Tieng Viet

Trang nha Quang c

Tieng Anh

 

qd.jpg (8936 bytes)

Nghi le Phat giao


...... ... .

 


Viet hoa Nghi le,
ng con xa vi vi

Nguyen ao Lai Nh Bang

Nh li Thay, ben rng Truc.

***

 

a - Tung niem bang ch Viet hay ch Nho
b - Tung niem kinh nao ?
c - Co nen xet lai van e tung Chu ?
I - Tien trnh Viet hoa Nghi le cho en nam 1963.

A - Boi canh phong trao Viet hoa Nghi le: Y ch danh oc lap van hoa, va hieu li Phat day e ng oi vi thi ai.
B - Bc au cua phong trao Viet hoa Nghi le, quyen "Nghi thc Tung Niem" cua Annam Phat-Hoc-Hoi
C - Bc th hai, vng chac : "Nghi thc Tung Niem" cua Tong Hoi Phat Giao, 1961
II - Chang ng th hai, t nam 1963, nhieu Nghi thc ch Viet ra i nhng van e lai at ra: Viet hoa Nghi le va la chon Kinh tung.
1 - Nghi thc Truc Lam a Lat
2 - Nghi thc Lang Mai
3 - Nghi thc Truc Lam Paris
4 - Nghi thc Tung Niem do Ban Van Hoa Tnh Hoi Phat Giao Tnh Tha Thien-Hue thc hien(nam 2000)
5 - Nghi thc chua Giac Ngo
III - Ket luan : Tm ng Viet hoa Nghi le trong hoa hp.
A- Nhan nh ve cac ng hng Viet hoa Nghi thc hien nay
B - Phai Lam Sao ?

 

Nam 1939 , C S Le nh Tham viet : "Tam-tang kinh ien trong x ta toan la ch Han, trong cac thi ai Han hoc thanh hanh xa, ai ai cung co the oc nguyen van, khong can phai phien-dch, nhng ngay nay Han hoc nh on, ben tai a vang nghe nhng tieng "T viet", th con may ai oc c Han-van, nen s phien-dch ra quoc-van a thanh mot van-e rat trong yeu cho nen Phat-giao tng-lai x ta." ("Phat-Giao Khai-Luan" - Huynh S Phuc, Hoc Tang Mat The dch -Hue, 1939)

Hn 60 nam a troi qua, s can thiet cua phien dch kinh ien co le a c hau het Phat t cong nhan. Rat nhieu kinh tang ln c phien dch, giang giai; mot kinh co khi c dch bi nhieu dch gia khac nhau, vi mc o cao tham d nhien khong ong eu. Lay g e phan nh ban nao co the c dung lam chuan cho Tang Ni Phat t ca nc nng theo ma tu hoc? Ke t nam 1990, Hoi ong Chng minh va Hoi ong ch ao Phien dch va An Hanh ai Tang Viet Nam ra i. ay la mot bien co lch s khong nhng ch cho ao Phat Viet Nam ma cung con cho dan toc Viet, v ay khong phai ch la mot van e ao Giao ma, trc het, con la mot van e van hoa dan toc: ao Phat bc chan vao at Viet a ngot 2000 nam, a so ngi Viet theo ao Phat, vay ma Viet Nam van cha co mot ai Tang; nghien cu, t duy,... eu phai tuy thuoc hoan toan vao tieng nc ngoai (1). Ngay nay, ch trong vong vai ba chuc nam na, la dan toc Viet se co mot ai tang bang tieng noi cua chnh mnh.

Tuy vay, viec phien dch kinh tren ay, du la mot viec quan trong phai lam, nhng t no khong u. No giup ch cho nhng ngi, co th gi, hay nguyen bo th gi nghien cu giao ly. a so Phat t Viet Nam khong co nhieu phng tien e lam viec nay. Nhu cau chnh cua ngi tai gia, ma thc ra cung la muc tieu chnh cua ao Phat, la tu tam dng tanh, va viec tr tung, nghe Kinh la mot trong nhng phng phap hu hieu nhat, de theo nhat.

Do o, van e toi muon neu ra ay la viec tr tung hang ngay cua Phat t Viet Nam, va nghi thc tung niem trong tang te va cac ngay ai Le cua cac chua.

a - Tung niem bang ch Viet hay ch Nho

Th nhn cac ao khac, ben tay phng, tung kinh bang ch La tinh la so t, rat t; tung kinh bang tieng ban x la pho bien. Con mnh th sao? That la hon loan ! i mot lt cac chua nghe tung niem, lc qua cac nghi thc c in an... co kinh bang ch Nho, co kinh bang ch Phan, phien am qua tieng Trung Quoc, roi tai phien am ra tieng Viet, nhng cung co kinh bang ch Viet...

Vay, tai sao ta khong the ch tung bang ch Viet? Dan Viet mnh co mot nen van hoa oc lap hay khong? Tm au ra Kinh Viet e tung?

b - Tung niem kinh nao ?

Thc ra van e at ra khong ch la dch kinh sang tieng Viet, ma con phai la chon kinh nao, tung nh the nao, lam sao va long moi he phai: Nguyen Thuy, Khat S, Tnh o, Mat tong, Thien Tong...? Noi cach khac, ay cung la van e "Thong nhat Phat Giao", "Thong nhat Bac Nam Tong", mot y nguyen a c khang nh trong hien chng cac Giao Hoi Phat Giao VN ke tiep t may chuc nam qua. Nhng cho en ngay hom nay, y nguyen nay van cha thanh hien thc, hay nhieu lam cung mi ch at c trong mot vai hnh thc c cau, cac Ton c lanh ao cac he phai ngoi chung trong Hoi ong Chng Minh, Vien Tang Thong... con hang e t, xuat gia va c s, manh chua nao biet kinh chua o. ay la cha ke moi he phai con co the phan chia thanh nhieu he phai nho, vi kinh tung khac nhau.

Tuy nhien, cung can nh the nao la Thong nhat ? Thong nhat khong phai la quy tat ca moi tong phai ve thanh mot, khong the nao ep buoc s Nguyen thuy phai tung kinh A Di a, hay Chu ai Bi. Thong nhat la lam noi bat len mau so chung gia nhng ngi Phat t Viet Nam, lam sao cho moi Phat t thay ro rang tat ca moi tong phai Phat giao eu cung mot goc: ao Phat, cung mot v Thay: c Phat Thch Ca Mau Ni. Y thc nay can c the hien tren moi mat. Rieng ve mat nghi thc tung niem, ngoai nhng kinh qua ac biet cua tng he phai, phai cung tung chung mot so kinh, cung co mot li noi khi hng ve tam bao, da tren nhng iem tng ong. Cung la Phat t, nhng iem giong nhau tat nhien phai rat nhieu. Ranh gii phan chia nhieu khi ch do ngon t tao ra, cung mot y nhng cau ch dung khac nhau.

Neu mc o "chuyen tu" cua tang ni, s xoa bo ranh gii rat co the gap vai kho khan, oi vi ngi tai gia, s thong nhat le ra phai la chuyen ng nhien. Ngi c s, von la tuyet ai a so trong hang "t chung", mi ch nguyen gi "Ba Quy Y" va "Nam gii", cai goc chung cho toan the Phat t, Bac cung nh Nam Tong. Vay, phai lam the nao e nhng ngi c s, i t chua nay sang chua no, eu co the hoa ong niem phat ma khong b b ng, lung tung. Theo truyen thong Viet Nam, mot Phat t thng i le nhieu chua, du co the thng ti lui chua gan nha, hay chua mnh quen biet. Hn na, du co the la "bon ao" cua mot chua, nhng qua tang te, cau an, cau sieu cua nhng ngi quen biet than thuoc,... van co nhieu dp i cac chua khac, thuoc nhieu he phai khac nhau. Ngoai ra, vi s phat trien cua cac phng tien truyen tin va giao thong, tng quan gia cac Phat t cung nh cac sinh hoat Phat s khong the con gii han trong mot chua, ma lan rong ra ca tnh, ca vung, ca nc, ca the gii.

Noi tom lai, mc o Nghi le, ch co the i en thong nhat thc s khi cac Nghi thc tung niem co mot so kinh trung hp, moi ngi cung tung chung mot so kinh can ban.

c - Co nen xet lai van e tung Chu ? Nhng Chu thng tung phai chang ung la "Chu cua Phat"?

"Kinh thuoc ve hien giao, dch ngha ro rang: Chu thuoc mat giao, phan nhieu e nguyen van ch Phan, goi la b-mat than-chu, moi than-chu eu co s hieu nghiem khac nhau." (Kinh Nhat Tung, Thanh Hoi PG TPHCM xuat ban, PL 2539-1995).

nh ngha nh vay kha ro, kinh phai c "dch ngha ro rang". Ngay nay rat t ngi biet ch Nho, do o "dch ngha ro rang" ch co ngha la "dch ra tieng Viet". Tat ca nhng kinh thuoc phan "hien phap" phai c dch ra ch Viet.

Nhng phai co thai o nh the nao vi " B-mat than chu" ? dch Chu hay khong ? hieu Chu hay khong? Trong ieu kien truyen thong tung niem hien tai, hoi nh vay chac se khong co phng hng giai quyet. V nguyen tac cua tung Chu thng c a ra la "khong c ngh ban", vay lam sao ban?

Thi xa, nguyen tac "khong cho ngh, ban" co le c nhieu ngi chap nhan, v vay ma van e "khong ngh, ban" con e nang len viec tung niem cua Phat Giao cho en ngay hom nay. Vi a tien trien cua khoa hoc, nhu cau ng oi vi moi luong t tng ang tran vao x ta do hien tng "toan cau hoa", s "khong cho ngh, ban" khong sm th muon se khong the ton tai c na. Can phai ban lai nhng ieu "khong c ngh, ban".

D nhien, ban luan ve Chu va tung Chu khong nhat thiet a en ket luan la "khong tung Chu". Nhng phai hieu cho ro cach hanh tr tung Chu hien tai co ung an khong ? Chu c tung co "ung that la Chu cua Phat" khong ? Phap mon tu hanh "b mat than chu" co t thi thai co, Phat giao a tiep thu va Phat hoa phap mon nay. Qua bao the ky Phat giao suy vong, s pha tron tha hoa co the a xay ra gia "phap mon than chu cua ngoai ao" vi "phap mon than chu cua Phat giao".

Ngoai ra, co nen phan biet viec tu "b mat than chu" cua cac v Mat s trong cac Mat that, vi viec tung Chu cua quan chung Phat t ?

***

Nh vay, van e Viet hoa nghi le khong ch la dch kinh tung ra tieng Viet, ma xay quanh mot so iem:

a-Chon la va dch kinh ra ch Viet.

b-Xet lai cach tung Chu hien nay cua ai chung.

c-Lam sao pho bien Nghi thc vi nhng kinh a c la chon va phien dch.

T thi khi phat phong trao Viet hoa nghi le, hn 60 nam qua, y thc can phai Viet hoa tung niem moi ngay moi pho bien, Nghi thc Viet hoa c soan ra rat nhieu, quyen con dang ban thao, quyen a an tong, nhng v khong mot quyen nao troi hn quyen nao, nen nhng ngi thch tung kinh ch Nho van tiep tuc tung kinh Nho. Nhn ve qua kh, phong trao a tien c mot chang ng kha dai. Nhn ve tng lai, muc tieu nham ti van con xa vi vi.

Rut kinh nghiem tien trnh phat trien a qua cua phong trao Viet hoa Nghi le e th gop mot vai y cho tng lai, ay la muc tieu cua bai nay.

e luan ban, d nhien toi se phai da len mot so Nghi thc Viet hoa hien co. Toi se khi i t cac nghi thc "ai Tha" e lam th du, v khong biet g ve cac nghi thc khac. Ch xin ghi nhan y kien cua Thay Thch Nhat T : " Viet hoa nghi thc tung niem khong ch la niem m c cua tang ni Phat t ma con la nhu cau khong the thieu nh cay co can anh sang va con ngi can khong kh e th. Hien nay, he phai Khat S co 2 nghi thc tung niem bang tieng Viet, mot ban lu hanh ben Ni gii va ban lu hanh ben ch Tang. PG Nam Tong VN cung a co nghi thc tung niem Pali-Viet. Nghi thc tung niem cua phai Khat S la nghi thc duy nhat bang tieng Viet c bien soan theo the th luc bat va song that luc bat. Nghi thc cua PG Nam tong con nang ve ch Pali, mac du co ban tieng Viet oi chieu." (Thch Nhat T: "Vai suy ngh ve thiet che Phat giao Viet Nam" - Trang Nha ao Phat Ngay Nay).

Ch da len Nghi thc "ai tha", ay la gii han cua bai nay. Toi cung se khong anh gia s hn kem cua cac quyen Nghi thc, cung nh khong e ngh ra mot quyen Nghi thc mi. La Phat t, men ao, yeu que hng, toi thay can phai neu len nhng kho khan tr ngai cua ngi Phat t Viet Nam gap phai trong s hanh tr Chnh Phap hien nay, mong ch Ton Tuc, ch Thien Tri Thc chung long chung sc hoa giai.

Qua tien trnh phat trien cua phong trao Viet hoa Nghi le, ta co the phan ra hai chang ng.

- Chang th nhat t khi au cho en nam 1963, tieu bieu bang hai quyen Nghi thc : "Nghi thc cua An Nam Phat Hoc Hoi" trc 1940 va "Nghi thc cua Tong Hoi Phat Giao VN" c pho bien vao nam 1961-1962. Trong giai oan nay, van e chu yeu c at ra la Viet hoa cac kinh tung niem trc ay bang ch Nho.

- Chang th hai t 1963 en nay, qua s giao tiep vi Phat giao the gii, s ng pho vi cac trao lu t tng ln khac va nhat la s hieu biet ve Kinh tang Nguyen thuy moi ngay moi tham sau, nhng Tang Ni muon Viet hoa Nghi le con at them hai cau hoi : chon la them bt kinh nao, co nen tung Chu hay khong. Rat nhieu Nghi thc Viet hoa c soan ra, nhng phong trao no tung thanh muon manh.

I - Tien trnh Viet hoa Nghi le cho en nam 1963.

A - Boi canh phong trao Viet hoa Nghi le: Y ch danh oc lap van hoa, va hieu li Phat day e ng oi vi thi ai.

T sau the chien th nhat, Nho giao dan dan chm vao lang quen, Tay hoc phat trien, sach bao bang tieng quoc ng ngay cang pho bien, tin tc t Phap, Nhat Ban, Trung Quoc, t quoc te tran vao, mot cuoc "cach mang thong tin" no ra tai Viet Nam. (2)

Tnh hnh au tranh t tng gia cac khuynh hng chnh tr, van hoa nao nhiet hn bao gi het. Cac to chc chnh tr, van hoa theo khuon mau phng tay ua nhau ra i, ra sc tap hp quan chung, tuyen truyen, viet bao. Nhng cuoc but chien gay gat no ra khap ni, vi nhng e tai nh "Duy Tam, Duy Vat", "Ton Giao va Cach mang", "Ton Giao la thuoc phien cua nhan dan", "Co Thng e hay khong", "Tm au ra con ng cu nc"... ao Phat, mot trong nhng yeu to chnh cau thanh cua nen t tng dan toc, khong the ng ngoai cuoc tranh luan. Mot so thach thc c at thang cho ngi Phat t . Nha van Hai Trieu hoi: "Gia ao Phat ung vi chan ly, ao Phat co the cu i c, chac khong phai ch en ngay nay" (Tran Van Giau: S Phat Trien cua t tng Viet Nam t the ky XIX en cach mang thang Tam, NXB KHXH, Ha Noi 1975, tap II, trang 284).

Ngi Phat t phai tra li sao ay ?

Nhn lai mnh, ngi con Phat khong khoi au long: Mot tam man u minh day ac, hau qua cua bao nam no le, a che lap ngon uoc cua Nh Lai. Nhng ngi hieu ao em tren au ngon tay, Tang s, nhng ong Thay, nhng ngi co bon phan dan dat giang day Phat t ch con la nhng Thay cung, dung kinh ke lam phng tien kiem an, dung nghi le e gian canh loe ba tanh. (3)

Tuy vay o ay, trong em dai tam toi cung le loi nhng ngon uoc tr tue, cao tang du t nhng khong phai khong co. Nhng thc gia ngh rang ao Phat co the em lai an lanh cho dan toc a quy tu chung quanh mot so v cao tang, tai Bac ky co thien s Thanh Hanh, tai Trung co Thien s Giac Tien... Ho ra bao, viet sach, oi ap vi ngoai ao. Nhng du sao, nhng li oi ap se ch la li noi sao neu thc lc mnh khong co. Phai hieu ao, song ao, em li day cua ang Nh lai en moi ngi, moi nha.

Rat sm, moi ngi thay hieu kinh la ieu tat yeu. Nhng nen Phat-hoc bang tieng Viet cha co ma quan chung a t t bo ch Han, do o van e dch kinh c at ra. Trong "Li Ta" quyen "Phat-Giao Khai-Luan", tiep theo li c s Le nh Tham a c nhac ti tren, Thay Mat The viet "Toi thiet ngh: Phat-giao-truyen qua Viet-Nam ta, a co cai lch-s gan hai ngan nam, ma s phien-dch kinh ien, dng thanh mot nen Phat-Hoc bang th tieng ban quoc that cha co, eu o that ang buon ! - cung v the ma Phat-giao nc ta thay c ung-tre mai." ( "Phat-Giao Khai-Luan" - Huynh S Phuc, Hoc Tang Mat The dch -Hue, 1939).

Ngoai nhu cau truyen ba t tng cua Nh lai en quang ai quan chung, long t ai dan toc ang tm ng danh lai oc lap cung la nguyen nhan thuc ay moi ngi Viet hoa nhng sinh hoat tap the: Noi tieng Viet tranh pha Tay Tau, ca hat bang tieng Viet, tung kinh bang tieng Viet...

Le Lng a ke lai boi canh thanh lap Gia nh Phat Hoa Pho, tien than chua Gia nh Phat t, nh sau:

(...)

" Hoi o, hoc sinh, ke ca ngi ln, nhng cau chuyen trao oi thng ngay vi nhau hay chen vao tieng Phap nh toi, moi, vous v.v... Chung toi (Gia nh Phat Hoa Pho) nh rang a dung tieng Phap th phai noi cho het cau, con cau tieng me e khong c chen vao tieng Phap, tr nhng tieng a Viet hoa t lau. Moi anh em chung toi eu gi mot cuon so, ghi viec thien va ghi loi noi hai th tieng. Viec nay thc hanh trong tinh than t giac. Trong buoi hop hang tuan, em ra kiem lai, xem nh iem "thi ua".

(...)

"... Vao nhng Nam 1930, 1940, a so ngi muon hat cho vui, eu hat theo bai hat tieng Phap. Ngi ln th Madelon, J'ai deux amours... Ban tre nh hng ao sinh th Chanson D'alouette, Frere Jacques v.v... en nh bai hat chanh thc cua hng ao cung bang tieng Phap ( Si nous voulons etre forts v.v...), cho en ngay hop hng ao toan quoc tai Hue (hnh nh la T Tay, toi quen) trng Ta Quang Bu mi cat tieng hat "Muon nen ngi cng trang ngay nay..." trc mat vua Bao ai, khan ong vang, ao dai vang en d le, bat au cho nhng bai hat bang tieng me e cho hng ao sinh.

("Nhng ngay au cua Gia nh Phat Hoa Pho", hoi ky cua Le Lng, Ho Phung su tam, trang nha Ai Hu Vnh Nghiem).

Chnh nhng phng cham "Hoc Phat, hieu li Phat day" va "Ngi Viet noi tieng Viet" la boi canh va nguyen nhan chnh a en viec Viet hoa nghi le. Cung nh tinh than muon danh lai oc lap ve mat van hoa, t tng, phuc hoi thong nhat dan toc (hoi o chia thanh Bac Ky, Nam Ky, Trung Ky -trong hanh chanh cung nh trong t tng) a a en y ch thong nhat cac to chc Phat Giao, thong nhat Bac Tong va Nam Tong. Han nhng li le "Phat Giao Viet Nam thong nhat Bac Nam Trung..." (Bai hat "Phat Giao Viet Nam") va "Nha Viet Nam, Nam Bac Trung sang trng A ong..." (Bai hat "Nha Viet Nam") co cung mot hi hng, am hng ? Khong phai la chuyen tnh c khi mot trong nhng ngi co cong au trong viec xay dng ai Tang Kinh Viet Nam, Thay Minh Chau, trc ay la huynh trng cua Gia nh Phat Hoa Pho.

Trong boi canh nay, Phong trao Viet hoa Nghi le hnh thanh, va co le do o, quyen "Nghi thc Tung Niem" cua Annam Phat-Hoc-Hoi ra i.

Hau het cac chua chien ai Tha Viet Nam eu tung kinh trch t quyen Thien Mon Nhat Tung a lu hanh t rat lau ben Trung Quoc. Nhng bai tung Viet c dch ra t ay.

B - Bc au cua phong trao Viet hoa Nghi le, quyen "Nghi thc Tung Niem" cua Annam Phat-Hoc-Hoi

1-Y ngha quyen Nghi thc

Toi c tham khao quyen " Nghi thc Tung Niem cua Annam Phat-Hoc-Hoi", khong thay e ro nam nao. Nghi thc c in tai nha in ac Lap, Hue, ba au la ch Viet, ba lng la ch Nho, gia mot hao 0$10, ben trong co quang cao cho bao Vien Am, vi cau "Ngai nao mua Vien-Am nguyet-san th xin gi th va mandat e ten M. Le-nh-Tham Medecin du cadre lateral Hue".

chp0066a.gif (11534 bytes)                       chp0066b.gif (12949 bytes)

Co le quyen Nghi thc nay c xuat ban vao nhng nam 1940-1944 (khoang thi gian thanh lap oan Thanh Nien Phat Hoc c Duc va Gia nh Phat Hoa Pho ).

Trong Quyen kinh nay, moi bai kinh eu c ghi chep di ca 3 hnh thc:

a) c dch hoan toan ra ch Viet,

b) van con gi li Nho nhng phien am bang Quoc ng,

c) viet bang mau ch Han.

(Va d nhien cac bai Chu khong c dch ra).

Cong dung cua quyen kinh nay la co the ap ng c ca ba quan chung, tuy theo can c, y thch, co the tung niem bang mot trong ba the loai ke tren.

Theo boi canh cua viec tung niem vao thi o, ay la bc tien quan trong au tien, at nen mong cho viec tung niem bang tieng Viet sau nay. V muon tung kinh bang ch Viet, trc het phai co kinh tung c dch ra ch Viet. Nhng ngi tham gia phong trao "Chan Hng Phat Giao" da len quyen nghi thc nay (hay nhng quyen tng t - toi khong dam chac ay la quyen khinh "ch Viet" duy nhat, hay au tien, vao thi o) ma khi ong phong trao tung ch Viet trong cac khuon hoi, niem Phat ng, cac Gia nh Phat t...

Quyen Nghi thc co le c truyen ba kha rong, t nhat tai mien Trung, qua cac to chc khuon hoi, Gia nh Phat t.... Quyen toi c tham khao a la kinh nhat tung cua mot Phat t tai Nha Trang.

2- Noi dung quyen Nghi thc

ng tren tieu chuan "Viet hoa Nghi le ", quyen Nghi thc co the chia lam 3 phan.

a) Phan au tien: Nghi-thc Tung-niem Pho-thong, hoan toan bang ch Viet, ngoai ba cau Chu rat ngan (Chu Tnh phap gii, Chu Quy y, Chu Luc-t-ai-minh). Vi li dan cuoi chng : "Nghi thc tung niem pho thong nay e tung niem hang ngay mot thi, hai thi hay ba thi, trong buoi sm, buoi tra hay buoi toi... Mot ieu cot yeu la trong khi tung niem, phai het long knh can, e y ni cau tung niem mi co thiet ch..."

b) Phan hai gom "Nghi-thc tung niem trong cac buoi cong-phu tu Tnh-o", "Nghi thc tung niem khi lam le cau sieu", "Nghi thc tung niem cau an".

Moi trang kinh c chia lam hai, na tren la kinh ch Nho (viet theo Quoc ng ), na di la kinh dch ra ch Viet. Ngi tr tung co the tuy hy tung niem bang ch Nho hay ch Viet.

c) Phan ba hoan toan bang ch Nho, viet bang mau ch Han.

Nghi thc nay, xet ve noi dung, van phong, co the coi nh tien than cua quyen "Nghi thc Tung Niem" do Tong Hoi Phat Giao pho bien nam 1961. No at nhng vien a au tien cho viec Viet Hoa kinh tung sau nay.

C - Bc th hai, vng chac : "Nghi thc Tung Niem" cua Tong Hoi Phat Giao, 1961

1-Y ngha va s pho bien cua quyen Nghi thc

Cao iem cua phong trao "Viet hoa Nghi le" co le la nam 1961, khi Tong Hoi Phat Giao cho pho bien quyen "Nghi thc Tung Niem":

"Trch Thong - Bach so 9 T.H.P.G. / U.V.N.L. e ngay 29-12-1961 cua Thng-Toa Uy-vien Nghi-le Tong-hoi Phat-Giao Viet-Nam, gi 3 Tap-oan C-s: Trung, Nam va Bac-Viet (tai Mien Nam). (...)

"Vay, yeu-cau quy Tap-oan hoan-hy thong t cho cac Tnh-hoi, Chi-hoi, Khuon-hoi va toan-the hoi-vien trong Tap-oan... ch nen dung cach tung-niem ung theo cac nghi trong cuon Nghi-Thc Tung-Niem (nay) do Tong-hoi Phat-Giao Viet-Nam xuat-ban ma thoi". (...)

(Co gi Ban sao cho 3 Tap-oan Giao-hoi Tang Gia Trung, Nam va Bac-Viet tai Mien Nam, e yeu-cau chnh-on Nghi-le cho chu ao).

(Trch t "Nghi thc Tung Niem", Tong Hoi Phat Giao Viet Nam Xuat Ban,Hoi Phat Giao Nam Viet An Hanh )

"Nghi thc Tung Niem" nay co rat nhieu bai tan tung sam bang ch Viet nh: "Cung Hng Tan Phat", "Ky Nguyen", "Quan Tng", "Sam Nguyen","T Quy", "Hoi Hng"... va c s Chng Minh cua Ch Hoa Thng Thch Tnh Khiet, Thch Giac Nhien, Thch Khanh Anh, Thch Giac Nguyen.

Mac dau con co kinh bang ch Nho nh "kinh A Di a", "kinh Pho Mon", "Ma Ha Bat Nha Ba La Mat a Tam Kinh", va Chu bang ch "Phan-Viet-Hoa hoa" nh "Chu ai-Bi", ... du cha c Viet-hoa mot cach triet e, quyen nghi thc nay la mot bien co lch s bi tnh cach pho bien quy mo cua no trong phong trao tung kinh bang ch Viet, c 3 tap Tap-oan C S va Giao-hoi Tang Gia Trung, Nam va Bac-Viet tai Mien Nam pho bien.

2- Noi dung Nghi thc

Qua cach sap xep tung niem, kinh c tung, phan au quyen Nghi thc nay gan giong quyen Nghi thc cua An Nam Phat Hoc Hoi. Toan quyen ay u hn nhieu, bao gom tat ca cac nghi le chnh :

- Nghi thc Tnh o - Nghi thc Cau An - Nghi thc Sam Hoi - Nghi thc Cau Sieu - Nghi thc Le Xuat Gia - Nghi thc Le Khanh an - Nghi thc Le Vu Lan - Nghi thc Le Va A-Di-a, Nghi thc Le Thanh ao.

- Kinh A-Di-a (Nho), Kinh Pho Mon (Nho), Bai Ke-Thu (Viet), Kinh Vo-Thng(Viet), Kinh Bat-ai Nhan-Giac(Viet), Tr tung Chu Chuan-e (Viet),

Cac Nghi Le noi chung eu co boi canh tng t: Niem hng le bai, Tung kinh, Cau nguyen va hoi hng. Toi tam dung Nghi thc Tnh o e lam th du:

a) Niem hng le bai: Tnh Tam nghiep chn ngon (chu) / Tnh Phap chn ngon (chu) / Cung hng tan Phat (Viet) / Ky nguyen (Viet) / Quan tng (Viet) / anh le

b) Tung kinh : Chu ai Bi (chu) / Ma Ha Bat Nha Ba La Mat a Tam Kinh (Nho) / Sam Nguyen (Viet) / ac sanh Tnh o (chu)

c) Hoi hng : T Quy va anh Le (Viet) / Hoi hng chung sanh (Viet).

3- Rut kinh nghiem pho bien kinh

Tnh cach quyet nh cua s truyen ba quyen Nghi thc nam s nang no cua cac Tang Ni, tham nhuan tinh than "Chan Hng", y thc cua cac c s trong cac to chc khuon, hoi, Gia nh Phat t. That vay, ba tanh thng thng tin theo li dan dat cua Tang Ni trong tat ca moi Nghi le. Khi Tang Ni "niem hng le bai" bang tieng Viet, roi phat cac bai kinh bang tieng Viet cho Phat t, th chac chan ho se tung niem theo bang Tieng Viet. Cuoc tranh cai, neu co, gia tung kinh bang ch Viet hay ch Nho, xuat phat chnh yeu do s khac biet ve Nghi Le gia cac Tang Ni, gia chua nay vi chua kia. a so Phat t thng i nhieu chua, do o b dang co.

Quyen "Nghi thc Tung Niem" cua Tong Hoi PG, da len s ong thuan cua nhieu To Chc Giao Hoi, noi cach khac da len mot hnh thc giao quyen tng oi, nen t t tr thanh mot quyen kinh c nhieu ngi tung nhat.

Sau "bien co" nay, "phong trao Viet hoa Nghi le" co hng khng lai: Khong co mot phong trao quy mo tng t nao tiep noi. Tham ch, nhieu v Tang lai da vao quyen kinh nay e ngan chan khong cho Viet hoa hn na, vi lap luan "Nhng kinh ien khac c dch Viet khong nam trong quyen kinh nay, vay khong c tung".

Du sao, ben canh quyen "Nghi thc tung niem" noi tren, con rat nhieu quyen "nghi thc" khac hoan toan bang ch nho, ch "Phan-Viet-Hoa hoa" ang lan tran rong rai.

II - Chang ng th hai, t nam 1963, nhieu Nghi thc ch Viet ra i nhng van e lai at ra: Viet hoa Nghi le va la chon Kinh tung.

Tai mien Nam, cung vi phong trao Viet hoa kinh ien, cac to chc Phat Giao, Giao Hoi, Khuon, Hoi, Niem Phat ng, Gia nh Phat t... moi ngay mot phat trien, mot vng chac, du b ky th, an ap. Nam 1963, mot chnh quyen sat a, v khong y thc ro sc manh nay, a sup o.

Nhng sau nam 1963, cac to chc Phat Giao dan dan suy yeu, "giao quyen" tan tanh. Phan do chien tranh leo thang, phan v Tang Ni b loi cuon vao the cuoc xoay van, khong con lam chu c nh hng cua mnh. Nam 1966-1967, cuoc khung khoang noi bo cang tr nen tram trong, Giao Hoi no tung thanh hai phe "An Quang" va "Viet Nam Quoc T". Trong ieu kien nay, ton tai du trong chia re a la mot ky cong, ng noi g en phat trien, chan hng. Ket qua ang ke nhat trong thi iem nay, do mot vai Ton c thc hien, la dch thuat kinh tang Pali va kinh tang ch Han, at nen mong cho viec thc hien "ai Tang Kinh Viet Nam" sau nay.

Ve Viet hoa Nghi le cung vay, phong trao noi chung b te liet, neu khong noi la thoai hoa.

Tuy nhien, ke t nam 1950 (Hoi Ngh PG The Gii tai Colombo), PG VN tiep xuc moi ngay moi nhieu vi Phat Giao the gii ,nhat la Phat Giao Nguyen Thuy, qua nhng hoi ngh quoc te, qua cac tang ni xuat ngoai du hoc sang An o cung nh sang Nhat Ban hay cac nc Au My. Vi nhng tng quan quoc te nay, cung nh qua s pho bien cong trnh dch thuat cua Thay Minh Chau bat au vao cuoi thap nien 60, s hieu biet ve Kinh tang Nguyen thuy moi ngay moi tham sau, He phai Nguyen thuy c ch Tang Bac tong biet nhieu hn. S kien nay anh hng sau am en phong trao Viet hoa Nghi le sau nay. Cho en nam 1961, nhng Tang Ni trong phong trao Viet hoa Nghi le ch biet en kinh ai tha, do o Viet hoa Nghi le ch co ngha la phien dch quyen Thien Mon Nhat Tung co san cua Trung Quoc. Ke t nay, van e c at ra: hoi nhap Kinh tang Nguyen thuy, thc s thong nhat Nam Bac Tong.

Cho en ngay hom nay, mot so dau hieu ang mng ang thap thoang. Rat nhieu Nghi thc Tung Niem hoan toan bang tieng Viet ra mat, trong o phai ke Nghi thc cua ba trung tam: Truc Lam a Lat (va cac t vien trc thuoc), Lang Mai (va cac t vien trc thuoc), Truc Lam Paris (Phap) . Gan ay nhat, vao nam 2000, xuat hien quyen Nghi thc Tung Niem do Ban Van Hoa Tnh Hoi Phat Giao Tnh Tha Thien-Hue thc hien. Ngoai ra, qua Trang nha ao Phat Ngay Nay, toi cung c biet en nhng Nghi thc do Thay Nhat T soan nam 1994 va c chua Giac Ngo an tong lan au vao nam 1994 (Kinh Nhat Tung) va cuoi nam 1998 (Cau an, Cau sieu).

Toi noi en nhng nghi thc nay, khong phai v ngh rang ay la nhng nghi thc duy nhat c Viet hoa, hoac la nhng nghi thc "hay" nhat. Chac chan con rat nhieu Nghi thc Viet hoa khac ang dang ban thao hay a c an tong, nhng ay la nhng nghi thc c mot so chua, ao trang tung niem trong mot thi gian kha dai, kha pho bien, va theo toi ngh, co the tieu bieu cho 5 ng hng chnh hien nay nham tra li cau hoi : lam sao Viet hoa Nghi le ?

Trong 5 Nghi thc nay, co Nghi thc trong o tat ca cac phan Nhat tung lan Cau an, Cau sieu... c in thanh mot sach, co Nghi thc trong o cac phan c phan ra thanh nhieu quyen (nh trng hp Nghi thc chua Giac Ngo), co quyen khong co Nghi thc Cau an, Cau sieu (nh Nghi thc Truc Lam a Lat). Ve danh xng, khi noi en mot Nghi thc, th du "Nghi thc chua Giac Ngo", ta ch nh chung tat ca cac phan Nhat Tung, Cau an, Cau sieu... du co the moi phan c soan, in thanh sach rieng. Muc tieu cua bai nay la tm hieu ng hng soan Nghi thc ch khong phai phan tach cau truc tng quyen.

1 - Nghi thc Truc Lam a Lat

Nghi thc tham khao : "Nghi-Thc Sam-Hoi Sau-Can", Thien Vien Truc Lam a Lat, 1994

chp0066d.gif (2816 bytes)

a-Y ngha

Nghi thc tung kinh hai thi: buoi tra (Tam Kinh Bat Nha) va buoi toi (Nghi thc Sam Hoi - Vua Tran Thai Tong) a c dch hoan toan ra tieng Viet va c tr tung tai Thien Vien Truc Lam a Lat. Ve quyen kinh nay, Hoa Thng Thanh T noi : "ieu o giup ngi oc va ngi nghe de hieu, de tham nhap... Trong s chyen dch buoi au khong tranh khoi choi tai ngi nghe (v cha quen tai) va con nhieu thieu sot, song chung toi bao dan tao mot cai nhn nho, mong sau nay se am choi, nay tc nhieu hn... Chung toi co lam song lai nhng cai hay, cai ep cua to tien mnh, ong thi Viet hoa nghi thc tu hanh e tranh cai loi tha hoa lau nay chung ta vap phai" ((HT Thch Thanh T - Dien van khai mac le khanh thanh Thien Vien Truc Lam a Lat - 1994). (theo Le Trong Cng: "Dch, Tung, Giang Kinh va tien hanh nghi le Phat Giao bang tieng Viet: Mot Cuoc Cach Mang Ln Lao Va Bc Thiet" - Phat Giao Trong The Ky Mi, Tuyen tap I - trang 149- NXB Giao iem, Hoa Ky,1996)).

Noi chung, Nghi thc nay la phng tien tu tap cho nhng Phat t, tang s hay c s, tu thien trong mot thien vien, tnh that, khong thay kinh ien phuc vu viec "i" nh cau sieu, cau an...

ac iem cua quyen kinh nay, co le la tinh than vo thng vo nga cua chnh no. Hoa thng Thanh T soan kinh vi phong cach cua mot Thien S, a tuyen bo " chung toi bao dan tao mot cai nhn nho, mong sau nay se am choi, nay tc nhieu hn...". Thay khong co tnh tao ra mot quyen kinh "ay u" moi be. Thay m hat trong cay, cay se am choi, nay loc, ra canh ra la.

b- Noi dung

Nghi-Thc cua Thien Vien Truc Lam a Lat gom co:

- Nghi-Thc Sam Hoi Sau-Can,

Ke Nguyen Hng, Tan Phat, Tan Phap, Tam-Kinh Tr-Tue Cu Knh Rong Ln, Le Phat To, Bai Sam Hoi Sau Can, Ch Tam Phat Nguyen, Ch Tam Hoi Hng, Phuc Nguyen, Hoi Hng, Ba T Qui Y.

- Nghi-Thc Ngo Trai,

Cung ai Bang, Nam Phap Quan, Tam-Kinh Tr-Tue Cu Knh Rong Ln, Phuc Nguyen.

Tat ca cac kinh eu bang tieng Viet. Trong "Tam-Kinh Tr-Tue Cu Knh Rong Ln" con gi Chu "Yet e, Yet e, Ba La Yet e, Ba La Tang Yet e, Bo e Tat Ba Ha".

2 - Nghi thc Lang Mai

Nghi thc tham khao : Nghi thc Tung Niem toan bang quoc van, NXB La Boi, San Jose 1989.

chp0066f.gif (5737 bytes)

Hnh ba quyen Nghi thc tung niem cua Lang Mai

Khi bat au viet bai nay (gia nam 2000), toi c biet quyen nghi thc a c in lai, nhng khong biet trong lan tai ban co sa oi nhieu khong ? Du sao neu cac kinh co c them bt sap xep lai, tinh than quyen Nghi thc co le khong thay oi.

Ngoai ra, Toi cung c tham khao quyen "Nhat tung Thien mon nam 2000".

a-Y Ngha

Da theo phong cach dch thuat, cach dung t, noi dung, no hoan toan khac biet vi nhng nghi thc thong dung t trc, ke ca Nghi thc tung niem do Tong Hoi Phat Giao pho bien nhng nam 1961, 1962.

Ch "Phat" moi ngi quen dung trong tung niem, a c thay bang ch "But" thng c biet nhieu hn trong van chng dan gian, hay trong phan tach khoa hoc ngon ng, But = Boud cua Bouddha. D nhien cac bai kinh eu "toan bang quoc van". Kinh Bat Nha c dch hoan toan ra tieng Viet, ve Chu "Yet e yet e, Ba la yet e, Ba la tang yet e. Bo e tat ba ha" th c gi "Gate Gate Paragate Parasamgate Bodhi Svaha". ay la mot cau co ve la Chu nhng khong phai la Chu, v oc len, moi ngi eu hieu, ke ca nhng ngi My, Phap.... Trong mot so bai, co them mot so cau tung bang Pali nh Namo Buddhaya (Nam Mo Phat), Buddham Saranam Gacchami (con xin quy y Phat)... la nhng cau tung tam quy quoc te cua truyen thong Nguyen Thuy. Trong cac phan "Nghi thc Ho Niem Sieu o" va "Nghi thc Sam Hoi" co mot vai Chu nh : "Chn Ngon Diet Toi cua bay c But", "Chn Ngon Quyet nh Vang Sanh", "Chn ngon bien thc" va "Chn ngon cung dng pho bien".

Noi chung, Nghi thc nay muon dung hp "Thien, Tnh, Mat". Tuy vay, nhng Chu c tung (tng oi t) la nhng chu ngan, khong thay Chu ai Bi.

Ve Nhat tung, "Trong sach Nhat Tung Thien Mon Nam 2000 nay, hai buoi cong phu chua a c thay oi e noi dung c giau co hn ve ca hai pha thien tap va kinh van. Thay v ngay nao cung tung nhng kinh nh nhau, ta c tr tung moi ngay mot hay nhieu kinh khac nhau, do o nhng kinh ien can ban ve thien tap eu c co dp tr tung va hoc hoi. (...) Sach nay cong hien nhieu kinh khac nhau cho bay ngay trong tuan, va nhng tiet muc cua buoi cong phu cung ay u nh trong nghi thc truyen thong, ch co khac hn la nghi thc mi c tr tung hoan toan bang Quoc ng". ( trch "Li noi au" cua "Nhat Tung Thien Mon nam 2000")

chp0066g.jpg (13900 bytes)

Hnh ba quyen Nhat Tung Thien Mon Nam 2000

Li kinh, ngha kinh, noi chung d nhien la hay, v ngi soan kinh va la mot Thien S hoc lc uyen tham, va la mot nha th, nha van, nha bao, nha khi ong phong trao... Tuy vay, ta co the t hoi, khong biet co cach nao "bac cau" nhng kinh nay vi a so Phat t con theo loi tung niem cu c khong? Khong le ch "bac cau" bang dam ba cau Chu ?

Nghi thc co gang ket hp Nam Bac Tong, ngoai nhng Kinh ai tha, con co Kinh trch t Tang Nguyen Thuy nh Kinh Thng Yeu... va trong mot so le co oc Tam Quy bang Pali. Cac phan Tnh o Di a, Pho Mon kha nhe.

Tang Ni, Phat t theo he phai cua Lang Mai kha ong tai hai ngoai, vi mot trung tam ao tao quoc te tai Phap.

b-Noi dung (ban 1989)

Nghi thc bao gom: Cong Phu Hang Ngay, Ho Niem Sieu o, Cai Hoa Vu Lan, Truyen Tho Tam Quy, Ho Niem Hon Le, Le Tam But, Tung Gii, Sam Hoi. Phan Kinh Van co: Kinh Thng Yeu, Kinh Phc c, Kinh Anuradha, Kinh Tam ieu Giac Ngo, Kinh Ngi Biet song mot mnh, Kinh Trung ao Nhan Duyen, Kinh Phap An, Kinh Giao Hoa Ngi Benh. Phan Phu Luc: Thi Ke Nhat Dung, Nghi thc An Cm Im Lang, Bai Sam Quy Mang.

Th du : Noi dung Nghi thc Ho Niem Sieu o ( ch trong Nghi thc nay mi co nhieu Chu, rat hiem trong cac Nghi thc con lai ) : Thien hanh (30 phut)/ Thien toa (12 phut)/ Dang hng/ Tan Dng/ Lay But/ Ke m kinh/ Tam kinh Bat Nha/ Khai th / Xng le/ Khai th/ Niem But/ Tr chu (Diet toi,Vang Sanh)/ Cung dng (Chu bien thc, bien thuy, cung dng pho bien), Ke cung dng/ Quy Nguyen/ Quay ve nng ta/ Hoi hng.

c. Noi dung kinh "Nhat Tung Thien Mon nam 2000":

Th 2, Sang: Kinh Kim Cng, Kinh Thng yeu - Chieu : Kinh Mi Nguyen Pho Hien, Kinh Diet Tr Phien Gian / Th 3, Sang : Kinh Quan Niem Hi Th, Chieu : Kinh Sc Manh Quan Am, Tam ieu Giac Ngo cua Cac Bac ai Nhan / Th 4, Sang : Kinh Bon Lnh Vc Quan Niem - Chieu: Kinh Trung ao Nhan Duyen, Kinh Soi Gng / Th 5, Sang: Kinh Ngi Biet Song Mot Mnh - Kinh Bat Nha Hanh - Chieu : Kinh Ba Ca Giai Thoat / Th 6, Sang: Kinh Ngi Bat Ran - Chieu: Kinh A Di a / Th 7: Kinh o Ngi Hap Hoi - Chieu: Kinh Phc c, Kinh Tinh Yeu Bat Nha Ba La Mat a/ Chu Nhat, Sang: Kinh Tuoi tre va Hanh Phuc, Kinh Hai ao T Than - Chieu : Sam Nguyen

Ngoai ra trong Nghi thc nay con co cac phan: Chuc Tan Ram va Mong Mot, Chuc Tan To S, Cung Ngo, Tho rai, Truyen Gii Sa Di, Tung Gii Sa Di.

3 - Nghi thc Truc Lam Paris

Nghi thc nay c soan thao t nam 1966, khi Hoa thng Thien Chau bc chan ti Phap. T o en nay, Nghi Thc c cai bien oi ba lan, ban cuoi cung c an tong nam 1998. Nghi thc hoan toan bang ch Viet; trong phan tam quy ngu gii co ghi them ch Pali. Trong cac buoi le cua ngi Viet, ch oc tam quy ngu gii bang tieng Viet. Trong buoi le co nhieu ngi x khac, hay co nhieu Phat t tu theo Tong phai Nguyen Thuy th oc ch Pali.

chp0066h.gif (8274 bytes)
Hnh ba quyen Nghi thc le Phat cua Chua Truc Lam, Paris

a - Y ngha

Tinh than quyen kinh c noi ro trong phan Ghi Chu va trong la th Thay Thien Chau tra li mot Phat t, la th c ang tren bao Tin Phat cua Hoi PTVKHN.

- Th nhat, quyen kinh nay ch co tnh cach giai oan, e ch i mot quyen "nghi thc le Phat khac se c soan ra e thay the khi tinh than thong nhat cua Phat t Viet Nam c vng chac hn".

Trong phan "Ghi Chu" cua quyen nghi thc, Thay Thien Chau viet:

"Phat t Viet Nam phan ong tu hoc theo Bac tong va chu nhieu anh hng cua Tong Tnh o. Mot so t theo Nam Tong. Hien nay Phat t Viet Nam ang xay dng nen Phat giao thong nhat khong phan biet tong phai va a phng.

e Phat giao Viet Nam c that s thong nhat, nghi le phai c to chc trong tinh than tong hp va the hien ao ly nguyen thuy cua Phat.

Tuy nhien, trong giai oan au, ngi ta ch co the xep at the nao e nghi le bt phan giao ly tong phai ma van khong cat t vi phong tuc co truyen.

Nghi thc le Phat nay c soan ra trong tinh than ay va se c dung trong giai oan au tien nay ma thoi.

Mong rang mot nghi thc le Phat khac se c soan ra e thay the khi tinh than thong nhat cua Phat t Viet Nam c vng chac hn."

- Th hai, Quyen kinh nham hai muc tieu: triet e "Viet hoa nghi le" va thc s "thong nhat Bac Nam tong".

Thay Thien Chau a tra li cau hoi cua mot Phat t tren bao Tin Phat, so 13, ngay 14-3-1970 (Phap):

Cau hoi :

" Paris, ngay 24-2-1970

Knh bach Thay,

(...)

Co ieu con hi thac mac la tai sao Thay khong cho tung kinh theo nghi thc ben nha ma lai cho tung theo nghi thc mi, trong o co tam qui ngu gii bang tieng Pali va kinh Chn Hanh phuc va kinh T bi bang tieng Viet. Con tung co hi kho v mi tung lan au. Ch co bai sam hoi bon hoang the nguyen, tam t qui va hoi hng cong c la con tung theo mot cach de dang thoi. Con thac mac ieu nay la v ben nha hien nay tat ca ai cung tung theo nghi thc ma nh Thay biet la co chu ai bi, co chu Chuan e, co kinh Bat nha. o la theo Bac Tong. Con Nam Tong th con nghe rang cac Phat t tung kinh Pali. Nh vay, ay Thay theo Nam Tong hay Bac Tong v Thay cho tung ca Pali ma ca bai e t Knh lay va T hoang the nguyen vv... Va tai sao lai tung kinh Chn Hanh phuc, kinh T Bi ma khong tung kinh Di a, Pho mon vv...

(...)

Tra li :

Villejuif, ngay 5 thang ba 1970 P.L. 2513

ao hu Dieu Tam than men,

(...)

Ch Han Viet oi vi phan ong rat la xa la. Trong khi o muc ch cua viec tung kinh la e hieu li Phat day va phat bieu mot cach chn thanh nhng y nguyen cao ep cua mnh, cao xa hn la e giao cam vi cac bac giac ngo. Nh the th khi tung kinh nen tung cac kinh bang th tieng ma mnh de hieu nhat. c Phat ngay xa thuyet phap bang tieng An o - theo phan ong, Ngai thuyet phap bang tieng Pali. Kinh ien thuoc he thong Bac Tong c ghi lai bang ch Sanskrit hay Pakrit va c dch sang ch Trung Hoa. Ngay xa ngi Viet Nam mnh chu anh hng van hoa Trung Hoa nen trong cac chua chien thng tung kinh bang tieng Han Viet. Ngay nay, v anh hng cua van minh Au My, t ngi biet ch Han. Do o, Phat t chung ta nen tung kinh bang ch Viet e khi tung mnh hieu c ngay nhng li hay y ep cua kinh. Nh vay, s "xong p" tam linh cung co nhieu ket qua tot ep.

Ve cau hoi Phat t ben nay theo Nam Tong hay Bac Tong ma tung ba qui y va nam gii bang Pali va kinh Chn Hanh phuc, kinh T Bi ma khong tung cac chu nh chu ai bi, chu Chuan e vv..., chac ao hu a thay mot phan nao la Phat t ben nay khong thuoc Nam Tong hay Bac Tong ma ch la Phat t. Noi ro hn th Phat t ben nay la Phat t muon hoc tat ca nhng ieu hay cua tat ca cac tong phai, muon thc hien muc ch thong nhat Nam Tong, Bac Tong cua Giao Hoi ben nha. S d Phat t ben nay tung ba qui y va nam gii la v chnh Hoi Phat giao Lien Hu quoc te a quyet nh: "Phat t nen tung ba qui y va nam gii trc cac buoi le Phat va cac cuoc hoi hop". Va ho tung bang Pali la e gay tinh than ong nhat khong nhng gia Phat t Nam Tong, Bac Tong Viet Nam ma ca gia Phat t Viet Nam vi Phat t Phap, Anh, Lao, Mien ien, Tch Lan vv... Nh ao hu a thay, hom no co nhieu Phat t Phap cung tung ba qui y va nam gii vi chung ta.

en ay co le ao hu a t hoi: "tai sao tung ba qui, nam gii bang Pali ma khong tung chu ai bi, chu Chuan e bang tieng Phan (Sanskrit)?" Toi xin giai thch tiep: ba qui y, nam gii la nhng ieu can ban ma bat c Phat t nao, Nam Tong hay Bac Tong, Phap hay Viet, eu phai biet. Con cac bai than chu ch co ngi Phat t theo Mat giao (Tantrisme) mi tung ma thoi. o la khong noi en ieu khong chnh xac do s phien am t ch Phan sang ch Tau va c oc ra bang tieng Viet. Hn na cac bai chu nay khong the giang ngha.

(...).

Con tai sao khong tung kinh A-di-a, Pho Mon ma lai tung kinh Chn Hanh phuc, kinh T Bi ? Toi xin noi ro rang toi khong he ngan tr viec tung cac kinh nay nhng toi ch khuyen khch nhng ngi nao hieu ngha va quen tung cac kinh nay nen tung rieng nha. Khong can noi en tnh cach tong phai cua no: kinh A-di-a thch hp vi ngi theo Tong Tnh o, kinh Pho Mon thch hp cho nhng ngi tin tng Bo tat Quan Am.

(..)

Trong khi o, kinh Chn Hanh phuc va kinh T Bi la nhng kinh ngan, hay, va can ban cho tat ca Phat t va cung la nhng kinh do chnh c Phat a noi ra. Va lai i song ben nay qua ban ron, ai cung phai lo song, t ngi ranh rang. Phat t i le Phat hang thang nh vay la qu lam. V vay, trong moi buoi le Phat co nhieu tiet muc phai thc hien nh tham Thien, thuyet phap va mot khoang thi gi cho Phat t tham vieng va chuyen tro vi nhau. Hn na, s tung kinh la cot s hieu ngha cua kinh.

Chnh c Phat a day:

Tung tram bai ke vo ngha

Chang bang tung mot li ung Chanh Phap

Ma khi nghe en ngi ta c an lanh

(Dhammapada, 102)

Noi chung, ta co the noi la Nghi thc Truc Lam "tiep thu co chon loc" Nghi thc do Tong-hoi Phat-Giao Viet-Nam xuat-ban vao nhng nam 60, phat huy tinh than Viet hoa tung niem cua thi chan hng ao Phat. Cac phan tung cua chu le hay tung niem thong thng cua ai chung th gan nh lay lai nguyen van.

S khac biet so vi Nghi thc cua Tong Hoi la:

- Tuyet oi gat yeu to Mat Tong ra ngoai : khong niem Chu va d nhien khong co "Chu ai Bi".

- Khong co kinh A-Di-a, Pho-Mon.

- Kinh Bat Nha c dch hoan toan ra tieng Viet

- Them phan oc Tam Quy Ngu gii theo truyen thong Nguyen Thuy

- Ngoai ra con mot so kinh khac bang tieng Viet c dch t tang Pali: Kinh Chuyen phap luan, Kinh Chan hanh phuc, Kinh T Bi, Kinh Vo Nga Tng, Phng phap quan niem hi th vao hi th ra, Kinh Giao Tho Thi Ca La Viet, Kinh nhap tc xuat tc niem.

b - Noi dung

Nghi thc Cau An / Nghi thc Cau Sieu / Nghi thc Le Thanh Hon / Nghi thc Le Phat an / Le Vu lan Bao Hieu / Bat Quan trai Gii / Phu Luc: Kinh Giao Tho Thi Ca La Viet (Singalovada sutta - dch t Pali) - Kinh nhap tc xuat tc niem (Anapanasatisutta - dch t Pali ).

c - Hai th du :

Nh a noi tren, quyen kinh nay tiep thu mot so kinh trong quyen Nghi thc cua Tong Hoi PGVN (1961). e co mot y niem ve tng quan gia hai quyen kinh, ta th oi chieu noi dung hai quyen. Trong Nghi thc Truc Lam, nhng kinh trch t Nghi thc Tong Hoi PGVN se c ghi chu sau ay bang ch "Tong Hoi" . Nghi thc xuat phat t nghi le Phat Giao Nguyen Thuy se c ghi chu "Nguyen Thuy". Kinh c dch t Pali se c ghi chu (dch t Pali).

- Nghi thc Cau An

Dang Hng (Tong Hoi) / Le Phat (Tong Hoi) / Tan than Phat - Ba Quy Y - Nam gii (Nguyen Thuy) / Cau nguyen / Sam hoi phat nguyen (Tong Hoi) / Ke khai kinh / Kinh Chuyen Phap Luan (dch t Pali) / Kinh Chan Hanh Phuc (dch t Pali) / Niem Phat (Tong Hoi) / Ke Nhat Da hien gia (dch t Pali) / Tam kinh ai tr tue sieu viet (dch Viet) / Bon nguyen ln (Tong Hoi) / Ba t quy y (Tong Hoi) / Hoi hng cong c (Tong Hoi)

-Nghi thc Cau Sieu

Dang Hng (Tong Hoi) / Le Phat (Tong Hoi) / Kinh T Bi (dch t Pali) / Cau nguyen / Ke khai kinh / Kinh Vo Nga Tng (dch t Pali) / Khai th Hng linh (Tong Hoi) / Niem Phat (Tong Hoi) / Tam kinh ai tr tue sieu viet (dch Viet) / Bon nguyen ln (Tong Hoi) / Ba t quy y (Tong Hoi) / Hoi hng cong c (Tong Hoi)

4 - Nghi thc Tung Niem do Ban Van Hoa Tnh Hoi Phat Giao Tnh Tha Thien-Hue thc hien (nam 2000): tien them mot bc.

a-Y Ngha

Quyen Nghi thc nay in het Nghi thc nam 1961 cua Tong Hoi Phat Giao VN phat hanh, nhng toan bo phan "Hien giao" c Viet hoa, cong them mot vai kinh mi, trong o co Kinh T Bi, Kinh Chan Hanh phuc, dch t tang Pali, a c Truc Lam Thien Vien Paris tung niem t lau nay. Phan "B Mat Than Chu" van gi nguyen.

chp0066i.gif (2870 bytes)

Hnh ba quyen Nghi thc Tung Niem do Ban Van Hoa Tnh Hoi Phat Giao Tnh Tha Thien-Hue thc hien

Neu phan Hien Giao coi nh a tien rat xa, tat ca a c Viet hoa, theo y toi van con hai van e co the gay thac mac:

-ay la mot quyen kinh hoan toan theo Tnh o Di a, do o y ngha thong nhat Bac Nam Tong khong c chu tam ti, ngoai mot vai kinh, rat t, trch dch t tang Pali trong phan phu luc.

-Van e "B Mat Than Chu" van con rat b mat. Tai sao cung la "tieng Phat" ma moi ni noi mot kieu khac nhau : Tay Tang,Trung Quoc, Viet Nam ? Phai chang co mot th "Tieng Phat" cua Phat, va co nhieu "Tieng Phat" la cua To, To Tay Tang, To Viet Nam, To Trung Quoc, To Nhat Ban... Vay co nen nghien cu noi cho ung "Tieng Phat" khong ?

Du sao, quyen nghi thc nay, co le se c pho bien rong rai, v da len mot so kinh quen thuoc a co trong quyen nghi thc nam 1961 cua Tong Hoi Phat Giao VN.

b-Noi dung

Ngoai nhng phan Nghi Le mi soan, tat ca nhng Nghi Le cu eu in het Nghi Le nam 1961 cua Tong Hoi PGVN. Nh a noi tren, tat ca phan Hien Giao eu bang tieng Viet.

Noi dung bao gom :

Nghi thc Tnh o / Nghi thc Cau An / Nghi thc Cau Sieu / Nghi thc sam hoi / Nghi thc cung ngo / Nghi thc qua ng / Nghi thc le xuat gia / Nghi thc le khanh an / Nghi thc Le Thanh ao / Nghi thc Le Vu Lan / Kinh Bao An Cha Me / Le Va Phat A Di a / Kinh Pho Mon / Nghi thc Le Phat (cua Gia nh Phat t) / Kinh Vo thng / Kinh chan hanh phuc / Kinh T Bi

Phu luc : Bai ke thu / Bai sam hoi / Bai qui mang / Bai tai hoi / Bai Nga kim / Sam Phat nguyen Vang sinh / Sam Hong Tran / Van phong sinh

5 - Nghi thc chua Giac Ngo

Nghi thc Nhat Tung gom 49 bai, c Thay Nhat T soan va xuat ban nam 1994. Ngoai Kinh Nhat tung con 2 Nghi thc Cau An va cau Sieu, c soan nam 1994 nhng en nam 1998 mi xuat ban. Noi chung, cac nghi thc nay co gang, ve kinh ien, ket hp kinh Bac Tong va kinh Nam Tong. 3 kinh tung pho thong cua Bac Tong eu co mat trong cac Nghi thc Cau An va Cau Sieu: Kinh Bat Nha, Kinh A-Di-a (trong nghi thc goi la Kinh The Gii Cc Lac), Kinh Pho Mon. B-mat than chu khong co mat (Trong Nghi thc Cau an, Tac gia giai thch nh sau : "Yeu to Mat tong c xem la yeu to ngoai nhap ve sau khong c gii thieu trong nghi thc nay"). Cac Nghi Thc Sam-Hoi, Cung Vong, va Le Thanh Hon a c soan nhng co le cha an tong (co the xem tren Trang nha ao Phat ngay Nay).

a-Y Ngha

Y Ngha cac Nghi thc c noi ro trong phan "Thay li ta" cua quyen kinh Nhat tung:

(...)Ngi An o thc hanh Phat Giao theo tap quan cua An o. Ngi Trung Hoa tiep nhan va thc hanh theo ngi Trung Hoa. Ngi Nhat Ban, ngi Trieu Tien, ngi Thai Lan... eu tiep nhan li Phat day theo c tnh va tinh than theo ngon ng va ch viet cua ho. The con chung ta, chung ta lai phai vay mn nguyen ban nghi thc tr tung Phat Giao Trung Hoa hoai hay sao ?

(...)

Tung kinh bang am Han Viet, ngi nghe khong hieu, ngi tung cung khong thau ro tng tan noi dung ma de dang tr thanh mot hnh thc cau nguyen nh cac ton giao khac. Ho coi o la nhng cau noi linh thieng do c Phat noi ra, ngi oc tung co the tai qua nan khoi, lam an kham kha...

(...)

Nhng ngi oc kinh hang em hoac tai nha hoac en Chua ma khong hieu c li day trong kinh th lam sao co the i ung chanh ao ma c Phat a vach ra. Khong i ung ng th lam sao i en ung ni can en. Niet Ban va giai thoat ch con la nhng th khong tng cua the gian ien ao nay. Ho se tao ra mat trai cua Phat Giao va vo tnh lam cho Phat Giao b lam lap, b li dung, lam cho quan chung tr thc de dang co thai o khinh thng Phat Giao. Thao nao c Phat a day : Tin ta ma khong hieu ta th chnh nhng ke ay la ke ph bang ta.

(...)

Van e tung kinh bang Viet ng t lau a lam u t cac bac cao tang lanh ao Phat Giao Viet Nam khi quyet nh cho ra i mot nghi thc thong nhat nao o. Bac Tong th dung am Han Viet, Nam Tong th dung Pali van khong ch chng minh tnh chnh thong cua mnh ma con la mac cam t ton cua tong phai. Cha ke trong noi bo Bac Tong, nghi thc hanh tr cua ba mien cung khac nhau. Trong van e nay khong ai chu nhng ai mot bc va c tha troi no theo dong thi gian. Nhieu v cao c co nhiet tam a len tieng nhac nh, tham ch cho ra i mot nghi thc nao o nhng cung a nhanh chong i vao quen lang, chang thay co s thay oi g ca. Ch gay c phong trao nho trong To nh, trong he phai hay ch rieng trong chua v ay ma thoi.

Trong thc te, viec Viet hoa nghi thc tung kinh hang ngay khong ch lam au au cac v cao c ma con la noi bc xuc bach thiet cua cac v tang s tre. Ho la nhng con ngi cua thi ai, trc tiep oi dien vi thi ai, vi s phat trien khong ngng cua xa hoi. Y thc trach nhiem va tinh than oc lap van hoa cua dan toc t bao the he cha ong, a thuc giuc ho len ng tiep bc, thc hien y nguyen cua mnh, gop mot phan nho vao nen van hoa cua dan toc noi chung va Phat Giao Viet Nam noi rieng.

(...)

Trc mat, quyen kinh nay dung cha cac kinh can ban va cao sau cua ca hai truyen thong : Nam truyen va Bac truyen.

(...)

Vi quyen kinh nay, soan gia khong co cao vong cho ra i mot ban Kinh Nhat Tung tieu bieu, lai cung khong muon la au e tranh cai hay ch trch, mat sat, lai cang khong muon to ra "hoi sinh" hay "tao ra" sinh kh cua Phat Giao hien tai. No ch la bieu hien cua mot c vong nho be c thai nghen t lau : Viet hoa va ai chung hoa hn na li day cua c Phat, hau gop them phan nao sinh kh cua Phat giao hn hai ngan nam ton tai at nc nay." ( "Nghi thc Nhat tung", Thch Nhat T, Trang Nha PNN)

b - Noi dung:

Kinh Nhat tung gom 49 kinh Nam va Bac Tong la phng tien cong phu tu tap hang ngay cua Phat t. Ben canh o, ta co hai Nghi Le cau an, cau sieu co cau truc giong nhau, va d nhien cung mot tinh than vi Kinh Nhat Tung.

Bai nay khong nham phan tch ky cac Nghi thc ma ch chu y ti ng hng soan thao, do o, toi ch tam lay Nghi thc cau an e lam th du. (4)

Phan vao Khoa Le : 1. Nguyen Hng / 2. Tan Than Phat va Quan Tng / 3. anh Le / 4. Tan Dng Chi /5. Phat Nguyen Tr Kinh / 6. Tan Dng Giao Phap

Phan Kinh Chnh (co the tung mot hay nhieu Kinh, tuy duyen) : Kinh Hanh Nguyen Bo-tat Quan The Am / Kinh Giao Hoa Ngi Benh / Kinh Cac Phap Quan Niem / Kinh Du Ngon Bot Nc / Kinh Quan Niem Hi Th / Kinh Bon Lanh Vc Quan Niem / Kinh Biet Song trong Hien Tai. / Kinh T Tam / Kinh Phc c / Kinh C S Tai Gia / Kinh Thien Sanh

Phan Sam Nguyen va Hoi Hng : 7. Bat-nha Tam Kinh / 8. Niem Phat / 9. Xng Le / 10. Nam ieu Quan Tng hay Quan Chieu Thc Tai / 11. Sam Nguyen (Tung mot trong bon bai Sam di ay) : Sam Cau An -Sam Quy Nguyen - Sam Tu Tap - Sam Tu La Coi Phuc / 12. Hoi Hng / 13. Phuc Nguyen / 14. Ton Knh anh Le Ba Ngoi Bau

III - Ket luan : Tm ng Viet hoa Nghi le trong hoa hp.

Theo y toi, Nghi thc tung niem cho Phat t Viet Nam can da tren 3 tieu chuan:

1 - hoan toan bang ch Viet,

2 - the hien c tinh than thong nhat: thong nhat cac he phai Bac Tong, Thong nhat Bac va Nam Tong

3 - de dang c pho bien en quang ai quan chung Phat t.

A- Nhan nh ve cac ng hng Viet hoa Nghi thc hien nay

5 Nghi thc c ke tren ay, cua Truc Lam a Lat, Lang Mai, Truc Lam Paris, Tnh Hoi Tha Thien -Hue, va Nghi thc chua Giac Ngo co the tieu bieu cho cac ng hng soan thao va Viet hoa Nghi thc hien nay. Tat ca eu hoan toan bang ch Viet (ngoai tr cac Than chu).

- Nghi thc cua Truc Lam a lat khong chu tam ap ng nhng yeu cau nghi le hang ngay nh tang, te, cau an, cau sieu... Chu yeu, ay la mot Nghi thc cua Thien Tong, danh cho nhng v tu trong cac Thien vien.

- Nghi thc cua Truc Lam Paris, ket hp Viet hoa va Thong nhat Bac Nam Tong, nhng bo qua yeu to Tnh o Di a, cung nh yeu to Mat Tong.

- Nghi thc cua Tnh Hoi Tha Thien-Hue, chuyen ve Tnh o Di a, gan nh khong biet g en Nam Tong.

- Nghi thc cua Lang Mai, co le kha ay u, co u "Thien-Tnh-Mat" nhng van "qua mi", hoan toan biet lap vi nhng nghi thc hien co. Phng cach dien dch ve Tnh o cha chac a thoa man nhng Tang s theo Tnh o Di a. Thay the ch Phat bang But, du co the ban cai c, nhng cha de c quan chung Phat t chap nhan. Du cho luc au, ch Phat co the a do ngi Trung Quoc truyen vao x ta t thi Minh, nhng qua nhieu the he, ch Phat a hoa nhap vao van hoa e bien thanh mot ch cua ta. Ch "Phat" ngay nay khong phai ch la mot "danh t". No co ong bao nhieu long thanh knh men yeu, bao nhieu hy sinh, kien quyet, cua nhieu the he Phat T. Viet lai lch s chac cung kho.

-Nghi thc chua Giac Ngo u yeu to Thien, Tnh, ay u Bac va Nam Tong nhng gat han Mat Tong ra ngoai.

Hau het cac Nghi thc oc lap vi nhau, chang biet g en nhau. Cung mot kinh, moi Nghi thc phien dch mot cach khac nhau. Ngi Phat t mng v co nhieu Nghi thc c Viet hoa, nhng ngc lai cung rat lo ngai: Biet theo Nghi thc nao ay ? Nhieu qua cung la mot nguy c tng ng vi khong co g ca.

Mot cau hoi kho tra li na: lam sao pho bien nhng Nghi thc nay ?

B - Phai Lam Sao ?

Toi xin phep gop mot so y cung ch Ton tuc, Tang Ni khi soan nghi thc.

e ngh 1 : Viet hoa toan bo nghi le

Nam ng hng soan thao Nghi thc ke tren cho ta thay rang viec Viet hoa toan bo nghi le co the lam c. Van e ch con at ra cho "b mat than chu". Theo y toi, nen suy ngam lai viec hanh tr "b mat than chu" trong quan chung Phat t. en chng mc nao la chnh ang? en chng mc nao "s khong cho ngh, ban" se la ca m cho me tn d oan, phu chu bua phep... e cau may cau li? Nen phan biet ro gia "Tu Mat" cua cac Mat S va "Tu Mat" cua quan chung. Co le ch cac Mat s trong cac Mat that, hay cac v chuyen tu mi u niem lc va nh lc cung nh y thc e tu Mat mot cach ung an. Con quan chung tung Chu phan nhieu do truyen thong, do thoi quen.

Do o, ve lau ve dai, trong cac nghi thc hng ve ai chung, nen thay the cac Chu bang cac Kinh co y ngha ro rang.

e ngh 2 : Hoa hp he phai, tng bc tien ti vai quyen Nghi thc Ln.

Muc tieu can at ti la lam sao cho ngi Phat t, i t chua nay sang chua khac, van thay mnh khong qua b ng, khong co cam tng tham gia nghi le cua cac ao khac nhau. Do o, nghi le, kinh ke cua cac chua phai cang co nhieu iem giong nhau cang tot.

Phai cong nhan la soan mot quyen Nghi thc chung cho moi he phai la ieu khong the thc hien c trong vong oi ba chuc nam ti, v co nhng kinh quan trong cua he phai nay se khong the c chap nhan bi he phai khac, cung nh khong the tm c s nhat tr trong cach at trong tam vao kinh Nguyen Thuy hay kinh ai Tha. Chac chan se co nhieu nghi thc tung niem c soan ra.

V vay, phai tao ieu kien e cho tat ca nhng quyen Nghi thc, a va ang c soan ra, cung i ve mot hng, tng bc tien ti, trong tng lai se ch con vai ba Nghi thc ln, cho nhng "nhom he phai" ln.

Trong ieu kien hien tai, cac he phai moc ra rat nhieu, Lang Mai cung co the coi la mot he phai oc lap, du v To khai sn von xuat phat t dong thien Lieu Quan, cung nh cac v trong To nh Tay Thien, T Hieu, Linh Mu, Tng Van, Truc Lam Paris,... S "quy hp" nay co the thc hien c, neu ch da len tieu chuan chap nhan Kinh nay hay Kinh no hn la ban dch nay hay ban dch kia. Ngay nay, nhat la oi vi nhng Nghi thc mi ra, s phan biet nhieu khi ch do cach phien dch kinh ien. Truc Lam thien Vien Paris tung Kinh T Bi, Lang Mai tung Kinh Thng Yeu, ca hai kinh ch la mot, nhng v phien dch bien thanh hai. ay la mot trong rat nhieu th du. Con Kinh Bat Nha na, khong biet co bao nhieu ban dch.Van biet la ban phien dch cua mot kinh co the khong c s nhat tr chap nhan cua moi ngi, ke khen hay, ngi che d. Nhng neu ngh rang tat ca ch la phng tien, muc ch la a y kinh en ai chung th van hay van d cung tr nen bt quan trong. Khong le nhng e t cua Thien tong, vi tinh than bat chap van t, lai "snh ch " en mc o khong the tm c ong thuan tren mot ban dch cua Kinh "Sac chang khac Khong, Khong chang khac Sac " ?

Tinh than "vo nga" va "luc hoa" cua Phat t can phai c the hien ay. "Ta" dch rat hay, tuyet dieu, nhng v muon hoa ong vi ai chung, "ta" tam chap nhan "bt hay mot chut". Do o, mot ban "dch hay" nen nhng cho cho mot ban "c nhieu ngi quen tung".

Ch Tang ni, khi soan Nghi thc nen co gang dung nap nhng Kinh "co san ", c nhieu ngi thng tung, neu nhng Kinh nay khong i ngc lai ng hng cua mnh.

ieu kho khan nhat la mc o tam ly. Cac nha soan Nghi le Viet hoa thng thng la nhng ngi kien quyet at en "Chan-Thien-My", nhng nhieu khi v qua kien quyet nen khong the chap nhan kinh dch "bt hay mot chut", v muon "qua tot" ma bo ri ai chung lai sau. Hn na, oi vi nhng Nghi thc a soan, ai ma khong gan bo vi tac pham cua mnh, bao nam thang cu mang. T mnh sa oi lai qua la ieu kho khan.

e ngh 3 : The hien tinh than thong nhat Bac Nam Tong: Nghi thc Bac Tong nen them Kinh Nguyen thuy.

Cac Nghi thc ai tha nen co them Kinh trch t Tang Nguyen Thuy v hau het nhng Kinh nay hoan toan phu hp vi giao ly "ai tha". Trong cac buoi le ln nen co oc Tam Quy va Ngu Gii theo chu trng cua Hoi Phat giao Lien Hu quoc te: "Phat t nen tung ba qui y va nam gii trc cac buoi le Phat va cac cuoc hoi hop". Trong phan cau sieu, cau an, nen co them Kinh Tang Nguyen Thuy nh Kinh "Tu Bi ","Chn Hanh Phuc", "Chuyen Phap Luan", "Vo Nga Tng"....

e ngh 4 : Thanh lap mot Hoi ong Tham nh nghi le Tung Niem: Cac nghi thc, tuy theo he phai, se la chon Kinh tung trong so nhng kinh a c tham nh.

Cac c quan co tham quyen cua Giao Hoi PGVN nen phoi hp vi ch Ton Tuc cua moi he phai, Giao Hoi ln, e thanh lap mot "Hoi ong tham nh nghi le Tung Niem" cung giong nh "Hoi ong ch ao Phien dch va An Hanh ai Tang Viet Nam". Hoi ong phai co u tnh ai dien, u uy tn e bao am s ong thuan cua moi he phai.

Vai tro cua Hoi ong nay la quy nh Nghi Le va nhat la tham nh nhng phien ban Kinh ien chnh se c dung trong cac Nghi Thc, t phan vao le hay niem hng, cho en phan chanh kinh va phan hoi hng. Nhng Kinh c tham nh co the la Kinh ai Tha, Kinh Nguyen Thuy, hay la Chu. Muc tieu la nh ra nhng ban phien dch thong nhat e a vao cac Nghi Thc.

Nh vay, nhng Nghi thc cua cac he phai van co the "pha tron", Nghi thc nay co niem Chu, Nghi thc kia khong, nhng tat ca cac ban kinh dung chung, th du nh Kinh Bat Nha chang han, eu xuat phat t nhng phien ban a c tham nh.

Trong gia oan au, theo y toi, gap rut, ch nen tham nh mot vai Kinh chnh thng c tung niem.

e ngh 5 : Pho bien Nghi thc mot cach co he thong.

Da len cac trng ha, cac trng c ban Phat hoc hay s cap Phat hoc e pho bien cac nghi le kinh ke a c tham nh. Khi au ao tao Tang Ni, roi t Tang Ni truyen en Phat t, qua chua chien, qua cac to chc khuon hoi, niem Phat ng, Gia nh Phat t... Ve Nghi le, Phat t thong thng thuan theo Tang Ni. Ho san sang tung nhng kinh ho khong quen neu c Tang Ni hng dan, roi mot thi gian sau nhng "kinh khong quen" se thanh nhng "kinh quen".

***

Rat boi roi khi ti mot chua phai dan mat vao quyen kinh, nhieu khi phai nhn sang ngi ben canh khi kinh khong u, luc o th ch con "tung ch", nao phai "tung kinh". Vi ngi oc cham, hay mat kem lai con buon hn na !

Trong cac Ton giao ln, Nghi le eu thong nhat. Ch co Phat giao mnh la Nghi le cac he phai nh muon hoa ua n, tranh hng tranh sac, moi ni moi ve.

Ram thang 8, P.L. 2544

Nguyen ao Lai Nh Bang

_______________

Chu thch

(1) " Phat giao Viet Nam a gan bo vi dan toc Viet Nam suot hai nghn nam thang tram cua lch s, a co nhng ong gop ang ke vao kho tang van hoa va lch s dan toc. Giao hoi Phat giao Viet Nam hien tai ang tiep noi bc i truyen thong o va xac nh v tr cua mnh trong long lch s va van hoa dan toc. Mot trong nhng bc i xac nh la cong tac phien dch va an hanh ai Tang Kinh Viet Nam..."

"... Cac nc ban chung quanh chung ta nh Lao, Kampuchia, Thai Lan, Mien ien, Tch Lan, Trieu Tien, Nhat Ban, Trung Hoa, Mong Co va Tay Tang a co ai Tang Phat giao bang quoc ng t lau,..."

"...Moi viec can khi s ngay t ay, roi cac the he tng lai se tiep noi, va se tan tu khi can". ( Li keu goi ung ho cong tac Phien dch va An hanh ai Tang VN cua Thng trc TSTGHPGVN ngay 31/7/1990).

(2) - "Bao ch co ieu kien phat trien manh me hn. Cong chung biet ch quoc ng nhieu hn, nhieu nha in c lap them... So bao ch tieng Viet tang len nhieu, thc dan Phap khong the oc quyen nh trc na...en luc nay co nhieu t bao xuat ban hoan toan bang ch quoc ng. Tren bao ch co nhieu khuynh hng phc tap. Noi dung cua bao ch phong phu hn trc." (Hong Chng: Bao ch Viet Nam - NXB S That, Ha Noi, 1985).

(3) . Thanh Quang, trong bao uoc Tue so 178 (Bac Ky) viet : "au n thay ! X ta, nhng hang ngi xuat gia vao chua phan nhieu ch hoc ang vai bo kinh, lo luyen hi cho hay, tap nhp tan cho gia, nay lanh am nay, mai lanh am khac; cung trang hat, cung ca sa, th lat mat trai cua ho ma xem th co khac nao ngi tran tuc". (Tran Van Giau, Sd, trang 233).

(4) Noi dung Kinh Nhat Tung chua Giac Ngo

Phan 1 : 1. Kinh Tieu S c Phat/2. Kinh Chuyen Phap Luan/3. Kinh Ngi Ao Trang/4. Kinh Phap Cu

Phan 2 : 5. Kinh c Tin/6. Kinh T Bi/7. Kinh T Tam8. Kinh Phc c/9. Kinh Sau Phap Vo Thng/10 - Kinh Hien Nhan

Phan 3 : 11. Kinh Quoc Gia Cng Thnh/12. Kinh Thien Sanh/13. Kinh Hon Phoi/14. Kinh Du Ngon Bay Loai V/15. Kinh Ngi V Mau Mc/16. Kinh Giao Hoa Ngi Benh/17. Kinh 10 Phap Quan Niem

Phan 4 : 18. Kinh Quy Luat Cai Chet/19. Kinh Nho Mui Ten Sau Nguyen/20. kinh Vo Thng, Kho Nao,Vo Nga /21. Kinh Cung Th Ngi Mat/22. Kinh Te Tuc/23. Kinh Ty Kheo Na Tien

Phan 5 : 24. Kinh Song Hoa Hp/25. Kinh Thien-Giao Bnh ang/26. Kinh Bon Mi Hai chng

Phan 6 : 27. Kinh Chu Trng Cua Nh Lai /28. Kinh Quan Niem Nh Lai/29. Kinh Ngi Biet Song mot Mnh/30. Kinh Phap An/31. Kinh Du Ngon Bot Nc/32. Kinh Trung ao Nhan Duyen/33. Kinh Du Ngon Ngi Bat Ran /34. Kinh Bon Lanh Vc Quan Niem/35. Kinh Tam ieu Giac Ngo Cua Cac bac i Nhan /36. Kinh Bon Thanh e

Phan 7 : 37. Kinh Bon ien ao/38. Kinh Bon ieu Nng Ta/39. Kinh Ch Bay Chan Tam/40. Kinh Cung Dng Phap/41 -Kinh Hanh Anh Nhi/42 . Kinh Hanh Bo Tat

Phan 8 : 43. Kinh Luc o Tng Nhiep/44. Kinh Ch Bay Phng Tien/45. Kinh Y Ngha Bat Nha

Phan 9 : 46. Kinh Kim Cang Bat Nha/47. Kinh "Vao Phap Mon Khong Hai"/48. Kinh Vien Giac /49. Kinh Giao Huan Cuoi Cung

_______________________


 Chan thanh cam n ao hu Nguyen ao a gi tang phien ban ien t bai viet nay, ( Thch Nguyen Tang, 18-09-2000)



---o0o---

| Tac gia |


Cap nhat ngay : 01-11-2001


Webmaster:quangduc@quangduc.com

Tr ve trang Nghi Le

au trang

 

Bien tap noi dung: Ty kheo Thch Nguyen Tang
Xin gi bai mi va y kien ong gop en ban bien tap qua a ch:
quangduc@quangduc.com