Như vầy tôi nghe.
Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ) Jetavana
(Kỳ-đà-Lâm), tại tinh xá ông Anathapindika (Cấp Cô Độc). Rồi du sĩ
ngoại đạo Vacchagotta đi đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến, nói lên
những lời chào đón hỏi thăm với Thế Tôn, sau khi nói lên
những lời chào đón hỏi thăm thân hữu rồi ngồi xuống một bên.
Sau khi ngồi xuống một bên, du sĩ ngoại đạo Vacchagotta bạch Thế Tôn:
– Tôn giả Gotama, phải chăng Tôn giả Gotama có tri
kiến như sau: "Thế giới là thường trú, chỉ như vậy là chơn,
ngoài ra là hư vọng ?"
– Này Vaccha, Ta không có tri kiến như sau: "Thế
giới là thường trú, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư
vọng".
– Tôn giả Gotama, phải chăng Tôn giả Gotama có tri
kiến như sau: "Thế giới là vô thường, chỉ như vậy là chơn,
ngoài ra là hư vọng ?"
– Này Vaccha, Ta không có tri kiến như sau: "Thế
giới là vô thường, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư
vọng".
– Tôn giả Gotama, phải chăng Tôn giả Gotama có tri
kiến như sau: "Thế giới là hữu biên, chỉ như vậy là chơn,
ngoài ra là hư vọng ?"
– Này Vaccha, Ta không có tri kiến như sau: "Thế
giới là hữu biên, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vọng".
– Tôn giả Gotama, phải chăng Tôn giả Gotama có tri
kiến như sau: "Thế giới là vô biên, chỉ như vậy là chơn, ngoài
ra là hư vọng ?"
– Này Vaccha, Ta không có tri kiến như sau: "Thế
giới là vô biên, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vọng".
– Tôn giả Gotama, phải chăng Tôn giả Gotama có tri
kiến như sau: "Sinh mạng và thân thể là một, chỉ như vậy là
chơn, ngoài ra là hư vọng ?"
– Này Vaccha, Ta không có tri kiến như sau: "Sinh
mạng và thân thể là một, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư
vọng".
– Tôn giả Gotama, phải chăng Tôn giả Gotama có tri
kiến như sau: "Sinh mạng và thân thể là khác, chỉ như vậy là
chơn, ngoài ra là hư vọng ?"
– Này Vaccha, Ta không có tri kiến như sau: "Sinh
mạng và thân thể là khác, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư
vọng".
– Tôn giả Gotama, phải chăng Tôn giả Gotama có tri
kiến như sau: "Như Lai có tồn tại sau khi chết, chỉ như vậy là
chơn, ngoài ra là hư vọng ?"
– Này Vaccha, Ta không có tri kiến như sau: "Như
Lai có tồn tại sau khi chết, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư
vọng".
– Tôn giả Gotama, phải chăng Tôn giả Gotama có tri
kiến như sau: "Như Lai không có tồn tại sau khi chết, chỉ như vậy
là chơn, ngoài ra là hư vọng ?"
– Này Vaccha, Ta không có tri kiến như sau: "Như
Lai không có tồn tại sau khi chết, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là
hư vọng".
– Tôn giả Gotama, phải chăng Tôn giả Gotama có tri
kiến như sau: "Như Lai có tồn tại và không tồn tại sau khi chết,
chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vọng ?"
– Này Vaccha, Ta không có tri kiến như sau: "Như
Lai có tồn tại và không có tồn tại sau khi chết, chỉ như vậy là
chơn, ngoài ra là hư vọng".
– Tôn giả Gotama, phải chăng Tôn giả Gotama có tri
kiến như sau: "Như Lai không có tồn tại và không không tồn tại
sau khi chết, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vọng ?"
– Này Vaccha, Ta không có tri kiến như sau: "Như
Lai không có tồn tại và không không tồn tại sau khi chết, chỉ như
vậy là chơn, ngoài ra là hư vọng".
– Sao vậy, thưa Tôn giả Gotama ? Khi được hỏi:
"Phải chăng Tôn giả Gotama có tri kiến như sau: "Thế giới là
thường trú, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vọng ?", Tôn
giả Gotama đã trả lời: "Này Vaccha, Ta không có tri kiến như sau:
"Thế giới là thường trú, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư
vọng ?" Sao vậy, thưa Tôn giả Gotama ? Khi được hỏi: "Phải
chăng Tôn giả Gotama có tri kiến như sau: "Thế giới là vô
thường, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vọng ?" Tôn giả
Gotama đã trả lời: "Này Vaccha, Ta không có tri kiến như sau:
"Thế giới là vô thường, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư
vọng ?" Sao vậy, thưa Tôn giả Gotama ? Khi được hỏi: "Phải
chăng Tôn giả Gotama có tri kiến như sau: "Thế giới là hữu
biên, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vọng ?" Tôn giả Gotama
đã trả lời: "Này Vaccha, Ta không có tri kiến như sau: "Thế
giới là hữu biên, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vọng ?"
Sao vậy, thưa Tôn giả Gotama ? Khi được hỏi: "Phải chăng Tôn
giả Gotama có tri kiến như sau: "Thế giới là vô biên, chỉ như
vậy là chơn, ngoài ra là hư vọng ?", Tôn giả Gotama đã trả
lời: "Này Vaccha, Ta không có tri kiến như sau: "Thế giới là
vô biên, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vọng ?"... (như
trên)... Sao vậy, thưa Tôn giả Gotama ? Khi được hỏi: "Phải chăng
Tôn giả Gotama có tri kiến như sau: "Như Lai không có tồn tại và
không không tồn tại sau khi chết, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là
hư vọng ?", Tôn giả Gotama đã trả lời: "Này Vaccha, Ta không
có tri kiến như sau: "Như Lai không có tồn tại và không không
tồn tại sau khi chết, chỉ như vậy là chơn, ngoài ra là hư vọng ?"
Tôn giả Gotama thấy có sự nguy hại gì mà Ngài không chấp nhận
hoàn toàn những tri kiến này như vậy ?
– Này Vaccha, nghĩ rằng: "Thế giới là thường
trú", như vậy là tà kiến, kiến trù lâm, kiến hoang vu, kiến hý
luận, kiến tranh chấp, kiến kiết phược, đi đôi với khổ, với
tàn hại, với não hại, với nhiệt não, không hướng đến yểm ly,
ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết- bàn. Này
Vaccha, nghĩ rằng: "Thế giới là vô thường"... (như trên)...
"Thế giới là hữu biên"... "Thế giới là vô
biên"... "Sinh mạng và thân thể là một"... "Sinh mạng
và thân thể là khác"... "Như Lai có tồn tại sau khi
chết"... "Như Lai không có tồn tại sau khi chết"... "Như
Lai có tồn tại và không có tồn tại sau khi chết"... Này Vaccha,
nghĩ rằng: "Như Lai không có tồn tại và không không tồn tại sau
khi chết", như vậy là tà kiến, kiến trù lâm, kiến hoang vu, kiến
hý luận, kiến tranh chấp, kiến kiết phược, đi đôi với khổ, với
tàn hại, với não hại, với nhiệt não, không hướng đến yểm ly,
ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn. Này Vaccha,
Ta thấy có sự nguy hại này mà Ta không chấp nhận hoàn toàn những
tri kiến như vậy.
– Nhưng Tôn giả Gotama có tà kiến nào không ?
– Này Vaccha, tà kiến đã được Như Lai đoạn
trừ. Nhưng này Vaccha, đây là điều Như Lai đã thấy: "Đây là
sắc, đây là sắc tập, đây là sắc diệt; đây là thọ, đây là
thọ tập, đây là thọ diệt; đây là tưởng, đây là tưởng tập,
đây là tưởng diệt; đây là hành, đây là hành tập, đây là
hành diệt; đây là thức, đây là thức tập, đây là thức
diệt". Do vậy ta nói rằng, với sự đoạn trừ, ly tham, đoạn
diệt, xả bỏ, vứt bỏ tất cả ảo tưởng tất cả hôn mê, của
tất cả ngã kiến, ngã sở kiến, mạn tùy miên, mà Như Lai được
giải thoát, không còn chấp thủ.
– Thưa Tôn giả Gotama, một Tỷ-kheo được tâm giải
thoát như vậy sanh khởi chỗ nào ?
– Sanh khởi, này Vaccha, không có áp dụng.
– Như vậy, Tôn giả Gotama, vị ấy không sanh khởi?
– Không sanh khởi, này Vaccha, không có áp dụng.
– Như vậy, Tôn giả Gotama, vị ấy sanh khởi và
không sanh khởi ?
– Sanh khởi và không sanh khởi, này Vaccha, không
có áp dụng.
– Như vậy, Tôn giả Gotama, vị ấy không sanh khởi
và không không sanh khởi ?
– Không sanh khởi và không không sanh khởi, này
Vaccha, không có áp dụng.
– Khi được hỏi: "Tôn giả Gotama, vị Tỷ-kheo
được tâm giải thoát như vậy sanh khởi tại chỗ nào ?", Tôn
giả đáp: "Sanh khởi, này Vaccha, không có áp dụng". Khi
được hỏi: "Như vậy, Tôn giả Gotama, vị ấy không sanh khởi
?" Tôn giả đáp: "Không sanh khởi, này Vaccha, không có áp
dụng". Khi được hỏi: "Như vậy, Tôn giả Gotama, vị ấy sanh
khởi và không sanh khởi?", Tôn giả đáp: "Sanh khởi và
không sanh khởi, này Vaccha, không có áp dụng". Khi được hỏi:
"Như vậy, Tôn giả Gotama, vị ấy không sanh khởi và không không
sanh khởi ?", Tôn giả đáp: "Không sanh khởi và không không
sanh khởi, này Vaccha, không có áp dụng". Thưa Tôn giả Gotama,
tôi trở thành vô tri về điểm này, tôi trở thành mê mờ về
điểm này, và một số tin tưởng tôi đã có đối với Tôn giả
Gotama do các cuộc đàm thoại lúc trước đem lại, nay đã biến mất
nơi tôi.
– Này Vaccha, thôi vừa rồi, vô tri của Ông ! Thôi
vừa rồi, mê mờ (của Ông) ! Này Vaccha, sâu kín là pháp này, khó
thấy, khó giác ngộ, an tịnh, thù thắng, không thể luận bàn, tế
nhị, chỉ bậc trí mới hiểu. Thật rất khó cho Ông có thể hiểu
được, khi Ông thuộc tri kiến khác, kham nhẫn khác, lý tưởng khác,
hành trì khác, Đạo sư khác. Và này Vaccha, nay Ta trở lại hỏi Ông.
Hãy trả lời nếu Ông kham nhẫn. Này Vaccha, Ông nghĩ thế nào? Nếu
một ngọn lửa cháy đỏ trước mặt Ông, Ông có biết: "Ngọn
lửa này cháy đỏ trước mặt tôi ?"
– Tôn giả Gotama, nếu một ngọn lửa cháy đỏ
trước mặt tôi, tôi có biết: "Ngọn lửa này cháy đỏ trước
mặt tôi".
– Nhưng nếu, này Vaccha, có người hỏi Ông như sau:
"Ngọn lửa này cháy đỏ trước mặt Ông, ngọn lửa này do
duyên gì mà cháy đỏ ?", nếu được hỏi vậy, này Vaccha, Ông
trả lời như thế nào ?
– Thưa Tôn giả Gotama, nếu có người hỏi tôi như
sau: "Ngọn lửa này cháy đỏ trước mặt Ông, ngọn lửa này do
duyên gì mà cháy đỏ ?", nếu được hỏi vậy, thưa Tôn giả
Gotama, tôi sẽ trả lời như sau: "Ngọn lửa cháy đỏ trước mặt
tôi, ngọn lửa này cháy đỏ do duyên nhiên liệu cỏ và củi".
– Này Vaccha, nếu ngọn lửa ấy bị tắt trước mặt
Ông, Ông có biết: "Ngọn lửa này đã tắt trước mặt tôi
?"
– Tôn giả Gotama, nếu ngọn lửa ấy được tắt
trước mặt tôi, tôi sẽ biết: "Ngọn lửa này đã tắt trước
mặt tôi".
– Này Vaccha, nếu có người hỏi Ông như sau:
"Ngọn lửa này đã tắt trước mặt Ông, ngọn lửa ấy từ
đây đã đi về phương hướng nào, phương Đông, phương Tây, phương
Bắc, hay phương Nam ?", được hỏi vậy, này Vaccha, Ông trả lời
thế nào ?
– Không có thể áp dụng ở đây, Tôn giả Gotama.
Vì rằng, này Tôn giả Gotama, ngọn lửa ấy đã cháy vì duyên nhiên
liệu cỏ và củi. Khi cỏ và củi ấy hết và vì không có nhiên
liệu khác, nên được xem là không có nhiên liệu, đã bị tắt.
– Cũng vậy, này Vaccha, do sắc pháp này, nhờ đó
mà một người nhận biết Như Lai có thể nhận biết được, sắc
pháp ấy đã được Như Lai đoạn diệt, cắt tận gốc rễ, làm cho
như thân cây tala không được tái sanh, không thể sanh khởi trong
tương lai. Giải thoát khỏi cái gọi là sắc, này Vaccha, là Như Lai,
thâm sâu, vô lượng, khó dò đến đáy như đại dương. Khởi lên
không có áp dụng, không khởi lên không có áp dụng, khởi lên
và không khởi lên không có áp dụng, không khởi lên và không
không khởi lên không có áp dụng. Do thọ này, nhờ đó mà một
người nhận biết Như Lai có thể nhận biết được, thọ ấy đã
được Như Lai đoạn diệt, cắt đứt tận gốc rễ, làm cho như thân
cây tala không được tái sanh, không thể sanh khởi trong tương lai.
Giải thoát cái gọi là thọ, này Vaccha, là Như Lai, thâm sâu, vô
lượng khó dò đến đáy đại dương, khởi lên không có áp dụng,
không khởi lên không có áp dụng, khởi lên và không khởi lên
không có áp dụng, không khởi lên và không không khởi lên không
có áp dụng. Do tưởng này, nhờ đó mà một người nhận biết Như
Lai có thể nhận biết được, tưởng ấy đã được Như Lai đoạn
diệt, cắt đứt tận gốc rễ, làm cho như thân cây tala không được
tái sanh, không thể sanh khởi trong tương lai. Giải thoát cái gọi là
tưởng, này Vaccha, là Như Lai, thâm sâu, vô lượng... (như trên)...
không khởi lên và không không khởi lên không có áp dụng. Do
những hành này nhờ đó mà một người nhận biết Như Lai có thể
nhận biết được, các hành ấy đã được Như Lai đoạn diệt, cắt
đứt tận gốc rễ, làm cho như thân cây tala không được tái sanh,
không thể sanh khởi trong tương lai. Giải thoát những cái gọi là
hành, này Vaccha, là Như Lai, thâm sâu, vô lượng... (như trên)...
không khởi lên và không không khởi lên, không có áp dụng. Do
thức này, nhờ đó mà một người nhận thức Như Lai có thể nhận
thức được, cái thức ấy đã được Như Lai đoạn diệt, cắt
đứt được tận gốc rễ, làm cho như thân cây tala không được
tái sanh, không thể sanh khởi trong tương lai. Giải thoát cái gọi là
thức, này Vaccha, là Như Lai, thâm sâu, vô lượng, khó dò đến
đáy như đại dương, khởi lên không có áp dụng, không khởi lên
không có áp dụng, khởi lên và không khởi lên không có áp
dụng, không khởi lên và không không khởi lên không có áp dụng.
Khi được nói vậy, du sĩ ngoại đạo Vacchagotta bạch
Thế Tôn:
– Thưa Tôn giả Gotama, như một cây tala lớn, không
xa làng hay thị trấn, vì vô thường nên cành lá rơi rụng, vỏ và
đọt non rơi rụng, giác cây rơi rụng và sau một thời gian, với
cành lá rơi rụng, với vỏ và đọt non rơi rụng, với giác cây rơi
rụng, cây ấy thuần tịnh chỉ còn lại lõi cây. Cũng vậy, lời nói
này của Tôn giả Gotama, với cành lá rơi rụng, với vỏ và đọt
non rụng, với giác cây rơi rụng, lời nói ấy thuần tịnh, chỉ còn
lại lõi cây. Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama ! Thật vi diệu thay,
Tôn giả Gotama ! Như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã
xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho người bị lạc
hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có
thể thấy sắc; cũng vậy, Chánh pháp đã được Tôn giả Gotama dùng
nhiều phương tiện trình bày giải thích. Con xin quy y Tôn giả Gotama, quy
Pháp và quy y Tăng. Mong Tôn giả Gotama nhận con làm đệ tử, từ nay
trở đi cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.
