Tiếng Việt

Trang nhà Quảng Đức

   Tiếng Anh 

qd.jpg (8936 bytes)

Vu Lan Báo Hiếu


...... ... .

 

 

 

NHẬT BN VI PHT GIÁO VÀ L VU LAN 

 

Giác Nghiêm sưu tầm

 

Ngày xưa, khi một người Nht ra đời, cha m đưa anh ta vào đền th Thn Đạo (Shinto) để hiến anh ta cho Kami (các Thn). Thn Mt Tri (Amaterasu) tức là Thiên Chiếu Đại Nhân Thn được tôn sùng hơn tất c, vì vào bui to lp Hòn đảo tri tc là x Mt Tri, Thn Amaterasu được Thn Izanagi (t trên tri h gii) trao chui ngc và quyn lc tr vì x này cùng cai qun tt c các Kami.

Người Nhật đi lễ đền vào dp năm mới, các ngày l, l cưới cũng t chc theo nghi thc Thn đạo. Thn đạo có nghĩa là: "Con đường ca các thn linh", đây là tín ngưỡng bn địa ca dân Nht, đây không phải là mt tín ngưỡng có th chế t chc mà bao gm các truyền thng ca các gia tc thng tr cùng các tín ngưỡng đa dạng, vì vy mà dân Nht có tính đặc trưng là sẵn lòng cùng mt lúc theo nhiu tôn giáo; đi lễ thì đền Thn đạo; l cưới hi thì coi ngày tt xu theo đạo giáo (Lão giáo); trong quan h gia đình, cha mẹ, thân thích theo n nếp ch Hiếu Khng giáo; quan h xã hi, làm ăn, ở trường hc theo s tôn kính, trung thành ca Khng giáo; khi nh ơn cha mẹ t tiên thì cu khn Pht. Du là theo Thn đạo, nhưng trong cuộc sng tinh thn gn lin vi nhân sinh quan Phật giáo và mc đích cứu cánh là s gii thoát, bình an trong cõi Niết bàn.

Quá trình Phật giáo xâm nhp vào vương quốc Nht Bn thế k th bn TL. T Trung Quc, Triu Tiên do người di dân và thương nhân, chính xác không biết thi gian nào. Nhưng vào năm 552 TL theo văn bản Nihon Shoki thì vua x Triu Tiên gi quà cho Hoàng Đế Kimmei trong đó có một tượng Pht và my cun sách kinh Pht. Ông vua Triu Tiên còn gi kèm mt bc thư như sau:

" Những điều ca Đức Pht nói vượt trên tt c nhng giáo huấn khác. Li l khó hiu và khó nm bt, đến c Chu Công thông thái và đức Khng T cũng chưa hiểu sâu. Nhưng những li này s mang li li ích không lường và hnh phúc, giúp người ta an lc và tiến đến giác ng ti thượng. Nhng li k diu này cũng như có được mt kho báu đưa đến cho ta mi th, bi vì khi cu xin Đức Pht lúc cu nguyn s được như ý. Do vậy, t n Độ Phương Tây xa xôi đến Triu Tiên phương Đông mọi người đều đón nhận nhng li này vi lòng tôn kính nht…".

Nhật Hoàng bng lâm vào một tình thế khó x, bi người Nht vn luôn quan nim Amaterasu và các Kami là nhng thế lc thiêng liêng mang li tt c nhng li ích và ơn phúc cho thế gii này. H chưa bao giờ thy Kami trong tư thế ta thin nhm mt an nhiên t ti, bi t xưa người Nht không có v hình, tc tượng các thn linh. Và cho đến lúc y h chưa thể hiu được các kinh văn huyền bí kia (kinh Pht giáo).

Hoàng đế Kimmei rt thích các món quà này nhưng ông không quyết định được phi làm thế nào, và ông hi ý kiến ba cn thn ca mình. Ông bo: "Ta chưa hề thy mt gương mặt nào cao quí như gương mặt Đức Pht đây, liệu ta có nên th không?"

Soga no Iname cảm nhn được s ưu việt nên đáp: "Sao ta có thể t chi th Đức Pht, bi các nước phía Tây không tr nước nào đã tôn thờ Ngài".

Nhưng hai người kia vn dòng dõi gia đình các tư tế Mononobe và Nakatomi li nhìn thy trong vic này có mt mi nguy tim tàng. Hai ông bác li rng: "Theo tp quán, các Hoàng đế Nht phi th các Kami Nhật Bn, nay th mt Kami ngoi lai thì có th khiến các Kami quc gia ni cơn thịnh n".

Nhật Hoàng Kimmei chn cách dung hòa, đưa tượng Pht cho đại thn Soga bo mang v th riêng để th nghim. Soga hài lòng mang tượng Pht v th trong nhà, thc hành theo lời Pht dy. Mt thi gian ngn sau, mt bnh dch lan tràn trong đất nước, hai đại thn Mononobe và Nakatomi tâu vi Nht Hoàng rng tai ha là do Hoàng đế đã không nghe lời khuyên ca h, bây gi ch có th cu vãn tình thế bng cách qung bc tượng Pht đi. Nhật Hoàng bèn lnh cho đem ném bức tượng xung mt con kênh, và vy là mt đám cháy bắt đầu xy ra quét sch nhà đại snh trong Hoàng cung.

Sang năm sau dân chúng kể rng nghe tiếng tng kinh Pht như tiếng sm vang t ngoài bin cùng vi mt vng sáng ln như hào quang. Cho người đi kiểm tra thì thy mt khúc g long não phát sáng trôi ni trên mt nước. Nht Hoàng ra lnh cho tc mt pho tượng Pht bng khúc g y.

Từ đó, ngày càng có nhiều tượng Pht cùng kinh sách đem đến t Triu Tiên. Ri các nhà Sư đến ging dy Pht pháp, hành thin, xây dng Chùa, to tượng Pht. Gia đình Soga nhiệt tình h trì Pht pháp, đứa con trai là Soga no Umako h đạo không mt mi bng cách truyn bá kinh sách nhà Pht, giúp các v Sư trong việc hong pháp. Dn dà nhng li giáo hun ca v "Kami ngoi lai" này đã có chỗ đứng vng chc trong các gia tc ln ca Nht, và đó là điều rt quan trng vì mi vic điều hành đất nước đều do các gia tc ln quyết định.

Những li dy ca Đức Pht, nhng điều hiếu hnh trong kinh sách Pht giáo làm tha mãn con người Nht, t đó Phật giáo được phát trin mnh trong lòng người Nht, sc hp dn ca Pht giáo trong nhân gian tăng lên mạnh m.

Thái tử Shotoku, khi lên ngôi Hoàng đế (573-621) là mt trong nhng v Hoàng đế đem sự phn vinh sáng láng nht trong lch s Nht Bn. Hoàng đế Shotoku mc du vn tiếp tc th cúng Kami theo truyn thng, nhưng tạo s chuyn biến tích cc cho Pht giáo, bng cách ra mt sc ch, lnh cho các quan trong triu phi t lòng tôn kính hết mc  vi các Kami ca tri và đất (trong đó có Đức Pht). Shotoku nghiên cu Pht giáo, Khng giáo, hiu biết sâu sc c hai.

Năm 604 Shotoku ban hành Hiến pháp có 17 điều ni tiếng, trong đó có điều quan trng nht là: "Các ngươi cần phải thành thực tôn kính Tam Bo là Pht, Pháp, Tăng, chốn qui y sau hết ca muôn loài và đã được hết thy mi người tôn kính".

Thái tử Shotoku đặc bit gn bó vi Pht giáo, thm chí còn thuyết Pháp. Bi vy trong lch s ông được tôn vinh là người lp nên Pht giáo Nht Bn, ông đặt nn tng văn hóa, quan hệ mt thiết c Thn giáo, Pht giáo, Khng giáo và người Nht t đó đã sống trong truyn thng tín ngưỡng như vậy.

Năm 725 Nhật Hoàng Shomu mun xây mt ngôi chùa tht ln kinh đô Nara làm trung tâm Phật giáo cho c nước. Nht Hoàng mun chc chn, sai pháp sư Gyogi (người quan h mt thiết ca Thn đạo rt có uy tín), đi cầu thn Amaterasu đền ln Ise.

Liệu ông t Thn Mt Tri ca đế chế s nghĩ sao v: "Đức pht v thn Mt Tri ngoi lai này?".

Nhưng thật tuyêt! Sau khi Gyogi thành tâm cu hi, đồng lên và đại thn uy nghi phán truyn rng:

"Phật Gotama thc s là mt hin thân ca Kami và có th th cúng như với Kami mt tri Amaterasu". Gi đây được s phù h ca Đức Pht tht là quan trọng nên Nht Hoàng đã cho xây dựng ngôi chùa ln, đồng thi s dng Gyogi cùng vi Tăng Ni đi quyên góp tiền để dng mt tượng Đại Nht Pht (Vairocana) đồ s đây. Từ đó Nhật Hoàng cho phép xây dng chùa chin khp nơi để có ch Sư sãi cầu nguyn cho sự thnh vượng ca quc gia Phù Tang này.

Bây giờ nhìn qua l Vu Lan Bn Nht, Nht gi là "L Bon", viết tt chc "Urabon", cũng còn viết là "Urambon". Trước thế chiến th hai, "L Vu Lan Bn" là ngày l công lp, công s và trường hc đóng cửa, nhân công được ngh vic ăn lương. Hai ngày lễ quan trng nht trong năm là ngày Tết Nguyên Đán và ngày Vu Lan Bồn, nước Nht ngày nay sinh hot làm vic theo dương Lịch, nhưng các chùa và người dân vn còn gi âm lch. Trong hai ngày l ln này, theo tp tc nhng người đi làm ăn xa gia đình phải tr v nhà sum hp và dâng l cúng t tiên. Vì vy mà hai dp l này các phương tiện chuyên ch đi lại đông đúc, riêng dịp L Vu Lan t cui tháng sáu đến gia tháng by xe c tp np kèn kt.

Cho đến ngày nay, đặc bit vùng quê, dân chúng chun b L Vu Lan Bon t ngày mng mt tháng by. Trong mi cư gia Nhật đều có bàn th Pht gi là Budsusan. Đầu tháng 7 người ta đặt trước bàn th Pht mt chiếc bàn vong Shorydana, trên bàn vong đặt bài v để đón tiếp hương linh Cửu huyn quá vãng. Ngày mng by gi là ngày Nanoka Bon, trưởng tc hay gia ch và người thân đi thăm mồ mã, quét dn, làm c, làm l ti ngôi m gia tiên. Ngày 13 gi là ngày "đón vong hồn" (Mukac Bon), ngoài m và trên bàn vong chưng đầy hoa đẹp gi là Bonbana, trên li đi nhiều nơi còn treo lồng đèn ở mi khúc r, mi cư gia tứ b thp đèn lồng để vong linh khi lc đường, chiu đến thì đốt đèn ngoài cửa nhà để tiếp đón vong hồn. La này giữ cho đến ngày 16, gi là ngày "tin đưa vong hồn" (Okuri Bon). Ti vài địa phương lại còn có tc l nhy múa Vu Lan gi là Bon Odori, chào mng t tiên tr li nhà sum hp vi con cháu. Sau thế chiến th 2, phát trin du lch, ngưòi ta phục hưng lại điệu múa Bon Odori k lưỡng, đẹp đẽ và trng th để phc v các điểm du lch.

Giữa thế k th mười chín, Minh Tr Thiên Hoàng thy các nước Âu M văn minh tiến b hơn bèn gấp rút công cuc duy tân và k ngh hóa đất nước, vì vy các l hi đình đám phải gin d hóa, l hi Urabon và Sagaki-e cũng rút gn li.

Nhưng nước Nht ngày nay đã văn minh, tiến b và phú cường, cuc sng không còn khó khăn, nên hiện ti có khuynh hướng tr li vi đời sng tinh thn và tôn giáo. Ta hãy nghe giáo sư Kenneth Chen dạy ti Đại hc Princeton, nói v L Vu Lan ngày nay ti Nht. Theo quyn Buddhism, The Light of Asia nhà xut bn Barron, New York, Hoa k in năm 1978; trang 263 ghi như sau: Vào ngày 13 tháng 7 âm lịch, bt đầu l, người ta đi viếng, chưng hoa quả, thp đèn đốt hương trên mộ, ti nhà cũng thp đèn trước cng, hàm ý dẫn đường cho vong hn biết li tr li nhà để sum hp cùng con cháu và hưởng phm vt cúng dường. Trong mi gia đình, chưng dọn bàn th, dâng cúng hoa đẹp, qu tươi và thức ăn mà người Nht thường dùng, trên bàn, trên chiếu gia nhà, các món ăn như: mì sợi, chè kê, canh bí ngô, canh dưa gang, cá hấp, riêng ngày 13 có cùng món chè xôi nước đặc bit để đón các vong hồn mi v. Ngày 14 ngoài các món ăn thường l, có cúng chè khoai và cá hp trn mè. Ngày 15 ngoài vic cúng t tiên trong nhà, trước sân bày cúng hoa qu thc phm cho các cô hn b phiêu bt đói khát không người cúng quy, gi là cúng "Segaki-e". Ngày 15 này cũng là ngày "cúng tin ông bà", ngoài những thc ăn thường ngày, còn có thêm cơm đùm lá sen, chè bột lc bc nhân đậu. Cũng có trường hp ngày 16 là ngày gi mt người nào trong gia đình, thì để đến ngày 16 làm cúng gi đồng thi cúng đưa tiễn luôn. Mi ngày, hương đèn trên bàn thờ không để li, thnh thong châm thêm trà nước hương hoa. Tại các làng xóm gn sông rch và h bin, thường có người chết vì sông nước, thì đặt thêm thc phm, thp đèn trên những chiếc bè, thuyn bé tí hon th trôi trên dòng nước để cúng. Nhìn cnh thp đèn trên cổng nhà, ánh sáng bp bùng le lói trên các bè thuyn tí hon dưới sông trôi xa theo ngn nước, theo làn gió người ta cm khái nghĩ tưởng đến t tiên ông bà đã khuất, ý nim nh ơn và báo ân đến vi tt c mi người, ngày l "Vu Lan Báo Hiếu" tht s đã gắn liền người sng hin ti vi người đã ra đi vào cõi hư vô*.

 

--- o0o ---
 

Nguồn: Nội san Vu Lan (Khánh Hòa)

Cập nhật ngày: 01-08-2005

 

Webmaster:quangduc@quangduc.com

Trở về Trang Vu Lan Báo Hiếu

Đầu trang

 

Biên tập nội dung: Tỳ kheo Thích Nguyên Tạng
Xin gởi bài mới và ý kiến đóng góp đến ban biên tập qua địa chỉ:
quangduc@quangduc.com