Tiếng Việt

Trang nhà Quảng Đức

   Tiếng Anh 

Nhân Vật Phật Giáo Việt Nam


...... ... .

 

 

Kỷ Yếu Tưởng Niệm
Hòa Thượng Thích Thanh Kiểm
(1920 – 2000)
---o0o---


Mục lục


 

PHẦN I

Lời khải bạch
Tiểu Sử HT Thích Thanh Kiểm
Điếu văn tưởng niệm
Điếu văn của Trung Ương Giáo Hội
Điếu văn của Chùa Vĩnh Nghiêm

Cảm niệm tôn sư
Lời cảm tạ của Ban Tang Lễ
Bái vọng Giác Linh
Thương tiếc bậc cao tăng đã ra đi
Tưởng nhớ bậc cao tăng đức hạnh
Nghĩ về HT Thanh Kiểm
Tưởng niệm HT Thanh Kiểm
Nhớ Hòa Thượng
Nỗi niềm người ở lại
Vẫn sang một vì sao
Văn tưởng nhớ Thầy
Tưởng nhớ HT Thanh Kiểm
Tâm Đạo Sĩ
Ai Văn
Văn Khánh Thọ
Thành kính cảm niệm
Tưởng nhớ Giác Linh Thầy
Vườn hoa xưa
Trăng lành cõi tâm
Nét bút rất mầu

Nhị Độ Mai
Khóc Thầy
Tưởng niệm công ơn Thầy
Hoài niệm ân sư
Phút giây vĩnh biệt
Lưu bút tưởng niệm

Thiền Lâm Bảo Huấn
bản dịch của HT Thanh Kiểm

 

 

PHẦN II
( sẽ cập nhật vào tháng 3-2005)


 

  

LỜI KHẢI BẠCH

 

Không.  Sự ra đi của Ngài còn trăm lần mất mát thương đau hơn như thế.  Sự ra đi của Ngài không thể dùng hình ảnh điển cổ để có thể nói lên nghìn vạn nổi niềm!

Ngài-Đứng trên đôi chân giới đức và trí tuệ, kiên chí bền lòng, suốt cả đời người vươn vai chống đỡ, góp phần xây đắp ngôi nhà Phật Pháp.

Ngài-Một tay cầm bút trang trải lên nghìn trang giấy trắng những kiến thức thâm uyên từ nội tâm kiên định của bậc xuất trần thượng sĩ-Pháp tử Như Lai.

            Ngài-Một tay cầm phấn mài nhẵn bảng đen, làm người đưa đò nhẫn nại, nghìn đông trăm hạ, độ lớp lớp người qua…

            …Là người con ưu tú của non sông và hồn thiêng đất Việt, Ngài vượt biển đông, đắm trong tuyết lãnh Phù Tang để một sớm trời xuân, bừng ngát hương mai, rạng danh Thích tử.

            Mượn ngọn trúc xanh, thuận tay cảm phóng. Cùng hoa đào gió lộng, ngoạn mục thanh sơn; thông thái một thiền tăng đạo phong trác tuyệt, nụ cười hỷ xả bên chén trà thiền…

            …Hành trạng của Ngài là tấm gương sáng cho hiện đời và hậu thế.

            Tấm gương trong lành không dính mảy bụi lợi danh.

            Tấm gương sáng tròn được làm nên bời chất liệu giới đức và trí tuệ.

            Tấm gương hòa ái, khiêm cung mà nghìn sau vẫn mãi sáng ngời, khi pháp lục hòa còn là suối nguồn nuôi dưỡng mạng mạch tăng thân.

            Tấm gương vị nhân hoằng pháp, trong ngần, không chấp nê nơi cao nơi thấp, bỉ thử.

            Tám mươi năm đi qua cõi đời ngũ trược, Ngài là dòng sông vượt bao ghềnh thác để về với biển giác nhiệm mầu, cũng là dòng sông mang hương sắc thanh lương cho vạn loại hữu tình triêm ân công đức…

            Tập Kỷ yếu này chỉ là một lời giữa nghìn lời tán thán, chỉ là một nốt nhạc giữa trời nhạc, một cánh hoa giữa rừng hoa, mà Tăng Ni, Phật tử khắp nơi đã đến và vọng hướng dâng lên giác linh Hòa thượng khi Ngài thuận thế vô thường…

            Xin tán thán công đức Sơn môn pháp phái và bốn chúng đệ tử Tổ đình Vĩnh Nghiêm đã cố công hoàn thành tập Kỷ yếu quý giá này để dâng cúng trong ngày lễ Tiểu tường Hoà thượng Tôn sư.

 Hòa thượng THÍCH HIỂN PHÁP

Phó chủ tịch kiêm Tổng Thư ký HĐTS. GHPGVN

 ---o0o---

 TIỂU SỬ

HÒA THƯỢNG THÍCH THANH KIỂM

 

I.THÂN THẾ

Hòa thượng Thích Thanh Kiểm, đạo hiệu Chân Từ, thế danh Vũ Văn Khang, sinh ngày 23- 12-1921 (Tân Dậu) taị làng Tiêu Bảng, Huyện Ý Yên , tỉnh Nam Định. Thân phụ cụ ông Vũ Văn Khánh, thân mẫu là cụ bà Đỗ Thị Thinh.  Hòa thượng là con thứ 3 trong 4 anh chị em (2 trai, 2 gáí).

 II.XUẤT GIA TU HỌC

1.Xuất Gia

Lên 6 tuổi Hoà thượng được song thân cho theo học chữ Hán vơí các Cụ đồ tại địa phương.  Năm 15 tuổi, Hòa thượng noi gương chị gái là sư bà Đàm Hữu , phát tâm xuất gia với sư cụ chùa Liên Đàm, xã Linh Đường – Thanh Trì – Hà Nội.  Về sau xin y chỉ với Thượng toạ Thích Thanh Khoát trụ trì chùa Bạch Chữ, thuộc sơn môn Trung Hậu, tỉnh Vĩnh Phú.  Đến năm 18 tuổi, Hòa thượng được Bổn Sư  cho đăng đàn thọ giới Sa Di tại chùa Tây Thiên.  Năm 22 tuổi, Hoà thượng  đăng đàn thọ giới cụ túc, viên mãn tam đàn giới pháp tại chùa Linh Ứng, làng Trung Hậu, tỉnh Vĩnh Phú.

 2.Tu học

Từ năm 1937-1950, Hòa thượng đã lần lược tham học các trường Phật Học Bằng-Sở, Cao Phong, Trung Hậu, Bồ Đề, Hương Hải, Quán Sứ, tốt nghiệp Cao đẳng Phật học tại Quán Sứ.  Năm 1951, Hòa thượng được cử làm Thư ký Giáo hội Tăng già Bắc Việt, kiêm Giảng sư.  Trong chương trình đào tạo Tăng tài cho Phật Giáo, năm 1954 Tổng hội Phật giáo Việt Nam, Giáo Hội Tăng Già Bắc Việt cử Hoà thượng cùng hòa thượng Tâm Giác đi du học Nhật Bản.  Tại Đại học đường Rissho ở Thủ đô Tokyo, Hòa thượng đã lần lượt thi đậu các Bằng Cử nhân Phật học, Thạc sĩ Phật học (1959), Bằng Tiến sĩ Phật học (1961).

III. HÓA ĐẠO

1.Trước Giải Phóng

Sau khi tốt nghiệp, năm 1962 Hòa thượng trở về quê hương phục vụ đạo pháp.  Tại SàiGòn, năm 1963 Hòa thượng đã cùng quý Hòa thượng, Thượng tọa, Đại đức Tăng Ni, Phật tử tích cực đấu tranh chống sự đàn áp Phật giáo của chế độ độc tài gia đình trị Ngô Đình Diệm.  Cuối năm 1963, GHPGVNTN ra đời, Hòa thượng được cử làm Vụ trưởng vụ Phiên dịch thuộc tổng vụ Hoằng Pháp do cố Hòa thượng Thích Trí Thủ làm Tổng Vụ Trưởng.

Năm  1964-1974, Hòa thượng cùng Hòa thượng Thích Tâm Giác và chư tôn dưc Tăng Ni,  Phật Tử miền Vĩnh Nghiêm xây dựng Chùa Vĩnh Nghiêm làm trụ sở cho miền – Hòa thượng là Phó Đại diện miền, Phó ban Kiến thiết kiêm Thủ quỹ xây dựng Chùa.  Năm 1973, Hòa thượng Thích Tâm Giác viên tịch, Hoà thượng được suy cử lên thay thế làm chánh Đại diện miền kiêm Trụ trì Chùa Vĩnh Nghiêm cho đến ngày viên tịch.

2. Sau Giải Phóng

Năm 1975-1981, Hòa thượng là Ủy viên Ban Liên lạc Phật giáo yêu nước.  Năm 1980, Hòa thượng là thành viên trong Ban vận động thống nhất Phật giáo Việt Nam.  Sau khi Phật giáo thống nhất, Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam thành lập, Hòa thượng được đaị hội suy cử làm Uûy viên Ban Hoằng pháp TWGHPGVN, phó ban Trị sự Thành hội Phật Giáo Tp.HCM.

            Từ đại hội Phật giáo toàn quốc nhiệm kỳ I tới nay, Hòa thượng được suy cử vào nhiều chức vụ như sau:

+  Trưởng ban Phât giáo chuyên môn (1981-1997)

            +  Trưởng ban Kinh tế tài chính Trung Ương, phó ban giáo dục Tăng Ni kiêm Phó ban Phật giáo quốc tế (1992)

                        +  Phó ban Tư tưởng Văn hóa – Đạo đức Phật giáo (1994) taị Phân viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam

                        +  Chứng minh Ban hoằng pháp TW kiêm Phó viện Trưởng học viện Phật giáo Việt Nam tại Hà Nội

                        +  Phó ban Trị sự Thành hội, ủy viên Phật giáo quốc tế, sau đó là Trưởng ban Phật giáo quốc tế Thành Hộ Phật Giáo Tp. HCM.

 3. Các Phật Sự Khác

 Với trình độ Phật học uyên thâm, quảng bác và giới đức trang nghiêm, thanh tịnh mô phạm chốn tòng lâm, Hòa thượng đã tham gia giảng dạy, giáo dục và đào tạo tăng tài cho Phật giáo, là Giáo sư Viện cao đẳng Phật học, Đại học Vạn Hạnh, Trường Cao cấp Phật học, Trung cấp Phật học, Hoc viện Phật giáo Việt Nam…

Từ những thập niên 60 đến nay, Hòa thượng được thỉnh làm Giới sư, Tôn chứng sư, Yết ma A Xà Lê, Tuyên Luật sư, Chứng minh truyền giới, Đàn đầu Hòa thượng trong các giới đàn taị Tp.HCM, Đồng nai, Lâm Đồng, Long An…

Ngoài các công tác hoằng dương Phật pháp, tiếp dẫn hậu lai, báo Phật ân đứùc, Hòa thượn còn lưu lại nhiều tác phẩm văn hóa giáo dục Phật giáo:

+ Diễn Thuyết tập – Hà Nội, 1951

+ Phật Pháp Sơ học – Hà Nội, 1952

+ Nghiên cứu về tư tưởng bản giác của Phật giáo (Nhật Ngữ)

+ Lịch sử Phật giáo Trung Quốc

+ Lược sử Phật giáo Ấn Độ

+ Lược giảng Kinh Pháp Hoa

+ Khóùa Hư Lục

+ Kinh Viên Giác

+ Thiền Lâm Baỏ Huấn

+ Pháp Hoa Yếu Lược

+ Luật học Đại cương

+ Luận A Tỳ Đàm Câu Xá

+ Sách dạy cắm hoa

Và nhiều bài đăng trên các báo Phật giáo: Phương Tiện, Đuốc Tuệ, Vạn Hạnh, Từ Bi,

Giác Ngộ…

            Từ năm 1987, Tổ đình Vĩnh Nghiêm được chọn làm nơi mở Trường hạ cấp Thành phố, Hòa thượng luôn đảm nhiệm ngôi vị Phó Thiền chủ kiêm Hóa chủ, chuyên lo việc tu học, ẩm thực cho chư Tăng.  Năm 1988, trường cơ bản Phật học mở tại chùa Vĩnh Nghiêm Hòa thượng làm hiệu Phó đặc trách giám luật cho đến ngày xả báo an tường.

            Để đền đáp công ơn Thầy Tổ và trang nghiêm ngôi tam bảo, Hoà thượng đã cùng sơn môn pháp phái nỗ lực trùng tu chốn Tổ Trung Hậu, tỉnh Vĩnh Phú hoàn thành trang nghiêm tú lệ, xứng đáng là cơ sở Phật giáo tại địa phương và Giáo  hội Phật giáo Việt Nam.

             Đối với công đức của Hòa thượng đã hiến dâng trọn đời cho đạo pháp và chúng sinh cũng như xã hội, Ủy ban Trung ương Mặt Trận Tổ Quốc Việt Nam tặng huy chương Vì sự nghiệp đoàn kết toàn dân, bằng khen Người tốt việc tốt  của Ủy ban nhân dân Thành phố, Mặt Trận Tổ Quốc Thành phố và nhiều bằng khen giấy khen khác cũng như bằng Tuyên dương công đức của GHPGVN.

             IV.VIÊN TỊCH

 Những tưởng Hòa thượng trên bước đường phục vụ Đạo pháp và chúng sinh còn đóng góp nhiều hơn nữa, thế nhưng vào ngày 26-10-2000, Hòa thượng lâm trọng bệnh.  Mặc dù đã được Giáo hội, Thành hội Phật giáo, Ban Đại diện Phật Giáo quận 3, môn phái tổ đình Vĩnh Nghiêm và các Y Bác sĩ bệnh viện Chợ Rẫõy tận tình cứu chữa, nhưng Hòa thượng đã thuận lý vô thường, thâu thần an nhiên thị tịch vào lúc 1 giờ 30 ngày 30-12-2000 (nhằm ngày 5 tháng 12 năm Canh Thìn), trụ thế 80 năm, hạ lạp 58 năm.  Thế là Hoà thượng đã từ bỏ huyễn thân, trỏ về thế giới Niết bàn vô tung bất diệt, nhưng công đức và đạo hạnh của Hoà thượng vẩn còn lưu lại thế gian, trong tâm tư ký ức của Tăng Ni, Phật tử Việt Nam, trong lịch sử Phật giáo Việt Nam hiện tại và mai sau.

 NAM MÔ MA HA SA MÔN TỲ KHEO BỒ TÁT GIỚI PHÁP HÚY THÍCH THANH KIỂM HIỆU CHÂN TỪ, VŨ CÔNG ĐẠI LÃO HÒA THƯỢNG THUYỀN TỌA HẠ.

 

---o0o---

 

ĐIẾU VĂN TƯỞNG NIỆM

 

ĐIẾU VĂN

TRUNG ƯƠNG GIÁO HỘI PGVN

THÀNH HỘI PHẬT GIÁO TP. HCM

 

Kính bạch Giác linh Hòa thượng,

 

            Trước khi cử hành lễ cung tống kim quan Hòa thượng nhập Tháp tại khuôn viên Tổ đình Vĩnh Nghiêm, nơi an nghỉ nghìn thu của trần thế, chúng tôi được mạn phép thay mặt Hội đồng Chứng minh, Hội dồng Trị sự Giáo hội phật Giáo Việt Nam, Thành hội Phật giáo Tp. HCM xin có đôi lời tưởng niệm.

           

            Kính bạch Giác linh Hòa thượng,

 

            Mây trời Nam Định còn in bóng

            Vĩnh Nghiêm – Trung Hậu còn lồng lộng

            Mãi mãi sáng ngời thể pháp thân

Giáo hội kính ghi công đạo hạnh

Thế gian hằng lưu bóng chân nhân 

            Nhớ Giác linh xưa, từ chân tính hiện thân Đại sĩ, giữa phàm trần không nhiễm hồng trần, sông nước Vị Hoàng thao thao dòng Phật thủy, đất Non Côi  gió quyện mây từ, xứ Nam Định một đời thụ mạng.

            Hòa thượng vốn đã sẵn có duyên lành, phát chí xuất trần từ thuở nhỏ, chốn Không môn tìm đạo xuất gia,  nêu cao chí cả, nhẹ bước vân du trên đường giải thoát, bỏ ngoài ngàn dặm lòng tham ái, để lẻ huyền vi còn mãi trong tâm.

             Bằng thuận duyên có đủ, hạnh nguyện có thừa, Hòa thượng đã bao năm chầy tháng quyết chí học hành, nấu sử sôi kinh, nghiên tầm áo nghĩa khắp chốn Tùng  Lâm, chốn Tổ, Nhật Bản Đông Kinh hải ngoại, thấu lẽ huyền vi, đèn lòng sáng tỏ, tùy thuận chân như.  Rồi đến độ tâm hoa khai phát, suố nghĩa dạt dào dụng vô phương.

             Bằng giới đức trang nghiêm, Đạo hạnh song toàn, Đạo tâm trác thế, trí tuệ cao siêu, tục Phật tuệ đăng, báo Phật ân đức, Hòa thượng đã đăng đàn thuyết pháp, thí giới khai tâm qua bao Đạo tràng, các Trường Phật học, Trường Hương, Khóa Hạ, Học viện PGVN, từng Đàn Giới tử, Phậït tử xa gần, Giới thể chu viên, Đạo tâm kiên cố, vững chí tiến tu trên đường phụng sự Đạo pháp, phụng sự chúng sinh, làm tốt Đạo đẹp đời. 

            Hòa thượng là hiện thân của giới luật, là sức sống miên viễn của Phật pháp, là thạch trụ chốn Tùng lâm, với đức tính khiêm cung vô ngã, vị tha, từ bi, hỷ xả, nhiếp hóa mọi người.  Mổi lời nói là những âm ba giải thoát xoa dịu lòng người, mổi cử chỉ, mỗi bước đi là dấu chân của Đạo pháp xuôi dòng bản thể thuận lý chân như!  Qua đó, những ai đủ thiện duyên một lần diện kiến Hoà thượng thì đều được nhuần ân giải thoát, tiến tu Đạo nghiệp.

             Với tin thần đoàn kết, hòa hợp một lòng, Lục hòa cộng trụ, Hoà thượng đã thể hiện tinh thần thống nhất cao độ của người con Phật, động viên Tăng Ni Phật tử góp phần xây dựng thành công ngôi  nhà thống nhất Phật giáo Việt Nam trải qua 2000 năm lịch sử truyền thừa, mà Giáo hội Phật giáo Việt Nam là đỉnh cao của thời đại, đã và đang phát triển vững mạnh trang nghiêm trong lòng dân tộc, mà Hòa thượng có phần đóng góp lớn lao và trân trọng.

                         Quả Vậy!

 Mỗi người mỗi nước mỗi non,

Khi vào cửa Phật như con một nhà,

Cùng nhau thực hiện Lục hòa,

Chúng sinh lợi lạc chan hòa tình thương.

             Qua công đức trang nghiêm ngôi Tam Bảo, Hòa thượng đã cùng Sơn môn, pháp phái, nỗ lực duy trì trùng tu chốn Tổ Trung Hậu, Vĩnh Nghiêm, hoàn thành trang nghiêm, thanh tịnh xứng đáng là cơ sở của Giáo Hội Phật giáo Việt Nam hiện hữu trong lòng dân tộc.  Phật giáo toàn quốc và địa phương, đất nước Hùng Vương chốn Tổ, Tp. Hồ Chí Minh lịch sử tên vàng mãi mãi khắc ghi công lao xây dựng, bảo tồn của Hòa thượng, để mãi mãi còn trong ý nghĩa:

 Giữ gìn Tổ ấn Tông phong,

Tốt đời đẹp đạo giữa lòng nhân gian.

             Thế những tưởng, trên bước đường phụng sự Đạo, phụng sự chúng sinh, Hòa thượng còn đóng góp nhiều hơn nữa, để làm bóng cây che mát cho Tăng Ni, Phật tử, Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Phật giáo Tp. Hồ Chí Minh, hoạt động ngày càng có hiệu quả, tốt Đạo đẹp Đời, vững mạnh trang nghiêm trong lòng dân tộc.  Nào ngờ đâu, lẽ vô thường, âm dương cách biệt, Hòa thượng đã thâu thần thị tịch:

 Quảy dép về Tây chốn nghỉ ngơi,

Hạc vàng cất cánh hướng chân trời.

Dung nhan đã khuất nơi trần thế.

Kẻ ở người đi luống ngậm ngùi.

                        Vẫn biết rằng:

Sinh như thể đắp chăn đông.

Thác như cởi áo hạ hồng khác chi.

Xưa nay các pháp hữu vi.

Không sao tránh khỏi hiệp ly vô thường.

 Nhưng sự ra đi vĩnh viễn của Hòa thượng là một sự mất mát to lớn đối với Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Thành hội Phật giáo, và Sơn môn Pháp phái Vĩnh Nghiêm.  Sự  mất mát này, chúng tôi làm sao tìm lại được hình bóng đạo phong khả kính, công đức cao dày của một bậc Đại sĩ, vì Đạo và chúng sinh của Phật giáo Việt Nam thời hiện đại.

 Than ôi!

 Người xưa nay đã còn đâu,

Chỉ còn mây bạc sầu tiếc thương.

Ra vào lòng dạ vấn vương.

Bóng hình Đại sĩ muôn phương một mầu.

 Thế nhưng, dù thời gian có qua đi, không gian có biến dịch, công đức, Đạo nghiệp của Hòa thượng đã suốt đời hiến dâng cho Đạo pháp và dân tộc cùng chúng sinh sẽ còn sống mãi trong tâm tư, ký ức của người con Phật, trong trang sử muôn màu của Phật giáo Việt Nam thời hiện đại. 

Quả thật!

Một mai thân xác tiêu tan.

Danh thơm vẫn ở thế gian muôn đời.

Pháp thân lồng lộng tuyệt vời.

Chiếu soi Pháp giới, rạng ngời Chân như.

 Hôm nay, trong giờ phút nghìn thu vĩnh biệt này, chúng tôi một lần nữa thay mặt Hội đồng Chứng minh, Hội đồng Trị sự, Thành hội Phật giáo Tp. Hồ Chí Minh và Tăng Ni, Phật tử Việt Nam xin thắp nén tâm hương tưởng niệm và kính nguyện cầu giác linh Hoà thượng:  Vận thần thông tọa ngự cửu Liên đài, xả báo thân chứng nhập Pháp thân, siêu Tịnh độ không rời uế độ, gia hộ cho chúng tôi là những người bạn đạo, đồng sự Pháp lữ Đại thừa trong chính pháp, đầy đủ nghị lực, đầy đủ sức gia trì, hòa hợp đoàn kết một lòng, để đi suốt đoạn đường còn lại và hoàn thành công tác Phật sự mà Hoà thượng còn bỏ dở, góp phần thực hiện phương châm hoạt động của Giáo hội:  Đạo pháp – Dân tộc – Chũ nghĩa Xã hội.  Thôi! Nơi Bảo tháp trang nghiêm tại chốn Tổ đình Vĩnh Nghiêm, nhục thân Hoà thượng hãy an nghỉ; nơi thế giới Niết Bàn vô tung bất diệt, Giác linh Hòa thượng hãy ngao du tự tại với Pháp thân lồng lộng tựa hư không, sẽ sống mãi trong lòng Pháp lữ, trong tư duy cùng Pháp giới chân hư.  Cuối cùng xin kính nguyện:

 Linh Sơn nghĩa cũ tình xưa

Ta bà tịnh độ say sưa pháp mầu

Kiếp sau xin nhớ nguyện đầu

Xây tình pháp lữ nhịp cầu tâm giao

Đời nay đến những đời sau

Chung lo Phật sự với bao nhiêu tình

Quyết lòng độ tận chúng sinh

Từ bi trí tuệ thỏa lòng ước mong

Không rời bản thể chân không

Tùy duyên hóa đôï thong dong mọi miền.

 Xin bái biệt Hòa thượng

 

---o0o---

  ĐIẾU-VĂN
Chư tôn đức Tăng Ni Phật tử
Môn phái Tổ đình chùa Vĩnh Nghiêm

Ta Bà một thuở ra đi

Hạc vàng cất cánh Tây quy nhẹ nhàng

Bát cơm ngọc, Tấm lòng vàng

Hương hoa lễ nhạc cúng dàng tôn sư.

  

                                                            Kính Dâng

                                                            Giác linh Hoàa Thượng Thích Thank Kiễm,

Hiệu Chân Từ, thế danh Vũ Văn Khang,

Trụ thế 80 tuổi,

Hoằng đạo 58 năm,

Viên tịch sáng ngày 30-12-2000,

Tức ngày 05/12 Canh Thìn,

Tại Tổ đình Vĩnh Nghiêm, quận Tp HCM.

 

NAM MÔ BẢN SƯ THÍCH CA MÂU NI PHẬT

Than ôi!

            Khuất bóng Tôn sư trời giá lạnh,

            Vắng lời giáo huấn gió đìu hiu.

            Vĩnh Nghiêm môn phái se thắt,

            Phật tử muôn phương lệ thấm đều.

Nhớ Hoà thượng xưa,

            Làng Tiêu Bảng, Ý Yên, Nam Định,

            Ngài xuất thân nếp sống gia phong.

            Cửa Khổng, sân Trình thường lui tới,

            Tuổi hoa niên chớm nở tinh thông.

Tuổi mười lăm, thiện duyên sẵn có,

            Được song thân cho phép xuất gia.

            Chùa Linh Đường so tâm đầu Phật,

            Cùng chị hiền Đàm Hữu sư bà.

            Mười tám tuổi, tầm sư học đạo,

Ngài y theo Đại đức Bạch Chữ.

            Rồi thụ giới Sa di, Cụ túc,

            Đều đăng đàn Trung Hậu Đại sư.

Lãnh sứ mạng Như Lai sứ giả,

Ngài dấn thân theo học tổ Cồn.

Cao Phong, Bồ Đề và Quán Sứ,

Ba tạng kinh quán triệt thiền môn.

Một chín bốn lăm (1945), chùa Quán Sứ

Cụ Tố Liên lập Phật học đường.

Ngài đậu thủ khoa Trường Cao đẳng,

Và bổ sung thế học các trường.

Chánh Thư Ký Tăng già Bắc Việt (1953).

Trước khi Ngài du học Dông kinh (1954).

Năm saú mốt (1961) bảng vàng Tiến sĩ.

Ngài hồi hương toại nguyện bình sinh (1962)

Vì Đạo pháp, Quê hương, Dân tộc,

Năm sáu ba (1963), Ngài quyết đấu tranh.

Và xây dựng Chùa Vĩnh Nghiêm hiện tại,

Cùng đại sư Tâm Giác thiền huynh.

Nhằm đào tạo Tăng tài thừa kế,

Ngài tham gia giảng dạy các trường.

Và phiên dịch các bộ môn Phật học,

Làm sách giáo khoa cho các học đường.

Năm bảy lăm (1975) tổ quốc Việt Nam thống nhất,

Ngài nhiệt tình tham dự mọi phong trào.

Tốt đạo, đẹp đời làm mục đích,

Dựng xây Giáo hội vững ngàn sau.

Thật là,

            Trọn đời Ngài dâng cho Phật pháp,

            Xá chi danh lợi giữa trần ai.

            Phúc trí viên dung gương sáng mãi,

            Thị phi thế sự gác ngoài tai.

Thế rồi,

            Thuận thế vô thường Ngài viên tịch,

            Chùa Vĩnh Nghiêm Tổ ấn miền nam.

Cả Giáo hội Tăng Ni Phật Tử

Đều nguyện cầu Hòa thượng siêu thăng.

Trước kim quan giác linh Hoà thượng,

Dâng tâm hương bái biệt Giác linh.

Phật quốc cao đăng nơi thượng phẩm,

Ta bà thị hiện độ quần sinh.

 

Nam Mô Tây Phương Cực Lạc Thế Giới Đại Từ Đại Bi Tiếp Dẫn Đạo Sư A Di Đà Phật

Nam Mô Vĩnh Nghiêm Tháp, Ma Ha Sa Môn Tỳ Khưu, Bồ Tát Giới Thích Thanh Kiểm,

Hiệu Chân Từ, Thế Danh Vũ Văn Khang, Vĩnh Nghiêm Viện Chủ, Thùy từ Chứng Giám, Liên Tọa Hạ.

  

---o0o---

  

CẢM NIỆM TÔN SƯ

Của Pháp quyến hiếu đồ

 

Nam mô Bản Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

Kính bạch Giác Linh Hòa thượng Tôn Sư,

 

            Thế là chỉ trong giây lát nữa thôi, chúng con thực sự vĩnh viễn không bao giờ được nhìn thấy tôn dung của Tôn sư, sẽ vĩnh viễn không bao giờ còn được quỳ dưới chân đấng Từ phụ để được nghe những lời giáo huấn khi tiết hạ xuân về.  Thế là chúng con vĩnh viễn như đàn chim non bơ vơ trong đêm tối khi phong ba bão táp kéo về.

            Giờ này, trước linh đài bảo tọa của Tôn sư chúng con biết nói gì đây?  Không giấy mực nào có thể diễn tả được nỗi đau buồn của chúng con, không nước mắt nào có thể xóa tan được sự thương đau của chúng con.

            Chúng con vẫn biết rằng mọi vật đều vô thường nhưng chúng con không thể không đau buồn trước sự ra đi của Tôn sư.  Chúng con đã khóc, đã khóc rất nhiều ngay từ buổi sáng nhận được hung tin Tôn sư lâm trọng bịnh.  Chúng con khóc, chúng con buồn vì biết rằng Tôn sư sẽ ra đi, sẽ vĩnh viễn ra đi trong một ngày gần đây.  Điều đó đã đến, Tôn sư đã vĩnh viễn khuất bóng.  Chúng con buồn rằng anh em chúng con tuy có lớn có nhỏ nhưng đạo tâm chưa vững, đạo lực chưa sâu, chưa có thể gánh vác được vĩ nghiệp Tôn sư dã suốt cuộc đời gầy dựng thì bỗng nhiên:

                                                Chốn song lâm Từ phụ hướng về Tây

                                                Miền Thiếu thất Tổ sư truyền y bát

                                    Than ôi!

                                                Trăm năm trần thế, không hoa ảo ảnh

                                                Nhất niệm linh quang, liên đài bảo chứng.

             Chúng con trộm nghĩ, cho dù trăm ngàn kiếp lăn lộn trong chốn hồng trần cũng không thể gặp lại một vị Thầy đầy đức độ khoan dung như Tôn sư.  Tôn sư đã sống một cuộc đời khiêm cung giản dị, cuộc đời của “Vô vị Chân Nhân”.  Bằng vào đức độ khiêm cung giản dị, Tôn sư đã thắp sáng vạn tấm lòng, không những chỉ có chúng con mà cả những ai cóphúc đức nhân duyên diện kiến Tôn sư.  Cho nên cho dù chúng con có khôn lớn đến bao nhiêu thì cũng không thể thiếu được sự dạy dỗ ân cần, đôn hậu Cuả Tôn sư.

            Nhưng hỡi ôi!  Ngôi Phạm vũ vẫn còn đó mà Trụ trì vị đã ra đi để Thiền thất sớm hôm chìm trong hương không sắc.

Hồi chuông sớm đưa Thầy về cõi Niết

Con bàng hoàng khóc ngất giữa đêm đen

             Sự ra đi của Tôn sư là một sự mất mát to lớn không những chỉ đối với riêng chúng con, mà còn đối với tất cả những ai khát vọng đi tìm sự bình an của tâm hồn.  Tôn sư là hiện thân của giải thoát, là hình ảnh cuả Đức Từ phụ trên non Linh Thứu hơn hai ngàn năm về trước, là viên minh châu gạn đục khơi trong mọi tâm tư trần cấu.

            Trước giờ phút trang nghiêm này, anh em chúng con xin Tôn sư hãy tha thứ cho những lỗi lầm anh em chúng con đã gây ra hay vì mải lo đeo đuổi nghiệp bút nghiên mà không được sớm hôm phụng dưỡng Tôn sư.

            Chúng con xin nguyện thực hành theo những lời vàng ngọc của Tôn sư.  Xin giác linh tôn sư phù hộ cho chúng con được đầy đủ tâm lực, đạo lực để gánh vác vĩ nghiệp mà tôn sư đã để lại.

Chúng con xin thành tâm đê đầu bái biệt Tôn sư tam bái.

 NAM MÔ TÔN SƯ ĐẠI LÃO HÒA THƯỢNG THÂN GIÁO SƯ THÍCH THANH KIỂM-ĐẠO HIỆU CHÂN TỪ GIÁC LINH THÙY TỪ CHỨNG GIÁM.

 Vĩnh Nghiêm, Quý Đông

Đệ Tử Thích Giác Dũng khấp bái.

  

---o0o---

 

LỜI CẢM TẠ

CỦA BAN TỔ CHỨC LỄ TANG

Kính bạch:

-           Chư Tôn Giáo phẩm Hội đồng Chứng minh

-           Hội dồng Trị sự Trung ương GHPGVN

-           Ban Trị sự Thành hội Phật giáo Tp. Hồ Chí Minh.

Kính bạch:

-           Chư Tôn đức Ban Trị sự Phật giáo các Tỉnh hội

-           Ban Đại diện Phật giáo các Quận-Huyện

-           Chư Tăng Ni Phật tử các Tự Viện, Tịnh xá.

Kính thưa Quý cơ quan Chính quyr62, Tôn giáo, Mặt trận Tổ quốc và các Ban ngành đoàn thể. 

            Kính thưa Quý Liệt Vị,

             Cố Hòa thượng Thích Thanh Kiễm – Trưởng Ban Kinh tế Tài Chánh Trung ương GHPGVN, Phó Ban giáo dục Tăng Ni Trung ương GHPGVN, Phó Viện Trưởng Học Viện PGVN tại Hà Nội, Phó Ban Trị sự kiêm Trưởng ban Phật giáo Quốc Tế Thành hội Phật giáo Tp. HCM; Phó Hiệu Trưởng Trường Cao Trung cấp Phật học Tp. HCM; Viện Chủ Tổ dình Vĩnh Nghiêm, sau một thời gian lâm bệnh, đã được Trung ương GHPGVN, Ban Trị sự thành hội Phật Giáo Tp. HCM, Ban Đại diện Phật Giáo Q.3, Môn Phái tổ đình Vĩnh Nghiêm, Ban Giám Đốc và các Y Bác sĩ Bệnh viện Chợ Rẫy tận tình chăm sóc, nhưng Hòa thượng đã thuận thế vô thường thâu thần thị tịch vào lúc 01h30’ ngày 30-12-2000 (nhằm ngày 05-12 Canh Thìn) tại Tổ đình Vĩnh Nghiêm, số 339 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường 7, Quận 3 Tp. HCM, trụ thế 80 năm, Hạ lạp 58 năm.

            Lễ Tang Cố Hoà thượng được Trung ương Giáo Hội PGVN, Thành hội Phật giáo Tp. HCM, Ban Đại diện Phật giáo và Môn đồ Pháp quyến tổ chức trang nghiêm long trọng trong thời gian 05 ngày, từ ngày 31-12-2000 đến ngày 04-01-2001 (nhằm ngày 06-09-12 Canh Thìn).

            Để tỏ lòng cảm niệm công đức của Hoà thượng đã suốt đời phụng sự Đạo pháp và chúng sinh, Chư Tôn Giáo phẩm Hội đồng Chứng minh, Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Ban Trị sự Thành Hội Phật Giáo Tp. HCM và các Tỉnh, Ban Đại diện Phật giáo các Quận – Huyện, chư Tăng Ni Phật tử các Tự Viện tại Tp. HCM và các tỉnh đã đến đỉnh lễ Giác linh Hòa thượng mộ cách trang nghiêm, đông đảo và thành kính.  Quý phái đoàn đại diện Ban Tôn giáo của chính phủ, Ban Dân Vận Trung ương, Ủy ban Trung ương MTTQVN, ban Tôn Giáo Thành Phố, Ủy Ban Mặt trận Tổ Quốc Thành Phố, Quận Ủy, HĐND Quận, UBND quận chính quyền, Ban Tôn giáo quận, UBMTTQ quận, các   Ban ngành Đoàn thể Phường 7 – Quận 3, và các quận huyện trong thành phố dã đến kính viếng Giác linh Hoà  thượng và phân ưu cùng Ban Tổ chức Lễ tang cũng như Môn đồ Pháp quyến Cố Hòa thượng, nhất là trong buổi Lễ Truy Niệm và Cung Tống Kim Quan Hoà thượng nhập Tháp tại Tổ đình Vĩnh Nghiêm hôm nay được thập phần trang nghiêm, trọng thể và thành tựu viên mãn.

            Giờ đây, Lễ Truy Niệm và Cung Tống Kim Quan Hoà thượng Thích Thanh Kiễm lưu nhập Bảo Tháp đã sắp hoàn mãn, thay mặt Ban Tổ chức Lễ tang xin chân thành cãm tạ và tri ân Chư Tôn Giáo Phẩm, Hội Đồng chứng minh, Hội đồng trị sự, Ban trị sự Thành Hội Phật giáo Tp. HCM và các Tỉnh Thành Hội Phật Giáo trực thuộc GHPGVN, các Ban ngành viện trực thuộc Trung ương Giáo Hội, các ban đại diện Phật Giáo Quận-Huyện, chư Tôn Đức Tăng Ni và toàn thể nam nữ Phật tử, Quý phái đoàn Ban Tôn Giáo của Chính phủ, Ban Dân vận TW, UBTWMTTQVN, MTTQVN Tp. HCM, Quận Ủûy, HĐND, UBND, Ban tôn giáo UBMTTQ Quận, các Ban ngành đoàn thể Quận 3 – Phường 7 sở tại và chính quyền các quận, huyện trong Tp. HCM; xin chân thành cảm ơn các Cơ quan Chính quyền, Mặt trâïn, ngành An Ninh Quận 3 – Phường 7 đã tạo điều kiện thuận lơiï và hết lòng hỗ trợ cho Giáo Hội, Thành hội Phật giáo và Ban Tổ chức Lễ Tang hoàn thành công tác tổ chức, truy niệm và cung tống kim quan Hoà thượng Thích Thanh Kiểm nhập Tháp được trang nghiêm và thành tựu viên mãn.

            Ban tổ chức Lễ Tang xin chân thành tri ân Chư Tôn Đức Tăng Ni, các Tự Viện, Tịnh Xá, Tịnh Thất, Niệm Phật Đường trong địa bàn Quận 3 đã trực tiếp và gián tiếp trợ duyên giúp cho Lễ Tang Cố Hoà thượng được thành tựu tốt đẹp.

            Trong thời gian cử hành Lễ Tang, mặc dù Ban Tổ chức đã cố gắng hết sức mình để trang nghiêm đạo tràng và cung tiếp Chư Tôn Giáo phẩm, Chư Tôn Đức Tăng Ni và quý liệt vị nhưng cũng không sao tránh khỏi nhiều sơ xuất, kính mong Chư Tôn Giáo Phẩm, Đại Đức Tăng Ni và quý liệt vị niệm tình hỷ xả.

            Một lần nữa Ban Tổ chức xin chân thành cảm tạ, tri ân đến toàn thể quý liệt vị thân tâm thường an lạc, thành tựu ý nguyện, vạn sự an lành, cát tường khang thái.

 NAM MÔ HOAN HỶ TẠNG BỒ TÁT MA HA TÁT

 

---o0o---

 

Bái vọng Giác linh

Cố Hoà thượng Thích Thanh Kiểm

 

THANH

TỊNH

PHÁP

THÂN

NAM

TRUNG

BẮC

TĂNG

NI

ĐỒNG

KÍNH

NGƯỠNG

 

KIỂM

DUYỆT

TẠNG

THƯ

NHẬT

VIỆT

HOA

TÍN

ĐỒ

QUY

BÁI

VỌNG

 

 

 HÒA THƯỢNG THÍCH TRÍ TÂM

CHÙA TỔ ĐÌNH NGHĨA PHƯƠNG

KÍNH BÁI

---o0o---

 

THƯƠNG TIẾC

BẬC CAO TĂNG ĐÃ RA ĐI

                                   

Hòa thượng Thích Hiển Pháp

 

            Tôi với Hoà thượng Thích Thanh Kiểm vốn có nhiều kỷ niệm.  Ngày 20-08-1963 chính quyền Ngô Đình Diệm tấn công các chùa chiền bắt Tăng Ni, cư sĩ đấuT tranh chống kỳ thị tôn giáo, tôi và Hoà thượng Thích Thanh Kiểm bị giam chung một phòng tại bệnh viện Rạch Gia.  Và khi Ban Liên lạc Phật giáo yêu nước cho đến Ban Vận động Thống nhất Phật giáo rồi sau đó là Giáo hội Phật giáo Việt Nam ra đời, tôi với Người cùng hành đạo có nhiều gắn bó.

            Sau tháng 4 năm 1975, Ban Liên lạc Phật giáo yêu nướcTP Hồ Chí Minh ra đời, văn phòng đặt tại chùa Vĩnh Nghiêm do Hòa thượng Thích Minh Nguyệt làm chủ tịch, cả tôi và Hoà thượng Thanh Kiểm đều là thành viên của Ban.  Tình hình lúc nầy được xem như “Buổi giao thời” nên cả xã hội và Phật giáo đều gặp khó khăn.  Ban Liên lạc Phật giáo yêu nước, do đó, thường xuyên có những buổi họp, và luôn bàn thảo những vấn đề nóng bỏng nếu không muốn nói là phức tạp.  Tôi còn nhớ, cứ sau mỗi buổi họp, Hòa  thượng Thanh Kiểm thường mời Hoà thượng Thiện Hào và tôi ở lại để bàn con đường phát triển Phật giáo.  Có lần Hòa thượng trăn trở: “Chúng ta nên có kế hoạch, chương trình hành động để hình thành tổ chức Giáo hội chứ cứ mãi “Ban liên lạc” thế này thì rất khó để thực hiện tâm nguyện hoằng Pháp độ sinh”.  Quả thật, niềm trăn trở đang còn nung nấu thì tia sáng loé dạng:  Năm 1980, Ban Vận động Thống nhất Phật giáo Việt Nam ra đời.  Tất cả các tổ chức, Giáo hội, hệ phái lúc bấy giờ đều là thành viên Ban Vận Động.  Ban Liên lạc Phật giáo yêu nước TP Hồ Chí Minh đương nhiên cũng là thành viên của ban.

            Cũng trong năm nầy, giới Phật giáo TPHCM được tiếp đón Hoà thượng Thích Đức Nhuận, Hội trưởng Hội Phật giáo Thống Nhất Việt Nam từ Hà Nội vào (sau nầy Hòa Thượng Đức Nhuận là Pháp chủ HĐCM. GHPGVN).  Mặc dù, thời gian còn thong thả để đón Hòa thượng, Hòa thượng Thanh Kiểm vui mừng khôn kể, thường xuyên liên lạc, trao đổi với Ban Liên lạc Phật Giáo yêu nước và Ban Vận động Thống nhất Phật giáo về buổi tiếp đón quan trọng nầy.  Hòa thượng kể rất nhiều về đạo hạnh và công đức của Ngài Hội trưởng trong việc hoằng pháp tại miền Bắc, nhất là sự đóng góp của Ngài vào trường Phật học Quán Sứ, do đó tôi cũng phấn khởi và mong muốn được tiếp kiến Ngài Hội Trưởng.  Và cũng chính thời gian này, tôi với Hoà thượng Thanh Kiểm càng gắn bó, thân thiện hơn.

            Tháng 11 năm 1981, GHPGVN được thành lập, Hoà thượng Thanh Kiểm được bầu vào làm Hội đồng Trị sự của Giáo Hội.  Năm 1982, tại Đại hội Kỳ III TWGH , Hòa thượng được bầu làm Trưởng Ban Kinh Tế Tài Chính GHPGVN.  Những ngày Đại hội Phật giáo hoặc Hội nghị thường niên của Giáo hội, Hòa thượng rất tích cực trong việc vận động tài chính, sắp xếp thời gian chương trình đón tiếp Quý phái đoàn Đại biểu Phật giáo phía Bắc, góp phần cho các Đại hội, Hội nghị của Giáo hội được thành công, khiến tôi vô cùng khâm phục.

            Năm 1982, Hội nghị Đại biểu Thành hội Phật giáo TPHCM nhiệm kỳ I, Hoà thượng được bầu làm Phó Ban Trị sự.  Năm 1989, trường Cơ bản Phật học (nay là trường Trung cấp Phật học) TPHCM ra đời, Hòa thượng được bầu làm Hiệu phó Giám Luật.  Phải nói rằng Hoà thượng đóng góp rất lớn cho sự nghiệp giáo dục của Giáo

Hội.  Không chỉ tại trường Trung cấp Phật học, Hòa thượng còn là Giáo sư của Học viện Phật giáo Việt Nam tại Hà Nội và tại TPHCM cho đến trọn cuộc đời.  Tôi còn biết rất rõ, Hòa thượng đã đi Hà Nội để giảng dạy cho Tăng Ni sinh tại Học viện hơn 1 tháng, ngày 14-10-2000 Hòa thượng về TPHCM thì chỉ 3 ngày sau đó, 17-10-2000 Hòa thượng lâm bệnh cho đến khi thị tịch Quả là một hạnh nguyện “Giáo nhân bất quyện”

            Trong thập niên 1980, chùa Vĩnh Nghiêm hàng năm là điểm An cư tập trung do Thành hội Phật giáo TPHCM tổ chức Hoà thượng Thích Thiện Hào làm Thiền chủ, làm phó Thiền chủ tôi và Hoà thượng Thanh Kiẻm làm Hóa chủ.  Tinh thần Tăng chúng lúc nầy còn đang hoang mang, chao đảo cho nên Ban lãnh đạo chủ trương tổ chức thực tập diễn giảng, viết báo tường và tổ chức hội thi làm cho không khí các trường Hạ sôi nổi hẳn lên, gây được phong trào tu học cho đến bây giờ được Hoà thượng Thanh Kiểm đồng tình và hết mình ủng hộ.  Rồi đến thập niên 1990, năm nào cũng có tổ chức An cư do Hoà thượng đứng ra thực hiện.  Gần 20 năm tham dự khóa An cư tại nơi nầy, tôi tiếp nhận ở Hoà thượng hai điều:  Đức khiêm cung và Tài độ chúng.

            Là người có kiến thức rộng, học vị cao, Hòa thượng bao giờ cũng tỏ ra khiêm tốn, giản dị, không phô trương.  Là Đường chủ cuả một đại Già lam nhưng lúc nào Hòa thượng cũng hòa nhã, tế nhị và hoà mình trong đại chúng để hành đạo.  Có được mấy ai như Hoà thượng, làm Trụ trì nhưng khi có Phật sự do Giáo hội giao phó phải vắng Chùa, Hòa thượng đều đứng ra giữa đại chúng để bạch Tăng.

            Thế rồi thời gian trôi qua, cái quy luật sinh lão bệnh tử không có ngoại lệ.  Hay tin Hoà thượng lâm bệnh, tôi vào bệnh viện Chợ Rẩy viếng thăm, Sức khỏe có suy giảm nhiều nhưng trí tuệ vẫn minh mẫn, Hoà thượng đưa tay lên ngực như chào hỏi.  Một thời gian ngắn sau đó, Hoà thượng được đưa về chùa điều trị.  Tại ngôi chùa Vĩnh Nghiêm tú lệ, nơi gắn liền với Hoà thượng gần suốt gần 30 năm hành đạo, Hòa thượng đã viên tịch.

            Suốt cuộc đời hành đạo gói trọn trong thế kỷ 20, những gì Hòa thượng Thích Thanh Kiểm đã nói, đã nghĩ, đã làm như những gì chư Phật, chư Tổ đã nói, đã nghĩ, đã làm.  Không cầu nguyện mà chỉ có tin tưởng, rằng Hòa thượng Thích Thanh Kiểm đã Phật quốc cao đăng.

           

PL. 2545 – Ngày Trọng Hạ năm Tân Tỵ

 

---o0o---

 

Nam Định, Ngày 21-10-1996

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật

Kính gửi:  Hòa Thượng Viện Chủ trụ trì Tổ Đình Vĩnh Nghiêm Thành Phố Hồ Chí Minh

Nhã Giám

 Bạch Hòa thượng!

                        Mặc dù bận trăm công ngàn việc, song Hòa thượng đã bất từ lao quyện sắp xếp thời giờ vàng ngọc của mình ra miền Bắc góp phần hội giảng cho trường Cao Cấp Phật học cơ sở I GHPGVN chùa Quán Sứ Hà Nội – Không những thế Hòa thượng còn giúp cho các Tăng Ni sinh miền Bắc vào Nam tu học bằng cả tinh thần lẫn vật chất -  Để nâng cao trình độ cho các Tăng Ni sinh miền Bắc được ngang tầm với các trường Phật học trong cả nước.  Hòa thượng đã đóng góp một phần không nhỏ cho quê hương xứ sở nơi mà Hòa thượng đã sinh ra và lớn lên.  Tấm lòng của Hòa thượng vô cùng cao quý – Tăng Ni sinh hết lời ca ngợi.

            Xin cầu Tam Bảo minh luân gia hộ Hòa thượng Pháp Thể Khang an Tuệ tâm diễm diễm, để thừa hành Phật sự, mọi sự thành tựu viên mãn.

 

Kính thư 

Giám Viện Thích Tâm Thông

 

---o0o---

 

TƯỞNG NHỚ

MỘT BẬC CAO TĂNG ĐỨC HẠNH

 

Hòa thượng Thích Thanh Tứ

Quyền Phó Chủ Tịch thường trực HĐTS. GHPGVN

 

Hòa thượng Thanh Kiểm là bậc chân tu, hiền từ đức độ, đã cống hiến trọn đời cho Đạo pháp và Dân tộc, tấm lòng rộng mở, tiết kỷ cung tha, chan hòa đạo vị.  Riêng đối với đoàn Phật giáo miền Bắc mổi khi vào họp Người đón tiếp tận tình.

Theo thông lệ hàng năm, cứ vào tiết thu, khí hậu miền Bắc mát mẻ hơn, Hoà thượng đã thu xếp công tác Phật sự của mình tại Thành Phố Hồ Chí Minh để ra Hà Nội dạy học cho Tăng Ni sinh Học viện Phật giáo Việt Nam tại Hà Nội.  Đó là những cơ duyên tốt để chúng tôi lại có dịp trao đổi về công tác Phật sự, thỉnh thoảng tranh thủ ngày chủ nhật đi tham quan các thắng cảnh miền Bắc, thăm quê hương của Hòa thượng hay quê hương của tôi.

Năm nay, Hòa thượng ra Hà Nội cũng vào những ngày đầu củ tiết thu để hướng dẫn cho Tăng Ni sinh Khóa III Học viện Phật giáo  Việt Nam tại Hà Nội với môn học “A Tỳ Đạt Ma Câu Xá Luận” tròn đúng một tháng, kết thúc quyển thứ ba của môn học.

Quả thực, sinh thời Hòa thượng là một vị cao Tăng tài đức song hành, và là chiếc cầu nối trong mối quan hệ thân thiện giữa Phật giáo miền Bắc với Phật giáo miền Nam trong những ngày đất nước hai miền còn chia cắt.  Khi đất nước thống nhất, Tăng Ni, Phật tử cả nước có cơ duyên thực hiện hạnh nguyện thống  nhất Phật giáo trong cả nước thành một tổ chức thống nhất từ Trung ương đến các địa phương.  Trong những ngày Phật giáo hai miền tiến hành vận động thống nhất Phật giáo cả nước trước năm 1981, thì chùa Vĩnh Nghiêm Thành Phố Hồ Chí Minh, nơi Hòa thượng trụ trì là điểm dừng chân cho các đoàn sinh đại biểu Phật giáo miền Bắc mỗi khi vào miền Nam họp bàn công tác Phật sự, và được phát huy cho đến tận ngày nay.

Công tác giáo dục đào tạo Tăng tài là lĩnh vực Hòa thượng tốn nhiều công sức nhất.  Bởi Hòa thượng mong muốn có một lớp Tăng tài kế cận có đủ đức, đủ tài để duy trì và phát triển Phật giáo nước nhà ngang tầm với thời đại.  Chính vì vậy, dù bận trăm công nghìn việc nơi trụ xứ, công tác Phật sự của Giáo hội nhưng Hòa thượng vẫn giành thời gian cho việc nghiên cưú dịch thuật, dạy học cho Tăng Ni sinh Học viện Phật giáo Việt Nam tại Hà Nội và Thành Phố Hồ Chí Minh.  Với chức vụ Phó Viện Trưởng Học viện  Phật giáo Việt Nam tại Hà Nội, Hòa thượng đã không quản ngại đường xá xa xôi để ra Hà Nội hướng dẩn nghiên cứu cho Tăng Ni sinh bằng những kinh nghiệm thực tiễn của mình.  Là Trưởng Ban Tài Chính Trung ương Giáo hội, Hòa thượng đã vận động Tăng Ni, Phật tử trong và ngoài nước đóng góp tài chính cho Giáo hội hoạt động, trồng rừng phủ xanh đất trống đồi núi trọc, tạo nguồn kinh phí cho Giáo hội.  Là Phó Ban trị sự Thành hội Phật giáo Thành Phố Hồ Chí Minh, Hòa thượng đã có nhiều đóng góp cho sự nghiệp xây dựng đại đoàn kết trong sự phát triển Phật giáo Thành phố.  Ngoài ra còn tham gia tích cực các hoạt động xã hội, các phong trào của Mặt trận Tổ quốc và được các tầng lớp nhân dân tính nhiệm, yêu mến.  Dù công tác Phật sự trong Giáo hội, hay tham gia các hoạt động xã hội, Hoà thượng luôn luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ, thể hiện rõ những Sứ giả của Như lai vì đạo, vì đời.

            Thế rồi bỗng nhiên tôi được tin Hoà thượng bị bệnh duyên sau khi hoàn thanh việc giảng dạy cho Tăng Ni sinh học Học viện Phật giáo Việt Nam tại Hà Nội với môn học “A Tỳ Đạt Ma Câu Xá Luận”.  Nhớ lại cách đó hai ngày tôi và Hoà thượng vẫn còn ngồi với nhau tại chùa Quán Sứ – Hà Nội, Hòa thượng đã tâm sự cùng tôi những ước muốn của mình trong việc đào tạo tăng tài để thúc đẩy phát triển Phật giáo trong tương lai.  Những lời lẽ của Hoà thượng đã làm tôi vô cùng xúc động.  Khi tiễn chân Hòa thượng về Vĩnh Nghiêm tại sân bay Nội Bài, Hòa thượng hẹn với tôi tết xong sẽ ra Hà Nội để hướng dẫn tiếp cho Tăng Ni sinh các môn còn lại.  Khi về đến chùa Vĩnh Nghiêm, Hòa thượng còn gọi điện thoại cho tôi thông báo là đã về đến nơi an toàn, sức khoẻ tốt.

            Tin Hòa thượng phải đi cấp cứu, tôi đã đáp máy bay vào thăm ngay.  Nhưng lúc này sức khoẻ Hoà thượng rất yếu, tôi đến bên cạnh nắm tay Người.  Biết tôi vào thăm, Hòa thượng cố cử động bàn tay và tỏa ra hơi ấm thầm nhắn gửi một điều gì sâu kín.  Thế rồi theo luật vô thường, Hòa thượng đã siêu đăng Phật quốc nhằm ngày các đại biểu toàn quốc vào Thành phố dự họp tổng kết công tác Phật sự năm 2000 và bàn phương hướng năm 2001.  Sự ra đi của Hòa thượng quả là một tổn thất lớn đối với Tăng Ni, Phật tử Việt Nam

            Mặc dù Hòa thượng đã cao đăng Phật quốc, nhưng những đóng góp của Hòa thượng cho sự nghiệp xây dựng và phát triển Giáo hội đã được các lớp hậu thế trân trọng và phát triển, đưa Phật giáo nước nhà ngày một hưng long.  Riêng tôi, Hòa thượng ra đi đã để lại trong tôi nỗi u hoài bất tận, lòng kính tiếc vô biên.  Đối với tôi, Hòa thượng không chỉ là tình đồng đạo, mà còn là nghĩa tương thân, có những khi đàm đạo cao thâm, lại nhớ lúc ngao du sơn thủy, nói sao cho hết nghĩa cả tình thâm! 

Mùa Đông năm Canh Thìn – DL 2000

---o0o---

  

NGHĨ VỀ HÒA THƯỢNG THÍCH THANH KIỂM

Hòa thượng Thích Trí Quảng

 

            Năm 1963, trong cuộc đấu tranh Phật giáo, tôi mới được biết Hòa thượng, Ngài tốt nghiệp Tiến sĩ Phật học về kinh Pháp Hoa tại Đại học Rissho, Tokyo.  Và từ đó tôi có cảm tình với Ngài một cách tự nhiên, có lẽ vì những nguời đồng hạnh đồng nguyện thì dễ thông cảm với nhau.

            Cũng từ duyên lành này, Hòa thượng giới thiệu tôi sang Đại học Rissho, nơi mà Ngài đã học trước kia, để tôi theo học về tư tưởng kinh Pháp Hoa.  Trong thời gian học, tôi đã được gặp những người bạn cũ của Hòa thượng ở trường Đại học cũng như những vị Hoà thượng trụ trì các Tổ đình.  Nhắc đến Hoà thượng, họ đều dành cảm tình với Hoà thượng rất sâu đậm.  Chính vì vậy, họ cũng chiếu cố và giúp đỡ tôi trong công trình nghiên cứu.

            Sau khi sinh hoạt của Phật giáo Việt Nam được thống nhất cả nước, Giáo hội cử tôi làm Trưởng ban Hoằng pháp Trung ương, Hòa thượng vẫn tham gia vào ngành hoằng pháp, rất tích cực trong mọi hoạt động.  Ngoài ra, trong suốt thời gian dài làm việc trong Ban trị sự Thành hội Phật giáo Thành Phố Hồ Chí Minh, tôi cũng chưa thấy Hòa thượng tỏ ra bất bình với Hoà thượng hay Thượng Tọa nào.  Nhìn thấy đức tánh cao đẹp ấy của Hoà thượng, tôi càng kính trọng Ngài hơn.

            Hôm nay Hòa thượng vắng bóng trên cuộc đời, nhưng đức hạnh của Ngài vẫn còn lưu dấu ấn tốt đẹp trong tâm hồn tôi.

 Khể Thủ

---o0o---

 

 

Tưởng-Niệm

Hòa thượng Thích Giác Hải

 

 

Ăn quả nhớ người trồng cây

Uống nước ơn nguồn phải nhớ

Nhớ đức Chân Từ xưa:

           

                        Tuổi thiếu niên chữ Nho theo học, sách Thánh hiền sớm tối cần chuyên.

                        Độ thanh xuân đạo Phật rèn tu, lời giáo huấn ngày đêm suy ngẫm.

           

Thế rồi:

 

            Rời quê cha Nam Định cần cù

            Sang đất lạ phồn hoa Nhật Bản

 

Vào Đại học ngày đêm đèn sách, sau năm năm tốt nghiệp Cử nhân

Trở lại lớp sớm tối luyện rèn, đoạt cho được mảnh bằng Tiến sĩ.

 

Giữa lúc ấy:

 

Phật giáo đồ gặp cơn nguy nạn, dưới Triều Ngô độc tài đàn áp dã man.

Cùng Phật tử cương quyết đấu tranh, góp công lớn phá tan xích xiềng kỳ thị.

 

            Mừng thay:

            Trật tự vãn hồi, tự do tín ngưỡng.  Đôi vai gầy trĩu nặng trách nhiệm trao.

 

Giáo hội phục hưng, cửa chùa rộng mở.  Vầng mắt sáng ngời Người thương đời mến đạo.

1963 Đại hội Phật giáo Thống nhất nhất tâm cử Người vụ trưởng dịch phiên.

1964-1971 Cùng Hòa thượng Tâm Giác đã hoàn thành viên mãn ngôi Vĩnh Nghiêm Tự.

            1973 Hòa thượng Tâm Giác được Phật Tổ triệu về cùng năm ấy Người thay ngôi Chánh Đại diện.

            1975 Cách mạng đã thành công, thống nhất vẹn non sông, Phật giáo vững niềm tin, trên đà lo phát triển.

 

Phong trào Phật giáo yêu nước bừng bừng khí thế chốn Thiền môn.

Nhân dân Thành phố hân hoan đón chào Người Phó Ban Lãnh Đạo.

Lao tâm sáng tác hai mươi đầu sách ý ngọc vẫn còn lưu.

Đăng đàn thuyết pháp, chục tỉnh thị thành lời vàng như vang vọng.

 

Cũng tưởng rằng:

            Tuổi thọ trời ban lẻ ngoài trăm để lo đạo giáo giúp đời.

Có ngờ đâu:

            Thuận theo duyên mệnh, tám chục tròn Niết Bàn đi vễ cõi.

Thôi thế từ nay:

            Cặp mắt dịu hiền đà khép lại

            Đôi môi trìu mến đã mòn hơi.

Thôi đành:

            Âm dương đôi ngã

            Sinh tử hai đường

            Thắp nén tâm hương

            Thiên thu vĩnh biệt

 

            Nhất tâm thành kính

            Khể thủ bách bái

 

Nhân tuần Bách nhật, thuận tiết cuối xuân

Một nén tâm hương, cúi xin chứng giám.

 

---o0o---

 

GƯƠNG SÁNG SOI CHUNG

 

Thiền đệ Thích Đức Nghiệp

 

            Qua quá trình tu học, làm việc Phật, giáo dục, từ thiện xã hội và kinh nghiệm sống gần Hoà thượng Thích Thanh Kiểm, đạo hiệu Chân Từ, trong 56 năm qua, từ 1945 tới nay, ở ngoài Bắc và trong Nam, tôi thành kính ghi lại nơi đây đôi điêù kỷ niệm với đạo tình huynh đệ thân thương, nhằm:

 

            Dâng lên Giác linh Hòa thượng, hiện tôn thờ tại Tổ đình Vĩnh Nghiêm, Tp Hồ Chí Minh và

           

            Nêu gương sáng đạo đức chung cho tất cả Tăng Ni và Phật tử Việt Nam ở trong và ngoài nước, hầu bày tỏ lòng tri ân  trong muôn một đối với Giác linh Hòa thượng.

 

Do vậy tôi chỉ nêu lên hai dấu ấn cao đẹp và cụ thể nhất của Hòa thượng mà chúng ta có thể học tập và vận dụng vào nếp sống tu dưỡng hàng ngày, nhằm đạt tới mục tiêu “Tốt đạo, Đẹp đời” và “Giác ngộ, Giải thoát”, cho bản thân chúng ta và cho mọi người trong Phật giáo hiện nay và mai sau.  Đó là đạo phong của Hoà thượng, được thể hiện rõ nét trên hai mặt: khiêm cung hỷ xã và hóa độ tuỳ duyên.

 

1.         Về mặt khiêm cung, hỷ xã:

 

Là một trong những bậc Cao tăng khả kính tại Việt Nam, Hòa thượng sẵn có phước duyên xuất giađồng tử từ thửo nhỏ, chân tu và thật học cả Phật pháp và Thế pháp.  Ít nhất trải qua 20 năm, Ngài tu học tại nước nhà và tại Nhật Bản thế nhưng tuyệt nhiên không hề bao giờ tỏ ra là người học vị cao, Ngài luôn luôn kính trên, nhường dưới, trai giới thanh tịnh, hòa hợp với mọi người trong đạo và ngoài đời, không phụ ai, không mất lòng ai… thậm chí, đôi khi, bị đối xử phũ phàng với những lời lẽ thô bạo của moat hai người thiếu trình độ văn hóa và không có căn bản tu học, Ngài vẫn hoan hỷ bỏ qua, đúng như đức hạnh cứu khổ, ban vui của Bồ tát Thường Bất Khinh trong kinh Pháp Hoa vậy.

 

2.         Về mặt hóa độ tuỳ duyên:

 

Hướng theo tinh thần hoằng pháp lợi sinh và phụng đạo yêu nước, thực sự Hòa thượng đã dấn thân làm tròn sứ mạng của một Như Lai xứ giả, trên đền đáp bốn trọng ân, dưới cứu giúp ba đường khổ.  Nghĩa là, Ngài đã thực hiện cụ thể những nghi lễ tôn giáo như cầu an, cầu siêu nhằm cứu sinh độ tử; những Phật sự như sáng tác các sách Phật, phiên dịch kinh điển, giảng dạy tại các trường Phật học và truyền trao giới pháp tại các Đại giới đàn của Giáo hội Phật giáo Việt Nam trên toàn quốc; đồng thời Ngài còn tích cực tham gia các công tác từ thiện xã hội, nhằm mục đích mang Đạo Phật vào cuộc đời, làm vơi đi những khổ đau, những hiện tượng tiêu cực trong xã hội; va góp phần xây dựng, bảo vệ đất nước, sớm đạt được giàu mạnh, công bằng, tiến bộ, văn minh cùng nhịp bước với các nước hùng cường trên thế giới.  Như vậy là: Hòa thượng đã làm đúng theo lời dạy của chư Phật Tổ, còn ghi rõ trong các kinh điển.  Ví dụ:

Kinh Lăng Nghiêm dạy:  tuỳ duyên bất biến;

Kinh Phật Báo Aân dạy:  Hòa quang đồng trần;

Bồ tát Phổ Hiền phát nguyện:  Tuỳ thuận chúng sanh nhi vi lợi ích;

Tổ Huệ Năng dạy trong Kinh Pháp Bảo Đàn: 

            Đạo Phật ở trong cuộc đời; Không thể tách rời cuộc đời mà có giác ngộ được.

Nghĩa là, Đạo Phật cũng như bông sen nở giữa hồ nước, làm cho hồ nước được tươi đẹp và ngát thơm.

 

Chính vì thế mà Giác linh Hòa thượng đã trở thành một tấm gương trong sáng cho Tăng Ni và Phật tử chúng ta soi mãi không quên!

 

Tp Hồ Chí Minh, Chùa Vĩnh Nghiêm, Phật lich 2545

 

---o0o---

 

ĐIẾU VĂN TRUY TIẾN

 

Từ Hải Ngoại hướng về nước Việt

Hòa thượng Thanh Kiẻm nhập Niết Bàn

Vĩnh Nghiêm gióng tiếng chuông vàng

Tứ chúng Phật tử bàng hoàng nhớ thong

Nhớ bậc Tôn trưởng dòng Trung Hậu

Thương người đạo hạnh phái Vĩnh Nghiêm

Xuất gia từ thuở ấu niên

Vân du cầu học khắp miền danh Tăng

Bắc Trung Nam công năng huân tập

Học kinh luận giới luật thông làu

Nhật Bản nghiên cứu đạo màu

Văn học tiến sĩ dẫn đầu Vũ Khang

Công đức Ngài huy hoàng để lại

Cảnh Vĩnh Nghiêm danh dự Già Lam

Phật điện thắng cảnh huy hoàng

Bảy tầng Bảo tháp đẹp sang tuyệt vời

Mở Phật trường nhiều nơi giáo huấn

Chùa Kim Cương, Quán Sứ, Vĩnh Nghiêm

Tăng tài chủ đích ưu tiên

Dịch kinh viết sách lưu truyền hậu lai

Văn học sử trong ngoài thấu lý

Khoa Ngũ minh triết lý thông rành

Đức Ngài lưu lại quần sinh

Tinh nghiêm giới hạnh rạng danh Tăng tài

Chùa Vĩnh Nghiêm nước ngoài ngưỡng vọng

Lễ truy niệm lệ đọng trên mi

Nguyện cầu đức Phật từ bi

Di đà tiếp sứ Tây quy sen vàng

Trượng thừa Phật lực từ quang

Chư Tôn sứ giả hai hàng tiếp nghinh

Hỡi ơi tưởng niệm Giác linh

Sinh tiền cõi thế hiển vinh một thời

Giờ đây hạnh nguyện mãn rồi

Nguồn vui thế sự buông xuôi cõi trần

Tăng Ni Phật tử quây quần

Cùng nhau tưởng niệm một lần tiển đưa.

 

NAM MÔ TIẾP DẪN ĐẠO SƯ A DI ĐÀ PHẬT

 

Chùa Vĩnh Nghiêm Pomana CA

Ngày 31 tháng 12 năm 2000

Hòa thượng Thích Minh Thông

 

---o0o---

 

NHẬP DÒNG TỲ LƯ

 

Miền Thiếu Thất gió vàng hiu hắt

Giá cà sa lạnh ngắt Nghiêm Đông

Vẳng nghe hai chữ sắc không

Tử sinh vinh tạ trong vòng đổi thay

Ngẫm thân này giọt sương ngọn cỏ

Luật vô thường nay có mai không

Xuất gia từ thưỏ đồng chân

Dốc lòng tin Phật cố công theo Thầy

Chùa Bạch Chữ tháng ngày tu tập

Cảnh Tây thiên mấy chập đi về

Quản chi chinh chiến nhiễu khê

Phương Nam lánh nẻo tính bề lập thân

Đem công sức góp phần tôn tạo

Cảnh Vĩnh Nghiêm phúc báp trang nghiêm

Mặc cho thế tục đảo điên

Thị phi rũ sạch nhân hiền để tâm

Kìa những lúc sưu tầm hải ngoại

Góp lực tài trở lại quê hương

Thiện Gia Bảo Huấn chủ trương

Mong sao Nam Bắc bốn phương một nhà

Sum vầy cùng đàn na thiện tín

Độ Tăng Ni suợng chín kể chi

Vê tròn quả hạnh từ bi

Dứt không tứ tướng sá gì nhị biên

Trống Bát nhã rộn miền triều dã

Chuông Tam Huyền gióng giả nơi nơi

Nhọc nhằn nào có nghỉ ngơi

Khi thì Quán Sứ lúc thì Mê Linh

Thuyền Lục Độ cứu sinh xuôi ngược

Ghế Thập Sư há khước truyền trao

Mây từ pháp vũ dồi dào

Long xà dung nạp biết bao nhiêu tình

Sen mọc giữa bãi sình đua nở

Đạo dựng trong trắc trở mà nên

Phồn hoa mà chí lâm tuyền

Nhổ gai nhân ngã kết duyên lục hoà

Danh đã xứng Thuyền gia thạch trụ

Đức lại không để phụ lòng người

Tuổi đà vừa tròn tám mươi

Tiếng vàng đâu đã gọi người hữu duyên

Vượt ái hà mượn thuyền Bát nhã

Hội Liên Trì hoa đã nảy bông

Gia bang Phàm Thánh hội đồng

Bọt Tỳ Lư lại nhập dòng Tỳ Lư

Thương thay hàng môn đồ tứ chúng

Đường ai đưa nẻo đúng mà đi

Đầy trời tham vọng sân si

Có bao nhiêu bậc từ bi như Thầy

Đèn thuyền nối đến đây trọn vẹn

Thừa đương ai không thẹn giống dòng

Cúi xin Phật Tổ hồng ân

Tổ đình thu vãn lập đông có người

Vẳng đâu đây hương trời nhã nhạc

Đón Thầy về Cực lạc quê xưa

Còn đâu ấm lạnh nắng mưa

Thiên hà sao sáng ngày thưa thưa dần.

 

            Vũng Tàu ngày 02-01-2001

Viện chủ Linh Phong Thuyền Uyển

Hòa thượng Thích Trí Tịnh

Kính bái

---o0o---

 

NHỚ HÒA THƯỢNG

 

 

Thành kính tưởng niệm nhân lễ tuần Chung thất

Đại lão Hoà thượng THÍCH THANH KIỂM

Viện chủ Tổ đình Vĩnh Nghiêm Tp. HCM

 

Nhớ Hoà thượng, nhớ hạnh tu

Thân trang nghiêm, hiện bóng từ khinh an.

Mỗi bước đi, mỗi dịu dàng

Như lai chơn tánh ẩn tàng vô ưu.

 

Nhớ Hoà thượng, nhớ kinh thư

Nụ cười hiền, toả pháp như thanh bình

Mổi lời chan chứa đạo tình

Như nguồn suối mạch uy linh thâm trầm.

 

Nhớ Hoà thượng, nhớ chơn tâm

Tĩnh lòng, tĩnh ý..nói làm tịch nhiên.

Ngày đêm, thức ngủ…lặng yên.

Ra vào, sáng tối… như thiền như không.

 

Nhớ Hoà thượng, nhớ mật tông

Tự mình, mình biết…đừng hòng hỏi ai!

Phật là tự tánh Như lai

Tu là tự giác trong ngoài như nhau.

 

Nhớ Hoà thượng, nhớ công lao

Đạo xưa nối pháp một màu tịnh thanh

Việt Nam, Nhật Bản …thọ, hành

Tinh tấn hiển thị, tâm lành nở hoa

 

Nhớ Hoà thượng, đức bao la

Vĩnh Nghiêm tổ tổ, một toà tông phong

Bắc Nam khai mở rực hồng

Phật trường dũng xuất… tươi dòng Thế Tôn.

 

Nhớ Hoà thượng, nhớ tâm hồn

Thiền na, thiền vị…ngát hương huy hoàng

Thân giáo, khẩu giáo nghiêm trang

Đáp ơn Thầy Tổ, mở đàng tương lai.

 

“Nhất chi thiên diệp” hiền tài

Hàng hàng lớp lớp, nối dài hoằng dương.

Một phương thắp sáng mười phương

Tăng Ni ngưỡng vọng dâng hương chí thành.

 

Giác linh thượng phẩm, thượng sanh

Vô lượng công đức Niết Bàn đăng quang.

 

Trần Quê Hương

 

---o0o---

 

Nỗi niềm

      Người ở lại

 

Hằng năm mai nụ đông tàn

Đệ về lễ Tổ trà thơm tết người

Năm nay ngày Táo lên trời

Đệ về lễ Tổ tết Người  hương hoa!

Kiếp người ôi cũng thực là…

Hôm qua còn đấy thế mà nay đâu?!

Trời xanh có thấu nỗi sầu

Làm ơn bắc giúp nhịp cầu cho nhau

Thẫn thờ nhìn trước ngó sau

Tháp người hoa phủ hương sầu quyện bay!

Lòng người như tỉnh như say!

Như mơ thấy bóng những ngày đã qua

Nỗi niềm thước cũng khôn đo

Bao xuân một mái nay đò nơi đâu?!

Thuyền đi xa cõi bể dâu…

Sông buồn bến lạnh chuông lầu biếng ngân

Xuân về ngồi ngắm hoa xuân

Cánh hoa như úa như tàn cuối thu

Trà thơm lẻ bóng ưu tư

Vần thơ xuân họa lời như vôi nồng

Thuyền đi chở cả khuôn vàng…

Ý thơ hương ngát vầng trăng sáng ngời?!

 

Thuyền đệ

Thích Quang Khải

Ngày 23-12 Canh Thìn (2001)

 

---o0o---

 

VẪN SÁNG MỘT VÌ SAO

  

Từ xưa đến nay, các hàng Bồ Tát, Hiền nhân, Cao tăng thạc đức, bằng tâm hồn thanh tịnh, vô ngã, vị tha và vô tướng, các Ngài đến với cõi đời nầy như những vì sao lấp lánh trên nền trời trong đêm đen, rồi trong số các vì sao ấy đã băng hoại, nhưng ánh sáng vẫn còn chan hòa trong bầu trời vô tận.

Cũng vậy, các bậc Bồ Tát, Hiền nhân, Cao tăng thạc đức, các Ngài xuất hiện ở đời đã làm đẹp cho đời, trang nghiêm cho Đạo, sau khi hoàn thành sứ mạng độ sinh, chu toàn Phật sự, thượng hoằng hạ hóa, các Ngài trở về thế giới Niết bàn vô tung bất diệt, nhưng Pháp thân lồng lộng, công đức vô lậu, đạo hạnh vô tướng vượt ngoài hình thể vẫn còn in đậm trong tâm tư, trong ký ức của những người đệ tử Phật và tất cả chúng sinh.

Thực vậy, cố Hoà thượng Thích Thanh Kiểm – Trưởng ban kinh tế tài chính TWGH, phó ban Giáo Dục Tăng Ni TW, phó ban Trị sự Thành Hội Phật giáo Tp. Hồ Chí Minh, Hiệu phó trường Trung cấp Phật học, lớp Cao đăûng Phật học Tp. HCM, Trụ trì Tổ đình Vĩnh Nghiêm, Ngài đã hiện thân trong cõi đời này vào thập niên đầu của thế kỷ và đã ra đi vào cuối của thế kỷ hai mươi này.  Hòa thượng hơn 80 năm trụ thế, gần 50 năm cống hiến cho đời, phục vụ Đạo pháp và chúng sinh, làm trọn hạnh nguyện của một vị Bồ tát trong các lĩnh vực Tục đế và Chân đế, như Toàn Nhật Đại sư đã nói:

“Luật rằng phương tiện xảo quyền.

Từ bi lợi vật pháp truyền xưa nay”

Hơn thế nữa, trên lĩnh vực Chân đế, Hòa thượng đã trải thân phụng sự Đạo pháp, trang nghiêm giáo hội, làm cho Phật pháp huy hoàng, Pháp âm truyền bá khắp nơi, đăng đàn thí giới, thuyết pháp độ sinh, mở trường Phật học, đào tạo Tăng tài, kế vãng khai lai, báo Phật ân đức.  Qua đó từng đàn giới từ, pháp tử, bốn chúng tại gia xuất gia đều được đượm nhuần ân tế độ và hưởng trọn phần Pháp lạc và thăng tiến trên đường tiến tu giải thoát, phụng lý chân như.  Quả thật như người xưa đã nói:

“Sinh tiền giáo dưỡng đắc nhơn, vô tử như hữu tử.

Một hậu thanh danh tại thế tuy vong giả bất vong”

Trên tinh thần hòa hợp, tứ chúng đồng tu, lục hòa cộng trụ, tình Linh sơn cốt nhục, Nghĩa Thích tử côn bằng, một cội sinh năm nhánh như nhau, suối Tào Khê nước chảy từ nguồn, dòng đạo mạch sáng soi muôn thuở, Hòa thượng đã thể hiện trọn vẹn tinh thần thống nhất Phật giáo Việt Nam, góp phần xây dựng thành công ngôi nhà  Giáo hội Phật giáo Việt Nam và Thành hội Phật giáo Tp. HCM trong những ngày đầu khó khăn thử thách của lịch sử, phát triển vững mạnh trang nghiêm trong lỏng dân tộc.  Quả thật!

“Cùng nhau thực hiện lục hòa,

Trong tình đạo pháp chan hòa Bắc Nam”.

Nhìn lại đoạn đường Hoà thượng đã đi qua, thời gian Hòa thượng đã hiện hữu trong cõi đời, mỗi bước chân đi đều in đậm dấu chân Đạo pháp, hình ảnh hiền hòa khả kính của Hoà thưoơng là hình ảnh bất diệt trong tâm hồn người con Phật, trong tình Pháp lữ đại thừa, mổi lời nói còn đọng lại tiếng đạo tình, từ hơi thở là mạch sống rạt rào của đạo mạch, hương giới đức vẫn còn thơm lây, chan hòa trong vũ trụ, làm khơi dậy sức sống miên trường cho đạo pháp.  Bao công đức, những hạnh nguyện là những trang sử sáng ngơì và sóng động cuả Phật  pháp.  Bao công đức, những hạnh nguyện là những trang sử sáng ngời và sống động của Phật giáo Việt Nam, và gương sáng cho đàn hậu thế soi chung và làm hải đăng định hướng cho lộ trình trên bước đường phụng sự đạo pháp và chúng sinh.

Quả thật !

“Hư không còn có ngày mòn

Tấm gương đức hạnh sắt son đời đời”

Theo dòng thời gian vận hành, không gian biến dịch, vạn vật đổi thay, luật vô thường đã cuốn đi những pháp hữu vi giã tạm, Hòa thượng không còn hiện hữu trong cõi đời, nhưng Pháp thân Hòa thượng vẫn còn hằng hữu quang minh, công đức và đạo hạnh Hoà thượng hiến dâng cho Đạo pháp và chúng sinh vẫn còn sống mãi trong lòng người con Phật và trang sử muôn màu của Phật giáo Việt Nam thời hiện đại.  Như người xưa đã nói:

“Ngàn năm bia đá dễ mòn

Ngàn năm tâm khảm vẫn còn khắc ghi”

Với đôi lời truy niệm thâm ân, ghi lòng công đức về đạo hạnh vô vàn của cố Hoà thượng.  Đồng thời kính nguyện Giác linh Hòa thượng:

“Linh Sơn nghiã cũ tình xưa

Ta Bà tịnh độ say xưa pháp màu

Ngàn sau xin nhớ nguyện đầu

Xây tình pháp lữ nhịp cầu tâm giao

Dù sanh bất cứ nơi nào

Chung lo Phật sự với bao nhiêu tình

Quyết lòng độ tận chúng sinh

Từ bi trí tuệ thỏa tình ước mong

Không rời bản thể chân không

Tuỳ duyên hóa đạo thong dong mọi miền”

 Tỳ kheo Thích Thiện Nhơn

 

---o0o---

 

Văn tưởng nhớ

THẦY

 

 

Kính bạch Giác linh Hòa thượng!

 

Hôm nay, chúng con từ phương xa vạn dặm, xin hướng về quê hương chốn tổ Vĩnh Nghiêm, cúi đầu kính lễ Giác linh Hòa thượng.

 

Kính bạch Hòa thượng Aân sư !

 

Cũng vào khoảng thời gian này năm trước, chúng con có điện thoại về vấn an Hòa thượng, đồng thời kính xin Hòa thượng cho phép chúng con thành lập chùa Vĩnh Nghiêm tại Uùc Châu.  Sau khi được phép của Hòa thượng, trong tâm ý chúng con dự định sẽ có một ngày cung thỉnh Hòa thượng sang chứng minh ngôi chùa mang tên Vĩnh Nghiêm tại Uùc.  Nhưng than ôi! Ước nguyện của chúng con chưa thành, thì Hòa thượng đã đi về cõi Phật!

Ở phương trời hải ngoại xa xôi, con rất lấy làm đau xót vì không về được để quỳ bên kim quan Hòa thượng trong những ngày cuối cùng.

Giờ đây, ở phương trời nước Úùc xa xôi quá, con chỉ biết đốt nén tâm hương xin kính lễ Hòa thượng, một bậc Thầy mà con hằng yêu kính, đức độ bao dung mà con không thể nào quên.  Mai sau có về lại Tổ đình, vĩnh viễn con không còn gặp lại Hòa thượng để có cơ hội sống lại những ngày sinh hoạt cũ, dưới sự chỉ dạy hiền hòa độ lượng bao la của Hoà thượng.

 

Kính bạch Giác Linh Hòa thượng!

Chúng con vẫn biết: Thế gian là vô thường, có sinh thì phải có diệt, có hợp tất phải có tan.  Thế nhưng khi hay tin Hòa thượng ra đi, sao con vẫn thấy buồn vô cùng.

 

Hôm nay nhìn lại Thầy trong ảnh

Sao nhớ chùa xưa quá đi thôi!

Chơn dung dáng vẻ từ bi ấy,

Mãi mãi từ nay đã mất rồi!

 

Tháng ngày năm cũ đã xa xôi,

Bỗng chốc bừng lên trong trí tôi.

Vĩnh Nghiêm chốn Tổ thân yêu quá!

Diễn tả làm sao cạn hết lời!

 

Tâm khảm hằng ghi cả cuộc đời,

Gương Thầy độ lượng chẳng hề vơi.

Từ bi đức hạnh như biển lớn,

Bác ái vị tha tựa đất trời.

 

           

Kính bạch Giác Linh Hòa thượng!

 

Ở cõi Phật xa xôi xin Thầy yên nghỉ.  Chốn phàm trần chúng con nguyện thực hành theo những gì đã học được nơi Thầy.  Mãi mãi con sẽ không quên những tháng năm bên Thầy hành đạo.  Những chuỗi thời gian con đã sống dưới mái Tổ đình Vĩnh Nghiêm yêu dấu, mà hình ảnh của Hòa thượng đã làm nên rất nhiều trong tâm thức và cuộc đời đạo đức của con. 

Chúng con vẫn nhớ, nụ cười lúc nào cũng mang nét hiền hòa của Hòa thượng, dáng đi lúc nào cũng mang vẻ khiêm cung.  Xử sự việc chùa, dù trắc trở đến đâu, Hoà thượng lúc nào cũng ung dung hòa nhã.

Đối với việc của Đại chúng, dù có khó khăn đến đâu, Hòa thượng lúc nào cũng đối xử với cung cách hiền từ độ lượng, bao dung.

Mặc dù già yếu, nhưng Hòa thượng ngày nào cũng vẫn lên cùng chư Tăng hành lể.  Tuy Phật sự đa đoan, nhưng Hòa thượng vẫn thường vẫn thường cùng đại chúng thụ trai bình dị trong những buổi quả đường.  Tuổi tác đã cao, những tưởng Hòa thượng sẽ cần những thức ăn đặc biệt hơn đại chúng để bồi bổ thêm sức khoẻ, thế nhưng những thức ăn hằng ngày trong những bữa cơm trưa của Hòa thượng vẫn đơn sơ đạm bạc, vẫn tương rau cải, không khác với đại chúng là bao, mặc dầu Hòa thượng là viện chủ một trong những ngôi chùa lớn nhất Việt Nam.

Chúng con hôm nay vẫn nhớ, có những ngày vào buổi lễ đọc sách canh khuya, Tăng chúng nhiều người còn mệt vùi say trong giấc ngủ, quên cả việc tụng niệm, thì Hoà thượng đã lên đúng giờ, một mình ngồi yên lặng, tay lần chuổi hạt, miệng niệm Phật theo nhịp mõ đều đều dưới ngọn đèn khuya lung linh mờ ảo, kế bên tượng Phật lặng yên.

 

Kính bạch Hòa thượng!

 

Hôm nay chỉ còn không đầy hai tuần nữa, tết sẽ lại đến.  Chúng con nhớ lại, hằng năm nơi Tổ đình, sau giờ làm lễ đón giao thừa, chúng con thường được diễm phúc thay mặt cho tất cả chư Tăng nơi trụ xứ Vĩnh Nghiêm, kính dâng lời chúc tết đầu năm cho Hòa thượng.  Trong lời chúc tết hằng năm , chúng con thường kính chúc Hòa thượng ở lâu nơi đời để làm ngọn đuốc sáng, soi đường cho chúng con trong đêm tăm tối, để làm ngọn hải đăng chỉ lối cho chúng con vượt biển trần ai, để làm người Thầy dạy đạo cho chúng con trên đường xa hướng về bờ giác.

Những năm xa quê, mỗi lần tết đến, chúng con vẫn thường gửi thiệp xuân về quê Hoà thượng với những lời chúc tết đầu năm tương tự.

Năm nay tết cũng lại sắp đến! Nhưng những câu chúc tết năm xưa chúng con sẽ không còn ai để chúc.  Định luật vô thường đã không theo ý chúng con mong muốn.

Than ôi! Ngọn đuốc sáng soi đường, ngọn hải đăng chỉ lối cho chúng con đã tắt!  Chúng con không còn ai để dâng lời cầu mong như vậy, nhân dịp đầu năm tới nữa.

Ôi! Vô thường của một kiếp con người! Sao mà đáng sợ!

Ôi! Chùa Vĩnh Nghiêm chốn Tổ, từ nay tìm đâu ra một vị Thầy kính yêu như thế! Tám mươi năm nơi cõi trần ai, Thầy đã có 65 năm ở chốn am thiền tu niệm.  Tám mươi tuổi đời, năm mươi tám tuổi đạo, ngần ấy thời gian Thầy đã làm lợi ích biết bao cho người nơi trần thế, biết bao tâm hồn đã được hóa độ nhờ Thầy.

Thầy ra đi là đã làm xong một cuộc đời hóa duyên độ chúng.  Chốn Niết-bàn giờ đây Thầy an nhiên tự tại.  Chỉ thương hàng môn hạ chúng con mất đi Người dẫn đường.

Thầy đã ra đi, chúng con mất đi một chốn để về.  Thầy đã ra đi, chúng con mất đi bóng mát giữa bầu trời nóng nực.  Chúng con mất đi một chỗ tựa nương giữa bốn bề bao la sóng vỗ của cuộc đời.

Những khi đảm nhiệm công việc hoằng pháp lơị sinh, chúng con đã gặp không biết bao nhiêu gai góc của trần ai, không biết bao nhiêu lá chướng ngại của cõi đời.  Biết bao lần thấm mệt vì những gian nan và hoạn nạn cuả đời tu sĩ.  Thế nhưng chính nụ cười hiền hòa, đức tính khiêm cung, chính những câu nói mang tính hiền từ cuả Hòa thượng đã nâng chúng con dậy, là sức mạnh cho chúng con tiếp tục bước đi, là năng lực cho chúng con thêm sức sống tinh thần.

Ôi! Sức mạnh ấy, năng lực ấy từ nay không còn nữa!

Kính xin Hòa thượng gia hộ cho chúng con sớm vượt qua được nỗi bi thương mất mát lớn lao nầy.

Sinh ra chúng con là cha mẹ, nhưng làm cho chúng con nên người đó chính là những bậc Thầy.  Mãi mãi và mãi mãi về sau, ơn giáo dưỡng sẽ không bao giờ phai nhạt.

Nơi phương xa cõi Phật, Thầy đã an nhàn tự tại chốn Niết-bàn, xin hãy thương xót và gia hộ cho chúng con, trên bước đường về nẻo giác được thành công trọn vẹn.

Một nén tâm hương cúi đầu tưởng niệm, bằng với tất cả sự kính yêu, chúng con xin hướng về Hòa thượng.  Kể từ nay, chúng con đau xót vì đã vĩnh biệt Hòa thượng rồi.

Tấc dạ chân thành, kính xin Hòa thượng ân sư, nơi chốn Niết-bàn xa xôi chứng giám.

Nam mô Vĩnh Nghiêm tháp Ma ha sa môn Tỳ kheo Bồ tát giới Pháp húy Thích Thanh Kiểm hiệu Chân Từ Hòa thượng giác linh thiền tọa hạ.

 Đệ tử cầu pháp:  Tỳ kheo Thích Viên Chơn

 

---o0o---

 

TƯỞNG NHỚ CỐ HÒA THƯỢNG THÍCH THANH KIỂM

 

1.         Gặp lại người như đã quen biết từ lâu

 

Từ Hà Nội vào sau ngày giải phóng Sài Gòn không lâu, đến thăm chùa Vĩnh Nghiêm, tôi gặp Hòa thượng Thanh Kiểm như gặp một người bạn quen biết từ lâu khiến tôi nhớ mãi.

Trong dịp viếng thăm nầy, Hòa thượng tặng tôi cuốn “Thiền Lâm Bảo Huấn” mà Hòa thượng dịch và xuất bản trước ngày giải phóng.  Khi tôi về, Hòa thượng ân cần tiển tôi ra đến sân chùa.  Còn tôi, thì đinh ninh thế nào mình cũng phải gặp lại Cụ Thank Kiểm nhiều lần nữa, vì biết Cụ là một nhà Phật học uyên bác, mình có thể học hỏi nhiều.  Tuy là Cụ đã khiêm tốn nói là về Phật học, Cụ tin tưởng  ở tôi.  Trên giá sách trong phòng Cụ, tôi thấy có quyển “Early Madyamika in India and China” (Phái Trung  Luận Thời Sơ kỳ ở Aán Độ và Trung Quốc) cuả Richard Robinson – Giáo sư đại học Wisconsin.  Tôi tỏ ý muốn Cụ cho mượn quyển sách đó, vì bản thân tôi lúc ấy rất muốn sưu tập và đọc các bản dịch khác nhau về bộ Trung Luận của Bồ taut Long Thọ.  Cụ vui vẻ cho tôi mượn.

Tôi đã già lắm đâu, khi tôi lần đầu tiên vào đây mà Hoà thượng gọi tôi bằng “Cụ”, mặc dù tôi đã quá 60 tuổi lâu rồi, vì đến tuổi 60 thì cán bộ mới được về hưu.  Có thể là Hoà thượng tỏ ý kính trọng một cán bộ cách mạng lâu năm từ Hà Nội vào chăng?  Còn về Phật học, tôi chỉ là người học trò bình thường, nếu không là tầm thường của Cụ Lê Đình Thám, đâu dám nói là nối nghiệp Cụ.

 

2.         Cùng làm việc ở viện Nghiên cứu Phật học

 

Sau khi Hoà thượng Thích Thanh Từ từ chức Trưởng ban Phật giáo chuyên môn, vì lý do bận việc và ở xa (và tất nhiên còn có những lý do không nói ra được…), Hòa thượng Viện trưởng Thích Minh Châu đã mời Hoà thượng Thanh Kiểm làm Trưởng ban Phật giáo chuyên môn, còn tôi thì vẫn giữ chức Trưởng ban Phật giáo Việt nam.  Như vậy Hoà thượng và tôi cùng một ban nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Phật học, và như vậy sẽ có nhiều thời gian bàn bạc về giáo lý và nhất là tôi sẽ có cơ hội học hỏi thêm.

Nhưng có điều lạ là Hòa thượng Thanh Kiểm chỉ đến Viện Vạn Hạnh vào những giờ Hoà thượng dạy ở học viện hay là vào các dịp lễ lạc, còn thì Hoà thượng không đến họp một lần nào ở Viện Nghiên cứu Phật học, với tư cách là Trưởng ban Phật giáo chuyên môn.  Tôi có nêu thắc mắc nầy của tôi với Thượng tọa Chơn Thiện, thì Thượng tọa chỉ nói là có đặt giấy mời mà Hoà thượng không đến.

Trong thâm tâm tôi biết là Hòa thượng chỉ nhận lời mời cuả Hòa thượng Viện trưởng Minh Châu, vì bất đắc dĩ, không thể từ chối được, còn thì Hòa thượng Thanh Kiểm cũng biết rõ là làm công tác nghiên cứu ở Viện Phật học là chuyện phức tạp không dễ dàng, một minh chứng là việc xuất bản cuốn “Thiền Học Đời Trần”, tuy chỉ là một kỷ yếu của cuộc hội thảo khoa học về Phật học đời Trần, mà kéo dài hàng năm mới ra mắt được, và chắc Hòa thượng cũng biết rõ những khó khăn rắc rối trong quá trình tổ chức các cuộc hội thảo khác của Viện về Đạo đức Phật giáo, giáo dục Phật giáo, Thiền nguyên thủy và Thiền phát triển…

Nhưng Hòa thượng Thanh Kiểm vẫn lặng lẽ không nói gì, Hòa thượng chỉ không đến Học viện mà thôi, cũng như các Thượng tọa Phước Sơn, Minh Tuệ, (cả hai đều là phó ban Phật giáo Việt nam, và Phật giáo chuyên môn) đều thoái thác không đến họp viện.  Hòa thượng quả là người trầm lặng, ít nói, hết sức thận trọng.

 

3.         Hòa thượng Thanh Kiểm khuyên tôi không nên góp ý về một câu đối của Cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc, Thân phụ Hồ Chủ tịch

 

Đến Đồng Tháp giãng một lớp cao học, theo yêu cầu của Khoa phương Đông trường Đại học khoa học xã hội và nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh, tôi được lớp bố trí đi thăm Viện Bảo Tàng Cụ Nguyễn Sinh Sắc, vào một chiều thứ năm không có giãng dạy.  Người hướng dẩn chính là một học viên của lớp và là Giám đốc Viện Bảo Tàng.

Đến Viện Bảo Tàng, tôi rất xúc động đọc câu đối Thiền của cụ Phó Bảng, cho thấy Cụ không phải chỉ là một nhà cách mạng yêu nước, một nho gia mà còn là một nhà Phật học xuất sắc.  Câu đối của Cụ viết như sau:

“Đại đạo quảng khai, thố giác khiêu đàm đế nguyệt

Thiền cơ giáo dưỡng, quy mao phược thụ đầu phong”

 

Văn và từ của hai câu không khó, mùi vị Thiền lại đậm đà sâu sắc, tôi vừa hứng thú vừa phấn khởi.  Hai câu dịch ý như sau:

Đạo lớn (tức Đạo Phật) rộng mở (giống như) lấy sừng thỏ vớt trăng dưới ao

Giảng dạy Thiền (giống như) lấy lông rùa buộc gió vào đầu cây

 

Theo tài liệu, thì Cụ Sắc đã viết câu đối trên để tặng chùa Kim Tiên, và câu đối đặm đà Thiền vị đó có làm cho một số Hòa thượng lúc bấy giờ không bằng long.

Ở câu thứ hai, có từ phược là buộc, nhưng vì sao Cụ Sắc lại không viết phược, mà lại viết một chữ là lạ.  Tôi nghĩ là người chép lại câu đối đã chép sai.  Nhưng không lẽ sai đến như vậy.  Vì tôi nghỉ Cụ Sắc không thể viết sai mà chính là người chép lại đã viết sai, cho nên chiều hôm sau, gặp đồng chí Bí thư tỉnh ở Văn phòng trường, tôi đã thẳng thắn góp ý là nên xem lại chữ “phược” có thể viết sai chăng?

Qua Giám đốc Viện Bảo Tàng, tôi cũng biết là trước đó Hòa thượng Thích Thanh Kiểm có đến thăm Viện, có đọc câu đối, nhưng không thấy nói gì.

Về lại Thành phố Hồ Chí Minh, tôi vội đến thăm Hòa thượng Thanh Kiểm và bầy tỏ thắc mắc cụ mình về chữ “phược”.  Hòa thượng nói là không nên góp ý, vì góp ý cũng không hiệu quả, vì không ai dám chữa, dù là chữa một chử trong câu đối của Cụ Phó Bảng Sắc. 

Qua câu chuyện tôi thấy Hòa thượng là người rất cẩn trọng.

 

4.         Công việc của Viện chủ, Trụ trì Chùa Vĩnh Nghiêm quá bận

 

Có lần tôi có việc đến thăm Hòa thượng vào buổi trưa, đúng lúc Hòa thượng sắp thọ trai hay là đang thọ trai.  Hòa thượng ra tiếp tôi ở phòng riêng của Hòa thượng.  Tôi cứ tưởng nói chuyện trong phòng riêng của Hòa thượng sẽ yên ổn không có ai quấy rầy.  Nào ngờ, chốc lại có người vào, nam có nữ có, già có, trẻ có… để xin lễ.  Aáy thế mà Hòa thượng cũng hoan hỹ tiếp, thật là giãn dị và chu đáo.  Hòa thượng thanh minh với tôi là công việc của Viện chũ trụ trì rất là bận rộn.  Aáy thế mà Hòa thượng còn dành ra được thời gian để nghiên cứu, giảng dạy, dịch thuật!  Hạnh tinh tiến và pháp thí của Hòa thượng thật đáng tán thán và ít ai sánh kịp! 

Minh Chi
Học viện Phật giáo Việt Nam

 

---o0o---

 

Phủ khái đạo tình dĩ lạc ky

Sổ niên đàm luận dĩ tri thuỳ

Nam bang du hóa huề Tăng lữ

Bắc thổ do tồn thị Vĩnh Nghiêm

Tác phong đạo đức nhân tiến hóa

Thi sức giáo đồ tiếp hậu lai

Đạo bạn thâm tình hề sổ tận

Cực lạc Di Đà thượng phẩm liên

Chùa Châu Lâm tỉnh Phú Yên

Sa môn Thích Khế Tâm chân thành bái vãn

---o0o---

 

TÂM ĐẠO SĨ

  

HỒI CHUÔNG SỚM BỖNG NGÂN lên giữa đêm trường tịch mịch, thế là Thầy ra đi, hóa thân vào hoàn vũ với muôn sao trời lấp lánh, để đêm trần thế ảm đạm một màu tang.

Tên tuổi Thầy gắn liền với chốn Tổ Vĩnh Nghiêm.  Không những chỉ là một trong những vị khai sơn tạo tự mà chính Thầy đã hiến dâng cả cuộc đời mình cho việc hưng công và duy trì chốn Tổ.  Vĩnh Nghiêm to lớn thật.  Nhưng đó chỉ là mặt vật chất.  Nếu không tiêùp nhận được hồn thiêng từ Thầy thì Vĩnh Nghiêm chỉ vỏn vẹn là một khối bê tông cốt thép, một cái xác không hồn.  Thật vậy, Ngài đã tắp sáng chốn Tổ bằng chân đức của mình, tạo cho Vĩnh Nghiêm có chiều sâu của tâm linh, chiều cao của Phật chất.  Nói cách khác, bề  thế to lớn của Vĩnh Nghiêm không làm cho tên tuổi của Thầy quảng bá được mà chính đức hạnh của Ngài đã bao trùm lên ngôi Phạm vũ, làm cho thạc đức lưu phương: ”Đạo tại nhân hoằng chúng trung tôn”.

Nơi Thầy còn đọng lại cái chất của cổ nhân: điềm tĩnh, nhã nhặn, trọng đức, khinh tài, không màng đến chức tước, danh vọng.  Từ buổi phát túc siêu phương Ngài đã hiểu rõ được trần gian là mộng ảo.  Thầy hiểu, trực nhận cảnh không hoa bằng tâm cuả người đạo sĩ chớ không phải bằng miệng lưỡi cuả kẻ thức giả kinh viện.  Giáo hội giao phó bất cứ Phật sự gì Thầy cũng sẵn sàng đảm nhận.  Khi đảm nhận thì Thầy tận tâm hành sự, luôn làm tròn trách vụ củøa sứ giả Như Lai.  Ngài không bao giờ bận tâm đêùn việc thành, bại.  Trong đời này, ai dám chắc việc làm của mình luôn thành công?  Không, thành, bại là chuyện so đo tính toán, là chuyện “y vi cô tức”.  Đối với Thầy, cái quan trọng nhất là thành tâm, thành ý trong công việc phụng sự Tam bảo, là việc thành nhân chớ không phải thành danh.

Không những Thầy chỉ tham gia các công việc của Giáo hội, chứng đàn trong tuyển Phật trường hay chỉ giảng dạy ở các trường Phật học mà còn phó hội cho các buổi trai tăng hay hộ niệm tang lễ các Phật tử quá vãng.  Nơi Thầy không có sự phân biệt sang hèn, nhất bên trọng nhất bên khinh.  Ngài thường dạy:  Việc làm không có gì là cao hay thấp, vấn đề là cái tâm của người hành đạo:  Ngưu ẩm thủy thành nhũ, xà ẩm thủy thành độc.  Thầy đến với mọi người chỉ với một tâm niệm duy nhất: “vì lòng thương tưởng, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chúng sinh”.  Đó là lời dạy của đức Đạo sư mà Ngài đã nhập tâm ngay từ buội sơ tâm hành đạo để rồi suốt cuộc đời của mình, Thầy đã trung thành với lời dạy đó của đức Từ phụ một cách không ngơi nghỉ.  Ba mươi năm về trước, Thầy đã phải chịu phẫu thuật, cắt bỏ đi một phần bao tử nên việc ăn uống phải rất kiêng cử.  Trong các buổi trai tăng Thầy không ăn được nhiều vì không hợp các thức ăn có nhiều dầu nên thường chịu khó nhịn  để khi về đến chùa mới ăn một tí gì lót bụng.  Thế nhưng bất cứ nơi nào, kể cả các gia đình Phật tử, thỉnh Thầy là Thầy đi.  Thầy đi với bi nguyện độ sinh của sứ giả đã vào nhà Như Lai, mặc pháp phục của Như Lai, lấy niềm vui của chúng sinh làm niềm vui của mình, lấy hạnh phúc, an lạc của chúng sinh làm hạnh phúc, an lạc của mình.

Lịch sử đã sang trang, dân tộc bước sang một gian đoạn mới.  Trong hoàn cảnh khó khăn chung của đất nước,  Thầy đã cùng tăng chúng trong chùa đi trồng rau trồng sắn để tự túc suốt mấy năm trời.  Việc canh tác ấy có làm  cho Thầy cực nhưng không hề làm xao động tâm trí của Thầy, không làm cho Thầy khổ.  “Cùng giả ích kiên, lão dương ích tráng” luôn là điều tâm đắc của Ngài.  Nhưng cái ưu tư là làm sao để Vĩnh Nghiêm tôøn tại và phát triển theo hướng đi của dân tộc trong giai đoạn mới.  Thác uẩn trần hoàn, Thầy hiểu rõ thế sự vô thường.  Tấm thân bào ảnh nầy thì không có nghiõa lý gì đối với bánh xe quay cuồng của tạo hoá nhưng vấn đề chính là sự tồn vong, là hướng đi của đại cuộc.  Theo học cửa Khổng sân Trình từ thơ ấu, Thầy tôn trọng đức tính thanh cao, liêm khiết của người xưa nhưng không thái quá mà cũng chẳng bấp cập.  Cuối cùng, Thầy đã chọn con đường “tuỳ thuận bất nhị”.  Nói cách khác, Thầy đã “hòa quang đồng trần” để Phật hóa nhân gian.  Bằng việc đồng sự đó, dần dần, nhân cách của Thầy như sao Khuê vằng vặc giữa trời: “Ngưỡng chi di cao”.

Trong cuộc đời mình, Thầy không có gì để ghét sao? Có chớ.  Cái mà Thầy ghét nhất là sự phơi bày khuyết điểm của người khác.  Thầy thường dạy:  “ Nhân vô thập toàn, hà nhân vô tội, hà giả vô khiên”.  Ngài không bao giờ soi bói lỗi lầm, khuyết điểm của bất cứ ai.  Tất cả những thư nặc danh gởi đến Thầy, đều bị thiêu hủy hết, Thầy không bao giờ bận tâm đến những chuyện thế gian đầy hỷ nộ đó.  Bởi trong những lá thư đó, có phải người ta chỉ ra lỗi lầm để xây dựng nhau?  Họ nhục mạ nhau nặng mùi trần tục để chỉ vì một chút danh vọng hão huyền.  Thầy luôn lấy đức bao dung, nhân từ để cảm hóa tha nhân:  Đức hóa quần sinh.  Thầy tiếp Tăng độ chúng bằng con đường đó.  Tức bằng đức trị hơn pháp trị.

Tết đến, cho dù bận trăm công nghìn việc, Phật tử thập phương về chốn Tổ đỉnh lể vấn an Thầy nhưng Ngài vẫn một thân một mình lặn lội đi chúc tết tất cả các chùa trong chốn Tổ dù lớn hay nhỏ, xa hay gần.

Sau hơn 30 năm ly hưong, giấc hương quan luôn canh cánh bên mình.  Nhưng khi trở về được chốn cũ, đặt chân trên mảnh đất tu Đạo năm xưa, Thầy không thể không ngậm ngùi trước cảnh tiêu điều, đổ nát của chiến tranh.  Chốn Tổ nơi mà Ngài phát nguyện thiệu long thánh chủng khi xưa huy hoàng chừng nào thì bây giờ càng hoang sơ chừng nấy, chỉ còn trơ lại đúng mái lá con con giữa cánh đồng bát ngát.  Đau lòng trước cảnh Tổ đình thu vãn, Thầy đứng ra cùng chư Tôn Đức trong sơn môn xây dựng lại chốn Tổ Trung Hậu được thập phần tố hảo, trên dưới nức tiếng ngợi khen.  “Nhân sinh bách tuế du nhược sát na”, với tấm thân bé nhỏ Thầy đã thắp sáng đèn Thiền nơi trời Nam, trùng quang Tổ ấn nơi đất Bắc.  Công ấy, hạnh ấy giấy mực nào tả cho cùng, ngôn ngữ nào diễn cho tận?

Vượt ngoài tuổi cổ lai hy, tứ đại nghe điều bất hòa, tấm thân 80 năm trong trần thế nghe chừng bất ổn, đáng lẽ Thầy phải được ngơi nghỉ theo cái tuổi “lão giả an chi” nhưng Thầy vẫn làm việc như thuở tráng niên, về đến chùa là cặm cụi bên ngọn đèn viết kinh, dịch sách.  Thường thường 8 hay 9 giờ tối Thầy chợp mắt khoảng một tiếng để sau đó tiếp tục cặm cụi bên bàn làm việc cho đến 1, 2 giờ đêm.  Sáng hôm sau vẫn dậy niệm Phật cùng đại chúng.

Bỗng một hôm, cây đại thụ bồ đề trước sân chùa đổ xuống.  Đó là một trong hai cây mà 40 năm trước, chính tay Thầy cùng cố Hòa thượng Thích Tâm Giác hạ thổ trong buổi đầu xây dựng chốn Tổ.  Đó là dự báo: Hóa duyên dĩ mãn! Cho nên lần ra giảng tại Học Viện Phật Giáo Việt Nam tại Hà Nội vừa rồi, ngoài giờ dạy, Thầy đi thăm khắp các Sơn môn, chốn Tổ và vấn an chư vị Tôn Đức, ai nấy ngạc nhiên.

Rồi một hôm, Thầy gục ngã bên trang kinh vẫn còn thơm mùi mực mới, và “Nhất triêu dịch trách, vạn cổ trường miên”, một buổi sánh tinh mơ của ngày cuối cùng thiên niên kỷ, Thầy ra đi giữa tiếng trợ niệm hồng danh của chư Tăng Ni, Phật tử cùng các môn đồ xa gần của Ngài.  Đó là lần thứ hai từ khi xây dựng chốn Tổ, hồi chuông , không phải là chuông chiều mộ mà là hồi chuông vĩnh biệt ngân lên để đưa bậc Chân nhân về cõi Niết.

Tám mươi năm trần thế, Thầy đã cống hiến trọn đời cho Đạo, cho lý tưởng giải thoát, Thầy đã giữ trọn giới đức như viên minh châu trong sạch không nhiễm một tí bụi trần.  Có bụi trần nào nhiễm được khi Thầy đã trực nhận trần hoàn là mộng ảo? ‘Vô thường thị thường”, Thầy thuận lẽ tử sinh, trả tấm thân ngũ uẩn về cho tứ đại.  Thôi rồi không còn nữa dáng từ bi trong nếp y vàng sớm chiều hai buổi nơi điện Phật, không còn nữa tiếng hải triều trên tòa sư tử khi mỗi độ sen về!  Nhưng vẫn còn mãi tâm của Đạo sĩ, hồn của Chân nhân.  Tâm ấy, hồn ấy vẫn mãi tỏa hương trong từng tran sử chốn tổ, là hồn thiêng của Phạm vũ, là chất liệu nuôi sống các thế hệ hôm nay và mai sau của Vĩnh Nghiêm.

 Nhật bản, Kinh Đô, Tri ân viện

Đêm trăng tròn Phật đản, năm 2001

Vọng bái Liên đài

Mộc ân đệ tử Thích Giác Dũng

 

---o0o---

 

AI VĂN

Tăng ni sinh khóa II Trường Cao Cấp Phật Học Việt Nam tại

TP HCM đang tu học tại Bồ Đề Đạo Tràng

 

Nam Mô Bản Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

Kính bạch Hòa Thượng Trưởng ban trị sự Thành hội Phật giáo TP HCM, kiêm trưởng ban hoằng pháp GHPGVN, viện chủ Tổ đình Aán Quang.

Kính bạch Thượng tọa Thích Huyền Diệu, chủ tịch Hội đồng điều hành Việt Nam Quốc tự tại Hải Ngoại kiêm tọa chủ Việt Nam Quốc tự tại Aán Độ và Nepal.

Kính bạch chư Tôn đức trong Ban lễ tang cố Hòa thượng viện chủ Tổ đình Vĩnh Nghiêm TP HCM .

Kính bạch chư Tôn đức trong Ban hiếu đồ cho phép con được đại diện cho Tăng ni sinh khóa II trường Cao Cấp Phật Học Việt Nam tại TP HCM đang tu học tại Bồ Đề Đạo Tràng cùng toàn chư Tăng ni sinh khóa I trường Cơ bản Phật Học TP HCM có đôi lời kính niệm đến cố Hòa thượng Thích Thanh Kiểm:

-           Trưởng ban kinh tế tài chính GHPGVN

-           Phó ban trị sự Thành hội Phật Giáo TP HCM

-           Phó ban giáo dục Tăng ni GHPGVN

-           Phó viện trưởng Học viện Phật Giáo Việt Nam tại Hà Nội

-           Phó Hiệu trưởng Trường Cao-Trung Phật học TP HCM

-           Trưởng môn phái Tổ đình Vĩnh Nghiêm

-           Viện chủ Tổ đình Vĩnh Nghiêm tại TP HCM

-           Giáo sư Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP HCM

            Hỡi ôi!

            Trời miền Nam vi vu gió thảm

            Tổ đình Vĩnh Nghiêm trắng xóa một màu tang

            Nơi Phật quốc lòng chúng con càng bi thống!

            Kính nghe!

            Thuở nhỏ siêng trồng ruộng phước

            Sinh trong dòng dõi kinh luân

            Được song thân giáo dưỡng không ngừng

            Bao huynh đệ cưng chìu mến chuộng.

            Không để cuộc đời luống uổng

            Quyết tâm nung chí xuất trần

Mười lăm tuổi gặp bậc cao nhân          

Đủ duyên tổ Linh Đường giáo hoá

Tháng mười một hương hoa trà quả

Tâm thành cầu lễ xuất gia

Đạo hiệu Chân Từ gắng bước Sa bà

Pháp danh Thanh Kiểm vào ra gian khó.

Nhớ lại:

Đồng chân hiến thân từ nhỏ

Nhập đạo vững một đường tu

Giới tướng viên dung

Hạnh đức kiêm ưu

Năm mười tám Sa di phụng thụ.

Kinh Phật mới nghe tỏ rõ

Đạo Nho chẳng học cũng làu

Hẳn thông nhõ trước, đường sau

Túc nhân sẵn dày thiện quả

Tổ sư thấy người kỳ lạ

Chắc hẳn bậc kỳ tài

Năm tròn tuổi ở hai hai

Bắt đầu “Bố ma, phó áo”

Bao điều lầm lạc

Nguyện dứt từ đây

Sa bà góp sức dựng xây

Thành ngôi Liên hoa cửu phẩm

Ôi những ngày mưa dầm giá buốt tại đất Phù Tang

Dốc lòng nấu sử dồi kinh trơ gan tuế nguyệt

Bốn tám đạo nghiên tầm học thuyết

Cuối cùng đã đạt cao học, cử nhân

Nội điển, ngoại minh học thuyết cách tân

Triết học, sử cương Aán Độ, Trung Hoa

Lưu lại đời sau hai quyển.

Mặc dù tấm thân có chút phần bì quyện

Nhưng “Trú dạ lục thời”

Vẫn một lòng chuyên “Khóa Hư Lục”

Nhân duyên trì tụng.

“Vô vị chân nhân” phi thường, phi hiển

“Thiền Lâm bảo huấn” hẳn phải trùng tuyên

Góp phần trinh nguyên pháp tắc

Càng nhớ kỹ khi hồi hương cố quốc

Những năm dài nặng nhọc, cưu mang

Giáo sư Đại học Vạn Hạnh, Cao đẳng Huệ Nghiêm

Nhưng cũng không quên dịch kinh sáng tác

Sáng sớm nghiên tầm “Viên Giác”

Tối về trì tụng “Pháp Hoa”

Nguyện cầu thế giới dứt hẳn đường ma

Chúng sinh trong ba nhà thoát lửa

Đêm ngày lần lựa

Khổ đau nhường lối nhân sinh

Hạnh từ hòa giữa ý cao minh

“Câu Xá Luận” đượm tình người thượng sĩ

Về Vĩnh Nghiêm lòng đầy hoan hỷ

Vâng lời vàng, phụng chỉ Tổ đình

Đạo đời hai nẻo tôn vinh

Đáp ứng người trước!

May mắn thay!

Tổ đình xưa kia hoạch vắng

Vì thiếu vật tiền

Mấy chốc luật học cương viên

Đèn thiền tỏ rõ,

Vĩnh Nghiêm luôn rền thánh mõ

Tiếp dẫn phàm tình

Thế trần “Sắc sắc, Thinh thinh”

Tâm Ngài vẫn “Minh minh, Tịch tịch”

Vĩ đại thật!

Đời Ngài độ bao người bướng ngang, ngỗ nghịch

Đất chai lỳ vẫn cao ngất cơ đồ

Thân ốm đau mà chí vẫn như tờ

Xác phàm tục nhưng nguyện sâu như Thánh

Lên lớp giảng sóng “Anh Như Hạnh”

Trí vun bồi Định-Tuệ tự thân

Giáo hội miền Bắc soi đậm giáo chân

Tăng ni Việt Nam khắc sâu Người đạo hạnh

Nhớ Giác linh xưa!

Thân hòa chân tánh

Tâm thoát phàm tình

Luôn nghĩ về tiếp độ nhân sinh

Nguyện độ hàng Thích tử

Tại gia, Cư sĩ cũng một chữ từ bi

Thế gian, thoát tục cũng vì tình thất giác.

Khắc khắc tay lần tràng hạt

Niệm lục tự Di Đà

Từ thuở ấu thơ đến bóng cửa đi qua

Vẫn tài “Pháp hoa Tam Muội”

Chắc không được như Nhật Liên Sư Tổ

Nhưng cũng dự phần khuyết bổ tổng trì

Ba vạn sáu ngàn hạnh tế oai nghi

Ít chi cũng được thần thông du hí

Càng hành đạo tâm càng hoan hỷ

Quyết định vào dưỡng tánh Thảo Lư

Bao công việc cặn kẽ tạ từ

Trước sau dặn người đức độ

Đau đớn thay!

Duyên trần phải mãn

Tụ tán thường tình

Bao đệ tử chưa rõ tâm minh

Người vội Tây Phương quay gót

Kể từ nay:

Lời di huấn vẫn còn thanh thoát

Nhưng dung nhan chẳng thấy nơi đâu

Chúng con nơi xa chấp tay nguyện cầu

Cho Hòa thượng trần lao vãn pháng

Ao thất bảo, hàng thọ kết bạn

Cửu phẩm Liên hoa có dáng ân sư

Chúng con tất dạ tạ từ

Bậc Thầy giới thân hóa độ

Ôi thôi!

Vĩnh Nghiêm chín tầng mờ mịt

Mây đi bặt tích âm bi

Sa la lá rũ ngàn năm

Aán Độ âm thầm khóc tiễn

Trọn đời chúng con cùng nguyện

Noi chí xuất trần

Lời vàng thước ngọc cao vân,

Cúi đầu khắc sâu tâm khảm

 

Nam mô Vĩnh Nghiêm đường thượng Thượng Thanh Hạ Kiểm tác đại chứng minh

 

Bồ Đề Đạo Tràng Aán Độ

Ngày 31 tháng 12 năm 2000

Nhằm ngày 6 tháng 12 Canh Thìn

Thích Thiện Hữu phụng soạn

---o0o---

 

VĂN KHÁNH THỌ

 

 

Nam Mô Bản Sư Thích Ca Mâu Ni Phật

“Uống Nước Nhớ Nguồn” là truyền thống đạo lý của dân tộc Việt Nam.  Để thể hiện tấm lòng “Tri Aân Báo Aân” đối với hòa thượng Tôn Sư thượng Thanh hạ Kiểm, hôm nay, hàng đệ tử xuất gia và tại gia chúng con long trông tổ chức lễ khánh thọ mừng Hòa thượng Tôn Sư của chúng con Đăng Thọ Bát Tuần.

Sau đây đại diện cho hàng pháp tử, chúng con có đôi lời khánh thọ kính dâng lên Hòa thượng Tôn Sư khả kính.

Kính Bạch Hòa Thượng Tôn Sư khả kính, cho phép chúng con được tôn xưng Ngài bằng tiếng Thầy trong nghĩa Thầy trò.

Kính BạchThầy!

Chúng con những người đệ tử của Thầy, nhờ có duyên lành từ kiếp trước, được sinh làm người, trưởng dưởng trong gia đạo, phúc nhân vẹn toàn, lại được nhân duyên xuất trần thượng sĩ, nối nghiệp Tông phong, được làm đệ tử của Thầy.  Thầy cùng các bậc Đại Tăng đạ sinh ra giới thân tuệ mạng cho chúng con.  Giới thân tuệ mạng chính là chính nhân để đem lại quả an lạc đời nầy và đời sau.

Chúng con nhớ! Từ khi bước chân vào chùa qua bao nhiêu năm dài tháng rộng chúng con được sống dưới mái Tổ đình, được che chở trong tình thương của Thầy.  Mặc dù Thầy đã vào tuổi Bát tuần nhưng Thầy không quản ngại tuổi cả niên cao.  Tám mươi năm trường Thầy dùi mài kinh sử, không chút nghỉ ngơi.  Đem tinh hoa giáo lý Phật Đà trao truyền cho hậu thế.  Thầy đã hết lòng thương tưởng đến hàng đệ tử.  Thầy chăm lo cho chúng con từng miếng cơm manh áo, dạy bảo cho chúng con những điều hay lẽ phải, nhân cách làm người.

Thực là:

“Aân đức của Thầy cao như núi Thái

Tình thương của Thầy sánh tựa biển đông”

Đệ tử chúng con, giới sơ phúc bạc, còn sinh nơi cảnh, chấp nơi tình, khiến cho Thầy bao lần buồn vui không ít.  Nhưng với tấm lòng vô ngã vị tha, từ bi hỷ xả, bao dung vô hạn của Thầy, Thầy đã từ bi hoan hỷ lượng thứ cho chúng con, Thầy không một lần nóng giận cũng chẳng chút buồn phiền, Thầy còn ân cần chỉ dạy cho chúng con nhận được chân giá trị của cuộc đời Tăng sĩ.  Thầy đã dành trọn đời tận tụy hy sinh cho hàng đệ tử chúng con.

Đúng là:

“Aân sư cao cả sánh nào

Nghĩa Thầy dạy dỗ biết sao đo lường”

Đối với Đạo Pháp: Công đức của Thầy thật vô biên, chốn Tổ đình uy nghiêm uy hùng tráng lệ, phong cảnh huy hoàng, nổi danh khắp chốn.  Mà công việc bắt đầu từ khi trắng nước giữa chốn sình lầy trong lòng sông cũ, khởi dựng cơ đồ bảo tháp nguy nga, khi nước nhà còn chiến tranh, chốn Tổ đình bao khách náu nương, khi thời tiết bão lụt thiên tai cùng thiện tín góp phần phả thí.

Thế rồi đất nước hòa bình, thống nhất Giáo Hội, Thầy cùng các bậc tôn túc lãnh đạo Phật giáo Tp. HCM lập nên trường Cao Trung Phật Học, để cho Tăng Ni sinh từ khắp mọi miền của đất nước về nương thân tu học đã có cả ngàn Tăng ni sinh tốt nghiệp ra trường, trở về khắp nẻo đường  để hoằng dương Phật pháp lợi lạc quần sinh.

Chùa Vĩnh Nghiêm bây giờ, ngoài sự giáo dục và tu tập đã trở thành danh lam thắng cảnh, là điểm tham quan du lịch của thành phố, còn là biểu tượng của Phật  Giáo Việt Nam, của quê hương Việt Nam, để những người con xa xứ nhớ về cội nguồn của mình “Nguồn Yên Tử cội Vĩnh Nghiêm”

Và làm sao quên được chốn Tổ đình Trung Hậu, nơi Thiền Viện Vĩnh Nghiêm đả trãi qua bao cuộc chiến tranh tàn khốc cùng với sự gặm nhấm của thời gian đã trở nên điêu tàn hoang phế, thì Thầy lại về đây trùng tu xây dựng, để cho ngọn đèn chính pháp được truyền trao bất bận ở cõi nhân gian.

Thầy đã không quản ngại tuổi cao sức yếu, bên cạnh trọng trách Trưởng môn phái Tổ đình Vĩnh Nghiêm, Thầy còn đảm trách những Phật sự quan trọng của Trung ương Giáo hội và Thành hội Phật giáo Tp. HCM.

Để khai nguồn trí tuệ Văn Thù cho hậu thế, góp phần đào tạo Tăng tài cho Giáo hội, Thầy đã liên tục giảng dạy các trường Cao – Trung và ở Học viện Phật giáo Việt Nam trong cả nước.  Không những thế mà Thầy còn dành thời gian để trước tác, và phiên dịch rất nhiều bộ kinh sách quý như:  Câu Xá  Luận, Thiền Lâm Bảo Huấn, Khóa Hư Lục, Lịch Sử Phật Giáo Trung Quốc… để cho hàng hậu côn chúng con dễ dàng trong việc nghiên cứu, ứng dụng tu học.

Ôi! Tình thương của Thầy rộng mênh mông, công đức của Thầy thật cao cả, năng lực làm việc củng như sự cống hiến của Thầy cho Dạo Pháp dân tộc thật không thể nghĩ bàn.

Thực là:

"Ân giáo dưỡng ngàn đời ghi nhớ

Đức của Thầy muôn thuở không quên”

Trong giờ phút trang nghiêm, kính mừng khánh thọ Thầy, dưới mái Chùa cổ kính thân thương, nơi Tổ Đình đã khai sinh ra nguồn trí tuệ, để giờ đây chúng con được ân hưởng, chúng con làm sao nói hết lên được niềm quý kính Tôn sư.  Chúng con không biết lấy gì đền đáp công ơn cao dầy của Thầy.  Hàng pháp tử chúng con mạo mụi cùng nhau ôn lại đôi nét về ân đức của Thầy, để làm kim chỉ nam cho chúng con trên bước đường tiến tu đạo nghiệp.

Tất cả hàng pháp tử chúng con thành tâm kính mừng khánh thọ Thầy, kính chúc Thầy được trường thọ, thân tâm thường lạc, pháp thể khinh an, chúng sinh dị độ.

Để thể hiện sự “Tri ân báo ân” đối với Thầy một cách thiết thực nhất.  Tất cả hàng pháp tử chúng con xin hứa: sẽ tinh tiến tu hành, để trở thành những người đệ tử tin yêu của Thầy, là những người con trung kiên của Giáo hội ở tương lai góp phần tốt đạo đẹp đời đúng với nguyện vọng của Thầy hằng mong đợi.

Nam Mô Tăng Phúc Thọ Bồ Tát Ma Ha Tát

 

Đệ tử chúng con thành kính

Khể thủ,

Pháp tử Thích Thanh Phong

 

---o0o---

 

THÀNH KÍNH CẢM NIỆM

  

            Than ôi!

Đêm nay, bầu trời khi mờ, khi tỏ

Lòng người thao thức đầy vơi, vơi đầy

Trăng ngả bóng chuông reo vang tin báo

Thầy con đã về thế giới phương Tây!

 

Tin Viên tịch, bay toả ngàn nơi

Ai nấy hướng về…giọt lệ rơi

Chuông Tổ Đình sầu ngân vĩnh biệt

Bao con tim nức nở bên Người!

 

Người nhập thế, hành Bồ Tát hạnh

Thuyền từ thầm lặng bến sông mê

Nắng mưa sóng cả không dừng mái…

Quyết chí ngày đêm vẹn nguyện thề.

 

Nhân thế khen chê tâm vẫn lặng

Một lòng hoằng hoá lớp người sau

Tấm gương đạo hạnh sao khôn sánh

Đức độ không bờ, kiếp khổ đau.

 

Trăm năm cõi thế tâm không vướng

Bất biến tuỳ duyên đạo độ đời

Pháp nhũ Bắc Nam quên tuổi hạc

Gương trong hạnh nhẫn khắc lòng người

 

Thuyền từ giữa biển sóng vây quanh

Tay lái tuỳ duyên vượt sóng thành

Sóng gió bốn bề là thiện hữu

Con thuyền bến giác lọng, tàn xanh.

 

Hạnh nguyện trăng tròn nợ  trả xong

Mỉm cười, bát nhã cánh buồm dong

Bắc Nam đại chúng dâng nhang nguyện

Thựơng phẩm sen vàng ngát toả hương.

 

Con thuyền tách bến sông sầu

Trăng mờ nhỏ lệ bến, cầu ngẩn ngơ!

Lòng người nhớ bóng thuyền đi

Đêm đêm thao thức đôi my ngấn hồng.
 

Thuyền đệ  Thích Quang Khải
Tân Tỵ – 2001

 

---o0o---

 

TƯỞNG NIỆM GIÁC LINH THẦY

 

Ngưỡng bạch Giác Linh Thầy, Hòa thượng thượng Thanh hạ Kiểm

Kính bạch Chư Tôn đức Ban tổ chức Tang Lễ.

Kính bạch Chư Tôn Đức Tăng Ni trong môn đồ pháp quyến.

Kính thưa nhị vị pháp hữu Đại đức Thích Giác Dũng, Đại đức Thích Thanh Phong.

 

Ngưỡng bái bạch Giác Linh Hòa thượng, người Thầy thương kính cuả chúng con; trong giờ phút trang nghiêm thanh tịnh này, toàn thể cựu Tăng Ni sinh khóa II Trường Cao cấp Phật học Việt Nam Cơ sở 2 Thành Phố Hồ Chí Minh chúng con đang quỳ trước linh đài toả ngát hương trầm, lòng tràn ngập nỗi niềm xúc cảm nhìn di ảnh Thầy, mà không ngăn chận dòng nước mắt vời vô vàn đau thương và kính tiếc.

Thầy ơi! Chúng con vẫn biết “các hành là vô thường, là pháp sinh diệt, sanh diệt diệt rồi, tịch diệt là vui”, nhưng chúng con không làm sao tránh khỏi sự bùi ngùi xúc động, trước cảnh chia ly ngàn thu vĩnh biệt nầy, vì từ đây mái trường thân yêu sẽ vĩnh viễn vắng bóng Thầy, một sự mất mát vô cùng to lớn đối với Tăng Ni sinh chúng con.

Kính bạch Giác Linh Thầy.  Tám mươi năm Thầy hiện thân trong cõi nầy như một vì sao sáng, năm mươi sáu năm Thầy đã làm cho Tổ ấn trùng quang, rừng Thiền hoa nở, hương giới bay xa.  Thầy đã làm rạng danh con nhà họ Thích, Thầy là biểu trưng cuả tấm gương đức hạnh, hạnh nguyện của Thầy cao cả quá, giới đức của Thầy thanh tịnh trong sáng tợ lưu ly, Thầy đã vì thế hệ tương lai, mở trường Phật học đào tạo Tăng tài, góp phần xây dựng và phát triển ngôi nhà Phật giáo Việt Nam.

Những tưởng Thầy sẽ trụ thế ở đời lâu hơn nữa để làm lợi ích cho chúng sinh, nào ngờ đâu một phút vô thường đã cướp đi huyễn thân của Thầy.  Sự ra đi của Thầy là một sự tổ thất to lớn, Giáo hội mất đi một bậc lãnh đạo cao minh, Tăng Ni Phật tử Việt Nam mất đi một bậc Giáo phẩm tài đức, Tăng Ni sinh chúng con mất đi một người Thầy tối kính.

Thầy ơi! Vô thường giữa dòng bất diệt, giờ đây huyễn thân của Thầy sẽ hóa thành bụi đỏ, nhưng công đức và đạo nghiệp của Thầy đối với đạo pháp và dân tộc sẽ còn sống mãi trong tâm tư trong ký ức của Tăng Ni Phật tử Phật giáo Việt Nam.  Thầy đã làm tốt đạo, đẹp đời giữa lòng nhân thế, mãi mãi ngời sáng với thời gian vô cùng không gian vô tận.  Suốt đời Thầy tận tụy với sứ mệnh “Tác Như Lai sứ hành Như Lai sự”, có những lúc Phật sự chất chồng trên đôi vai gầy, nhưng Thầy luôn luôn nở nụ cười bao dung và từ ái trên bước đường thực hiện.  Làm sao nói hết công đức hành đạo và nhân cách hoàn thiện củ cuộc đời Thầy.

Thật là:

Hiện thân giữa chốn bụi hồng

Ưng vô sở trụ Tâm không não phiền.

Kính bạch Giác Linh Thầy,

Thầy về cảnh giới Vô dư Niết bàn, Vô tung bất diệt, nhưng hình ảnh hiền từ, hòa nhã khiêm tốn bao dung và bình dị của Thầy mãi mãi không phai mờ trong tâm thức chúng con.

Thầy ơi! Nhìn di ảnh của Thầy chúng con nghe lòng se thắt, mới ngày nào pháp âm của Thầy còn vang vọng bên tai giờ thì ngàn thu sâu lắng, ba lạy này chúng con dâng trọn lòng thành, hướng nguyện Giác Linh Thầy sớm Cao Đăng Phật Quốc, hồi nhập Sa bà tuyên dương Chánh pháp cứu độ chúng sinh.

Thầy ơi!  Nơi cảnh Niết BaØn xin Thầy đoái thương chúng con ở chốn Ta bà.  Chúng con mãi mãi hoài niệm về Thầy, một bậc Chân Tu đức độ, đạo đức cao đẹp sáng ngời mà chúng con tôn kính suốt đời.

Kính bạch Chư Tôn đức Tăng Ni trong môn đồ pháp quyến và nhị vị pháp hữu, Cựu Tăng Ni sinh khoá II

Trường Cao cấp Phật học Việt Nam tại  Tp. Hồ Chí Minh xin thành kính chia xẻ cùng môn đồ pháp quyến và nhị vị pháp hữu sự mất mát to lớn nầy.

 

THÀNH KÍNH ĐẢNH LỄ

NAM MÔ MA HA SA MÔN TỲ KHƯU BỒ TÁT GIỚI THƯỢNG THANH HẠ KIỂM

GIÁC LINH HÒA THƯỢNG THÙY TỪ CHỨNG GIÁM.

 

Thích Nguyên Thiện

T.M Cựu Tăng Ni sinh khoá II Trường Cao cấp Phật học Việt Nam tại  Tp. Hồ Chí Minh

 

---o0o---

 

TƯỞNG NIỆM

______________________________________________________________

HỘI CỰU TĂNG NI SINH KHÓA III TRƯỜNG CCPHVN TẠI TP. HỒ CHÍ MINH

 

Nam mô A Di Đà Phật

Ngưỡng bạch Chư Tôn Hòa Thượng chứng minh.

Kính bạch Chư Tôn Đức Ban tổ chức Tang Lễ.

Ngưỡng bạch Chư Tôn Đức môn đồ pháp quyến của cố Hòa thượng thượng Thanh hạ Kiểm.

Ngưỡng bạch Giáo Thọ Sư Vĩnh Nghiêm đường thượng thượng Thanh hạ Kiểm giác linh.

 

Đối trước kim quan Ngài, chúng con cựu Tăng ni sinh khóa III của Học Viện PGVN tại TPHCM.  Xin đốt nén tâm hương – dâng lời ngưỡng bạch…

Chúng con vô cùng xúc động, bàng hoàng khi hay tin Hòa thượng thuận pháp vô thường thâu thần sau cơn bạo bệnh.

Thế là:

Như những cánh chim trong bão táp

Réo gọi nhau tai họa từ đâu.

Người Nam, kẻ Bắc âu sầu

Trúc thiên điện báo – Tây âu thở dài.

Aân một chữ – vạn ngày đau đớn

Gặp một lần ngưỡng mộ ngàn thu

Nhớ những ngày:

Mưa Đông tầm tã không ngăn chân Hòa thượng

Nắng rát trời hè không dập tắt nụ cười

Aùo nâu bạc phếch – dáng người

Vẩn uy nghi đứng – rạng ngời ánh quang!

Mắt lấp lánh như trăng sao hiển hiện

Khí ngất cao như đá tảng nhẹ nhàng

Lồng trong cử chỉ đàng hoàng Tăng tôn…

Còn đâu nữa:

Lời giãng thao thao như trường giang nước chảy

Nụ cười hiền từ như suối pháp thanh lương

Dáng ai hút giữa giảng đường

Mà uy nghiêm lộng bốn phương đất trời

Bây giờ đây:

Viên phấn trắng lụn tàn trong hoa bụi

Bảng đen mòn từ nhẫn nại bàn tay

Dáng Thầy như thể còn đây

Lồng trong nắng ấm – trải đầy vuông sân…

Lời chưa mất, trang kinh lần giở

Ngọn đèn soi, ẩn hiện từ dung

Mặc cho dâu bể – phong trần

Thế gian thượng sĩ – xuất thần mấy ai.

Nhớ Thầy xưa

Tuổi hoa niên gia phong un đúc

Dưới sân Trình, cửa Khổng rèn thân

Đến mười lăm – chí siêu phương

Liên Đàm – trả mái tóc xanh cho đời

Phủi bụi đỏ – áo hoa trần thế

Đường công phu – khuya sớm nệ chi

Thanh niên phước quả đến thì

Cụ Túc Đại giới – phong nghi rõ ràng

 

Giã chùa cũ, lên đàng cầu học

Bạn sách đèn, khó nhọc lòng cam

Bồ Đề – Trung Hậu – Cao Phong

Vẩn chưa thỏa chí – chim bằng – trời xa

Vượt Đông Hải – lãng sa tuyết trắng

Đắm mình trong giá rét thấu xương

Hoa mai chợt ngát mùi hương

Mùa xuân nắng ấm lên đường quy Nam

Vĩnh Nghiêm từ đó huy hoàng

Bốn phương từ đó – ngát thơm hương lành…

Thế mà

Thuận pháp vô thường, Thầy nay thị tịch

Chốn Vĩnh Nghiêm mất ánh dương soi

Chúng con cảm thán – bùi ngùi.

Giở trang kinh – vọng lời Thầy hôm qua…

 

Lạy giã biệt xót xa bao kể

Một nén nhang – thắp mấy trăm lòng

Chúng con thành kính ngưỡng dâng

Giác linh Hòa Thượng chứng minh…nguyện rằng:

Thầy lên Đâu Suất đạo tràng

Mai sau xin gặp dưới tàng Long Hoa.

 

Nam mô Giáo Thọ Sư – Ma Ha Sa Môn thượng Thanh hạ Kiểm – Vĩnh Nghiêm đường thượng giác linh.

Khấp bái

Cựu Tăng ni sinh khóa III của HVPGVN. TPHCM

Thích Trung Đạo

---o0o---

 

 

ĐIẾU VĂN

Của Tăng Ni sinh khóa IV

Học viện Phật giáo Việt Nam TP. HCM

 

Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật

 

Kính bạch Giác Linh Đại Lão Hòa thượng thượng Thanh hạ Kiểm, vị ân Sư khả kính,

Chúng con kính nghe:

Một trăm năm cổ thụ trên ngàn

Đời người trăm tuổi dễ dàng có đâu

Cuộc đời lắm chuyện bể dâu

Người đi kẻ ở ôi sầu biệt ly.

Thật vậy!  Cuộc sống của con người nơi trần thế thật là ngắn ngủi vô thường.  Dù đời hay đạo chúng ta đều bị chi phối bởi một quy luật khắc nghiệt đó trong sự tuần hoàn củ vũ trụ trong sự hợp tan của kiếp nhân sinh nơi cõi Sa bà nầy.

Thế mới hay:

Sơn trung tự hữu thiên niên thụ

Thế thượng nan phùng bách tuế nhân

Dẫu biết rằng cuộc đời là ảo mộng, tứ đại vốn vô thường, người xuất gia ý thức được chân lý:

Sinh như đắp chăn đông

Tử như cởi áo hạ.

Nhưng làm sao hơn được, khi sự ra đi của Hòa thượng – một bậc Thầy gương mẫu, khiến ai cũng bàng hoàng xúc động tiếc thương.  Huynh đệ Tăng Ni chúng con thật là hạnh phúc khi được học đạo với Hòa thượng. Dưới mái trường Phật học Vĩnh Nghiêm, rồi khóa giãng sư và hôm nay Hoà thượng đang dạy cho Tăng Ni sinh  chúng con tại Học Viện Phật Giáo Việt Nam khóa IV tại TPHCM này.

Năm nay là năm cuối cùng trong 4 năm học của chúng con, có những huynh đệ cần cầu sự chỉ dẫn của Hòa thượng để hoàn thành luận văn tốt nghiệp cử nhân Phật học.  Nhưng than ôi! Luận văn đó nay đã trở thành “vật kỷ niệm” đối với người Thầy khả kính.

Sau lần thăm tại bệnh viện Chợ Rẫy, tưởng rằng Hòa thượng sẽ bình an trở về nơi chùa Vĩnh Nghiêm Thầy trò hội ngộ mừng vui trong mùa xuân mới, mùa xuân đầu tiên của thiên niên kỷ, nhưng nào ngờ:

Duyên hội ngộ giờ đây đành vĩnh biệt

Phút tương phùng nay vĩnh viễn ra đi.

Kính bạch Giác Linh Hòa Thượng, sự tiếc thương của chúng con hôm nay không phải là sự luyến ái tầm thường trong kiếp sống giả tạm mà là những giọt lệ tri ân cao quí, những giọt nước mắt sáng ngời gương đạo hạnh để được chia  buồn với Thầy Thanh Phong, với Đại đức Giác Dũng và với môn đồ pháp quyến thuộc Tông phong của Tổ đình Vĩnh Nghiêm.

Hy vọng rằng, chúng ta sẽ biến những giọt nước mắt đó trở thành sức mạnh và niềm tin, để thẳng tiến hơn nữa trên bước đường thăng hoa trong lộ trình giải thoát.

Bỡi vì chúng ta đều hiểu rằng:

Đời người như một giấc mơ

Trăm năm nào khác cuộc cờ đổi thay

Tuần hoàn tạo hoá chuyển xoay

Chết đi sống ở xưa nay lẽ thường.

Thật đúng như vậy!

Sa bà là cõi tạm

Nơi gửi thân sinh tử trăm năm

Cực lạc ấy quê hương

Chốn an mạng Niết bàn muôn thuở

Hôm nay nơi chùa Vĩnh Nghiêm chỉ còn vài ngày lưu nhục thân của Hòa thượng.  Toàn thể TNS khóa IV – những đệ tử học trò của Hoà thượng xin cung đối trước kim quan.  Ngưỡng mong Giác Linh Hoà thượng

Nơi Liên trì phó hội

Nước cực lạc nghe kinh

Nương thuyền từ thệ nguyện độ sinh

Khắp ba cõi vào ra tự tại

Giờ này!

Mây bát nhã trên nền trời không in dấu

Hoa Ưu đàm tuy rụng vẫn còn hương

Ngày mai này! Nhục thân của Thầy sẽ rời chốn Phật đường.  Nhưng Giác Linh Hòa thượng hằng nêu gương bất diệt.

Trong giây phút trang nghiêm này, chúng con thành kính dâng hương tưởng niệm kính nguyện Giác linh Thầy!

Đến nước Như Lai tiêu diêu muôn thuở

Vào nhà Từ Phụ an nghỉ muôn đời.

Và cầu chư Phật mười phương hằng tiếp độ

Người siêu thoát ra khỏi vòng tứ khổ

Về Niết Bàn an dưỡng cảnh miên trường

Cõi trần gian chẳng một chút sầu vương

Là quả mãn công viên đời tu niệm.

Nam Mô Việt Nam Phật Giáo hội – Phụng  vì tân viên tịch Vĩnh Nghiêm đưòng thượng – Ma ha Sa môn Tỳ kheo Bồ tát giới, pháp húy thượng Thanh hạ Kiểm  -  hiệu Chân Từ Đại Lão Hòa thượng Thiền tọa chứng giám.

 

Khể thủ,

Tăng Ni sinh học Viện PGVN tại TP. HCM

Khóa IV (1997-2001)

 

---o0o---

 

 

TRƯỚC GIÁC LINH HÒA THƯỢNG

 

 

 

Con nhớ lại mổi lần đến Hòa thượng hay hỏi,

Con ơi con! Học đến đâu rồi !

Con bạch Cụ con đang học sơ cấp.

Nhưng đến nay sơ cấp đã mãn rồi.

Con xin hứa con sẽ chăm học tập

Để hầu báo đáp thâm ân trong muôn một

Bạch Hòa thượng từ bi chứng minh cho con trẻ.

Con kính lạy trước giác linh Hòa thượng

 

 

Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật

 

Đệ tử con đê đầu đảnh lễ trước giác linh Hòa thượng

Nguyện giác linh Hòa thượng! Cao đăng Phật quốc

Thị hiện Ta Bà dìu dắt chúng con.

Lời muốn nói ngàn lời con muốn nói

Mất Thầy rồi chúng con mất ngọc châu

Biết tìm Thầy đâu trong khóc than tủøi hờn

Thầy tuy mất vẫn còn đây tất cả.

Hạnh của Thầy thương người luôn hỷ xả

Vẩn từ tâm độ tận chúng sinh mê

Luôn dạy khuyên nhắc nhở lối đi về

Trong cuộc sống giáo lề ôi ngăn nắp

Tánh Thầy kỹ vẫ thường hay nhắc nhở

Dạy cho con từng bước sống vào đời

Dạy cho con khắc phục khắp cùng nơi

Dạy cho con vững vàng trong nghịch cảnh

Thầy là cả rừng hương đầy dõng mãnh

Thầy về Niết bàn tịch thị vẫn an nhiên

Chúng con hình dung khuôn mặt của Thầy hiền

Luôn từ tốn dạy khuyên hàng đệ tử

Nguyện giác linh Thầy trọn đời làm pháp lữ

Tu niệm Aân sư lời giáo dưỡng còn đây

Nên hôm nay con qùy dưới chân Ngài

Lời ai điếu giác linh Thầy hữu chứng

Kính bạch giác linh Thầy từ bi xin cảm ứng

Từ mẩn xót thương chúng con trẻ ngu khờ

Sữa pháp mất rồi chúng con khóc bơ vơ

Kính bái bạch giác linh

            Hòa thượng Thượng Thanh hạ Kiểm

 

Đệ tử Thích Nữ Viên Đức

---o0o---

 

 

 

 

 

 

MÃI MÃI NHỚ NGƯỜI

 

TÔI RẤT TỰ HÀO VÀ SUNG SƯỚNG LÀ NGƯỜI ĐÃ CÓ NHIỀU NĂM ĐƯỢC GẦN GỦI CỐ HÒA THƯỢNG

Thích Thanh Kiểm và có lẽ cũng là người đã có nhiều lần được tâm sự hàn huyên với người, có khi bàn về Phật sự, cũng có lúc bàn chuyện thời sự hoặc thái thế nhân tình.

Trước hết tôi có lòng thán phục Hòa thượng về tính điềm đạm của Người.  Có thể nói với trách nhiệm chung mà Giáo hội Trung ương và Thành phố trao cho, Hòa thượng đã oằn đôi vai gầy gánh vác với bao lo âu và cũng khá nhiều phiền toái.  Vì đối với tư tưởng vị tha của đức Phật thì sự chịu đựng của người lãnh đạo là quan trọng, không có sự trừng phạt nào động chạm đến thân thể khi phạm lỗi, mà chỉ là giáo huấn để họ tự giác mà làm theo lời Phật dạy, nghĩ theo suy nghĩ của Phật.

Chưa bao giờ tôi thấy Hòa thượng chỉ trích ai cả.  Có đôi lần tôi chứng kiến sự cẩu thả của một vài vị Tăng trẻ tuổi trước mặt Hòa thượng, thay vì rầy la như thói thường nhân thế, Người chỉ ôn tồn khuyên bảo, thấy tôi có vẻ suy tư, Người nói nhỏ như bàn riêng với tôi chỉ đủ hai người nghe: “Đám trẻ ăn chưa biết no, lo chưa tới, quậy phá ương bướng, cần lấy tình thương mà dạy bảo chúng thì chúng chóng ngoan, đánh mắng chúng tội nghiệp cho chúng”.

Đối với chư Tăng đã trưởng thành cũng có vài lần tôi chứng kiến thái độ khiếm nhã đối với Người, nhưng Người luôn thản nhiên và sau đó gọi kẻ có lỗi vào phòng riêng của Người để dạy bảo.

Còn tôi, vào một buổi chiều Đông năm Mậu Dần tôi đến chùa Vĩnh Nghiêm để vấn an Người tại thư phòng, qua ly trà sen thơm phức tôi đem ý định xây cất một ngôi chùa mới tại khuôn viên mặt bằng của chùa Giác Hải cũ với mỹ hiệu: “Việt Nam Quốc Tổ Tự” tôi có nêu quan điểm của tôi về sự cần thiết xây cất này với lý do: hiện nay trên toàn quốc hay gần gũi hơn là ngay trên thành phố mang tên cụ Hồ kính yêu tuy chùa chiền không phải là ít nhưng vì khuôn viên các ngôi chùa chật hẹp cho nên dù có muốn cũng không có điều kiện phụng thờ Quốc Tổ Hùng Vương, chư vị Tiên đế, chư vị anh hùng vị quốc vong thân, các bậc Thánh hiền dân tộc… Nguyện vọng khát khao của tôi là vận động đồng bào, Phật tử ở trong nước và hải ngoại tự nguyện cúng dàng Tam Bảo, tài lực để hoàn tất càng sớm càng tốt công việc xây cất, góp phần thực hiện hữu hiệu phương châm hoạt động của Giáo hội: “Đạo pháp Dân tộc - Chủ nghĩa xã hội” cùng trang sử rạng ngời của Phật Giáo Việt Nam thời hiện tại.

Được sự khuyến khích quý báu của Hòa thượng, tôi yên tâm và cáo từ ra về với niềm tin vào công việc xây dựng sẽ sớm hoàn thành viên mãn.

Kính lạy Giác linh Hòa thượng, Người tuy đã về cõi Niết bàn nhưng những lời khuyên quý giá của Người như còn văng vẳng bên tai tôi và ngôi chùa Việt Nam Quốc Tổ Tự đang tiến hành tốt đẹp việc xây cất.

 

Trọng Xuân Tân Tỵ (2001)

Nhất tâm thành kính khể thủ bách bái

 

Hòa thượng Thích Giác Hải

 

---o0o---

 

TRĂNG LÀNH CÕI TÂM

 

Viết về Cố Hòa thượng Thích Thanh Kiểm, tôi chỉ mạo muội viết với một mỹ cảm đơn sơ của mình qua những đoạn văn chân tình thật ngắn, để tưởng niệm một bậc Thầy khả kính muôn đời, để ghi lại những kỉ niệm với những tháng ngày không quên.

 

QUÁ KHỨ LINH THIÊNG

 

Kính bạch Giác Linh Hòa Thượng!

 

Hôm nay, chiều ngày 08/12 Canh Thìn, ngày Lễ Kỷ Niệm Đức Phật Thành Đạo, cũng là ngày giỗ Tỗ Vĩnh Nghiêm, nhưng lại là thời gian tang lễ Giác Linh Hòa Thượng.  Từ một tâm niệm mất mát đau đớn, chúng con đán hậu học Tăng, Ni thuộc Tổ Đình Vĩnh Nghiêm các Chùa An Lạc, Kim Cương, Hòa Bình, Sùng Đức, Diệu Nghiêm, Linh Giác, tụ tập về đây, nơi Tổ đình Vĩnh Nghiêm, mà Hòa thượng đã trải qua quá nửa đời người, đảm trách lèo lái con thuyền Tổ đình qua những thăng trầm dâu bể.

Giờ phút này, chúng con cúi đầu quỳ dưới linh đài tưởng niệm Giác Linh Hòa thượng và bất giác hồi tưởng cách đây chỉ có năm tháng, nhưng lại là một “Quá khứ linh thiêng”, chúng con không thể quên được, trong một buổi tối lể chúc Thọ tại Nhà trai Tổ đình, dù rất mệt mỏi sau chuyến Phật sự từ xa về, Hòa thượng vẫn hoan hỷ ra để chúng con bạch lể.  Lời chúc là THỌ VÔ CƯƠNG, vì tất cả chúng con cũng như tất cả các hàng Phật tử đều cầu nguyện Hòa thượng sống lâu Thường trụ tại thế gian để Tổ đình ngày một thăng hoa, để chúng con được nhờ ơn phước từ Giới đức như hải.  Một bài thơ hôm đó được đọc lên kính dâng Hòa thượng:

 

Sơ tâm cất bước từ Trung Hậu

Tích trụ khơi đèn trực Vĩnh Nghiêm

Ánh mắt bao dung lòng quãng độ

Vàng y mầu nhiệm ngát hương thiền.

 

Những buổi lễ trai hội, tại các Chùa chúng con, sự hiện diện cuả Hòa thượng đã làm ấm áp không khí thiền hội, làm yên lòng đại chúng.  Hòa thượng là bậc thạch trụ Tùng lâm, là bóng mát Bồ Đề đưa chúng con về phía ánh sáng mặt trời.  Nhưng giờ đây Hòa thượng đã bất ngờ an nghỉ cõi tịch diệt làm cho không khí Tổ đình u ám và chúng con muôn lòng tiếc thương.

Trước hoa đèn rực sáng linh đài, chúng con hồ quỳ thành kính thắp nến dâng hương cầu nguyện Gíac Linh Hòa thượng:

Xả ngũ ấm Lục Trần, chứng Tam minh Tứ trí, bất vong nguyện lực.

Tái hiện đàm hoa Tịnh độ Sa bà, vãng lai tự tại.

 

---o0o---

 

Nét bút rất “mầu”

 

Một buổi sáng cách đây đã lâu, có lẽ vào tiết tháng Bảy, khoảng trước năm Ất Hợi (1995) trong khi hầu Hòa thượng nơi phòng khách tại tại Chùa An Lạc, ngày ấy Thầy tôi vắng nhà, tôïi đã có dịp hầu chuyện Hòa thượng về nghệ thuật thư pháp chữ Hán, Khẽ gạp tách trà trên đĩa màu trắng men cũ, Hòa thượng chậm rãi uống từng ngụm trà Bắc Thái mới pha nóng, từ tốn nói rằng Thư Pháp là một Nghệ Thuật rất khó học và đòi hỏi nhiều thời gian kiên trì, nhưng lại cần năng khiếu mới có thể đạt được.  Nhân đó, tôi cũng xin phép nói lên nhận xét của mình về  thư pháp của Hòa thượng đã thực hiện trong một khoa cúng một bậc Ni Trưởng (Sư Bà Đàm Hữu, chị ruột của Hòa Thượng) và điều này, Hòa thượng cũng đồng ý với tôi chữ Hán trong khoa đó viết rất “Mầu”; trong đó, riêng tôi thích nhất bài thơ Đường với ý nghĩa sâu xa và nét thư pháp đi thật trầm mặc xuất thần.

 

Phiên âm:

 

Nùng sơn Nhị thủy dục chung anh

Nữ liệt nghuyên tùng địa mạch sinh

Tiêu bảng cố hương sơn thủy tú

Linh Đường bảo sái nguyệt phong thanh

Quế môn ngọc khiết sinh vưu vật

Vũ tộc trâm anh xuất đại danh

Liên địa đầu thiến khuy bối diệp

Bích đàm hạo nguyệt chiếu tâm minh.

 

Phỏng dịch:

 

Núi Nùng sông Nhị sinh hoa

Từ duyên đất ấm quần thoa vào đời

Quê xưa Tiêu bảng rạng ngời

Linh Đường vời vợi trăng trời gió cao

Quế hương Ngọc nữ ngạt ngào

Vang danh họ Vũ thấm vào khuê anh

Đất Trung đạo kết hoa cành

Hồ xanh rực sáng trăng lành cõi Tâm.

 

Trong các bậc thư pháp của Tổ đình, theo lời Thầy tôi, thì Hòa thượng là người duy nhất được đào tạo chính quy tại một phân khoa dạy thư pháp tại Nhật Bản, suốt thời gian dài 9 năm.  Do đó, thư pháp Hòa thượng chịu ảnh hưởng rất nhiều từ thư pháp lối Nhật Bản là khổ chữ thường nở rộng theo chiều ngang hay nói nôm na, là mở rộng “bè bè”.

Hiện nay, tại phòng khách cũ Thầy tôi vẫn còn lưu lại kỷ niệm một câu đối của Hòa thượng viết trên lụa bạch, đề tặng Thầy tôi nhân tuổi thọ that tuần.  Khổ chữ viết khoảng 4 phân dụng công như người mới tập.  Giờ đây, cứ mỗi lần ra vào trong thấy chữ tôi lại càng tưởng nhớ đến thâm tình sinh thời của quí Hòa thượng xưa, và lại thêm bùi ngùi cố ôn lại bài thơ Thầy tôi đề tặng Hòa thượng ngày xuất dương du học Nhật Bản name 1954:

 

Cõi đời còn vẳng tiếng sầu than

Đạp gió tung mây vượt biển ngàn

Hy mã đèo kia tầm Phật tích

Phù Tang đảo ấy luyện chân thân

Huyền Trang mạch sống khơi sâu rộng

Khuông Việt nguồn ân chảy chứa chan

Nhẹ đặt chuông kình ba, bảy tiếng

Dư âm vang dội khắp trần gian.

 

(HT Quảng Thạc)

---o0o---

Sách dạy cắm hoa Nhật Bản

 

“Công trình biên soạn công phu và nghiêm túc của một nhà Sư, một cao Tăng Việt Nam giới thiệu nghệ thuật cắm hoa Nhật bản, có thể nào lại không được những bạn yêu Hoa chào đón”.  Đấy là một đoạn văn được trích dẫn từ “Đôi dòng tựa sách” của Nhà thơ Hải Như viết trong trang mở đầu “Sách dạy Cắm hoa Nhật bản” một tác phẩm về nghệ thuật của Hòa thượng tái bản lần thứ hai năm 1994.  Tình cờ một hôm tôi đã được đọc bản thảo bài tựa này và cho ý kiến riêng khi đêùn thăm nhà tác giả “Nỗi buồn hoa bất tử”.

Qua đó, người ta đọc được mối thâm tình giữa Hòa thượng và nhà thơ Hà Nội quen thuộc này, và ở đây, càng thấy rõ Hòa thượng đã cân nhấc, thận trọng khi chọn người viết.  Bởi vì, người viết tựa đã “viết ra” được tác phẩm và tác giả trên bối cảnh giao lưu văn hóa Việt Nhật ngày nay.  Hơn nữa ông đã kín đáo ví Hòa thượng như một Thiền sư Huyền Quang đời Trần thuở xưa yêu hoa Cúc:

“Chỉ cần một Huyền Quang với bài thơ về Cúc cũng đủ để chúng ta thấy càc nhà tu hành Đạo Phật Việt Nam yêu đời biết bao.  Yêu hoa, ngắm hoa chỉ có thể biểu hiện của long chan chứa yêu đời”.

Vậy thì cắm hoa không phải dành cho lúc trà dư tửu hậu, mà chính là một nghệ thuật sôùng, là Đạo.  Một tác phẩm cắm hoa là một bài thơ đẹp.  Theo nhận xét của Hòa thượng, hiện nay ở Việt Nam người ta có khuynh hướng cắm hoa cành chủ thẳng góc, thay vì cắm hơi chếch về phía như kiểu Nhật Bản.  Như vậy, là Việt Nam đang hình thành một nghệ thuật cắm hoa cho riêng mình (?) còn Sách dạy cắm hoa Nhật Bản vẫn đang trò chuyện với hoa, cỏ, đất, trời, cái đẹp, con người và thời gian…

Trà kệ, thay lời kết:

 

Trời tháng Tư,

Cỏ nào chào nắng sớm

Viết về Người không hết ý riêng

 

Chợt lá ruing

Aùo vàng bay phất phới cõi trời Tây

Bên kia, dòng nước chảy…

Gợi nhớ nét bút rất mầu xưa

Và, chiếc cầu trôi !!!

 

Thời kinh khuya tụng chậm

Nghe quá khứ kinh thiêng trở về

Một sáng thức dậy

Ngát mùi hương lạ

Tách trà mới pha nóng

Dâng Người

 

Nam Mô Ma Ha Tỷ Khưu Bồ Tát Giới Pháp húy Thích Thanh Kiểm Đạo hiệu Chân Từ Hòa thượng Giác Linh Thuyền từ tọa hạ chứng giám.

 

Giới tử Thích Thanh Tùng

Kính bút

Chùa An Lạc

Ngày 06-06-2001

 ---o0o---

 

Vườn hoa xưa

Thích Trí Nhơn

 

Trong đời, tôi gặp phải hai lần mất mát to lớn, mùa Vu Lan 2543, Hòa Thượng Bổn Sư viên tịch.  Rồi mùa Thành đạo 2544 nầy, thêm một bậc Tôn sư khả kính ra đi.

Mười mấy năm tu học dưới mái Vĩnh Nghiêm ấm áp và ngôi bảo tháp uy hùng, tôi đã lớn khôn.  Giờ đây cũng ngôi tháp ấy, mái chùa này, nhưng hồng đức bao dung đã vụt mất.  Có chăng, chỉ còn lại những mảnh đạo tình đang dựa vào an ủi nhau.

Cái đêm khủng khiếp ấy - 20-10-2000 – tôi không bao giờ quên.  Tiếng chuông điện quen thuộc mà mỗi sáng công phu Hòa thượng vẫn bấm vang lên.  Nhưng hôm đó không phải tiếng chuông thức chúng mà là tiếng thất thanh trong hoảng hốt.  Tất cả đều bắn người dậy.  Ban duy na lao thẳng về phòng Hòa thượng.  Đèn khuya đã sáng, cửa lớn mở toang.  Vọng từ bên trong, tiếng yếu ớt:  “Đau đầu quá”.  Ngay tức khắc chiếc Volga 52N-903 đưa người đi cứu chữa – đây cũng là lần cuối, Hòa thượng ngồi trên chiếc xe thân thong mà nó đã bao tháng năm đón đưa Người đi công tác Phật sự xa gần.  Tại bệnh viện Chợ Rẫy, Hòa thượng được điều dưỡng tại tầng 2, khu săn sóc đặc biệt, trong phòng cách ly với các bệnh nhân khác.  Bác sĩ Vân, trưởng khoa săn sóc đặc biệt căn dặn: tuyệt đối không cho khách vào thăm, vì có thể làm ảnh hưởng đến sức khỏe mong manh của Hòa thượng.  Huynh đệ trong các ca trực làm việc rất tích cực và nghiêm túc.  Song cũng phải “tuỳ hỷ” khi có một hoặc hai Hòa thượng giáo phẩm cấp cao lãnh đạo Giáo hội vào thăm, nắm bắt bêïnh tình. 

Một chiều không nắng, 21-12-2000, cuộc họp khẩn đã diễn ra giữa Trung ương Gíao hội, Thành hội Phật giáo và môn sơn Vĩnh Nghiêm.  Hòa thượng Trí Quảng phát biểu rằng không  bàn bất cứ việc gì khác, tất cả tập trung vào việc tổ chức các buổi cầu an cho Hòa thượng Viện chủ Tổ Đình Vĩnh Nghiêm.  Hòa thượng Hiển Pháp đề nghị nên tổ chức ba ngày và Thành hội Phật giáo có thư mời tăng ni toàn Thành phố.  Hòa thượng Thanh Tứ tiếp lời nên tổ chức ngay ngày hôm sau (22-12) để sinh nhật lần thứ 80 của Người (23- 12) nhằm vào thời gian cầu nguyện cho có ý nghĩa.  và cuối cùng chư Tôn đức đã thống nhất trì tụng kinh Dược sư.

Sự kính trọng và tình cảm của Tăng Ni Thành phố dành cho Hòa thượng được thể hiện liên tiếp trong ba ngày cầu an.  Ngôi chánh điện Vĩnh Nghiêm to lớn nhưng không chức hết số lượng Tăng, Ni đến hành lễ.  Một số vị đã ngồi dạt ngoài hành lang, và cả bên sân dưới.  Khung cảnh vàng rực, uy nghiêm và mầu nhiệm.

Sáu mươi bảy ngày bầu trời Vĩnh Nghiêm ảm đạm, ngôi Đường chu vắng mặt đã lâu.  Chiều ngày 27-12-2000, một cuộc điện thoại từ bệnh viện “Hòa thượng về chùa”.  Sân Vĩnh Nghiêm trở nên đông đúc tăng ni.  Trường Trung cấp Phật học cũng nghĩ sớm hơn mọi ngày.  Các ni sinh trong chiều tan học cũng ở lại.  Bên kia đường, các bậc Tôn đức trong Hội đồng trị sự, và cả Ban Tôn giáo của Chính phủ, sau Hội nghị thường niên tại VPII.TWGH cũng đang lần qua.  Dù người đông, không khí vẫn cứ lịm buồn, trông ai cũng thấp thỏm hồi hộp.   17 giờ 10 phút, chiếc xe trắng ambulance 51F-2160 từ cổng tam quan tiến vào .  Tăng, Ni noun nghẹt cả lối đi.  Cũng lạ, trời bắt đầu đổ mưa, ướt lối đi, và ướt cả khóe mắt bao người.  Ai đó trong đám đông nấc lên “Thầy ơi!”.  Tôi thấy rất rõ, Hòa thượng nhướng mắt thở dồn xúc động.  Ắt Hòa thượng vẫn tỉnh thức và rõ biết “Mình đã về”.

Ngay sau đó, chư Tăng Ni trong Tổ đình và các chùa thuộc Sơn môn luân phiên trì kinh, niệm Phật.  Không khí trong chùa trở nên khác thường.  Lời kinh, tiếng kệ thiền vị nghe mà đau đáu làm sao!

Nhưng rồi cái gì đến nó phải đến.  Đêm 29-12-2000, tôi đang mãi loay hoay trong Tổ đường, cố bình tâm mà không biết phải làm gì.  Thầy Giác Dũng từ phòng Hòa thượng bước ra, tâm trạng căng thẳng không dấu được nỗi buồn.  Thầy nói với tôi bằng cái nhìn đỏ hoe: “Chắc là đêm định mệnh rồi thầy Trí Chơn à, thầy nên tỉnh táo triển khai tất cả các công viêc cần thiết, không chậm trể được nữa rồi!”.  Nghe xong tôi bàng hoàng, thấy mình cũng xốn cay khoé mắt.  Vội vã bước vào phòng Hòa thượng, một số huynh đệ đôi mắt lưng tròng, đang sụp đổ quanh vị Thầy khả kính.  Chiếc đồng hồ để trên đầu giường đã bước qua 01 giờ ngày 30-12.  Không gian một màu đen trùm khắp.  Từng giây phút nặng nề trôi.   Chiếc monitor đặt cạnh giường điểm báo nhịp tim Hòa thượng  lưu động từ 90-98.  Các tần số cứ thưa dần, đôi lúc ngắt quãng, không dày và cao như vài giờ đồng hồ trước đó.  Vẳng trong tôi hai tiếng “định mệnh”.  Biết thế, nhưng còn công việc phải làm: “không chậm trể được nữa rồi!”.  Tôi cúi đầu bái biệt rồi quay trở lại Tổ đường.  Bă mươi phút sau, một vài huynh đệ từ phòng Hòa thượng lảo đảo bước ra, đầm đìa và nức nở.  Các bậc giáo phẩm có mặt vội vã bước vào.  Rồi cánh cửa được khép chặt.  Hồi chuông vĩnh biệt vang lên, những ngọn bạch lạp được thắp sáng, lư trầm ngun ngút khói hương.  Đang khẩn trương thực hiện một số công việc cần thiết:  lập bàn thờ, tôn trí nơi đặt kim quan và trang trí hội trường tang lễ, tôi bàng hoàng, uất nghẹn và sụp lạy trước di ảnh Người…

Ngước nhìn ra vô tận đằng xa, vườn hoa Vĩnh Nghiêm, nơi trước đây tôi mỗi ngày quét lá, đã dọn sạch một khoảng trống để mai nầy nhục thể Hòa thượng an giấc ngàn thu.

 

 

  

 

Trần thế chuyển mình hoa lá bay

Thầy đi về tận nẻo trời tây

Lời xưa di cả con gìn giử

Mõ sớm chuông khuya dõi bước Thầy

---o0o---

 

NGƯỜI ĐI BẾN VẮNG

 

Tâm Thành Dâng Kính Giác Linh Hòa Thượng

Thích Thanh Kiểm, Đạo Hiệu Chân Từ

Mặt trời ẩn hiện non đoài

Gợi lòng chạnh nhớ dáng ai bến đò

Đò từ,  Bác lái sông mê

Tử sinh chẳng bận trọn thề nguyện xưa

Trời chiều mây bạc điểm mưa

Bâng khuâng đếm bước bến xưa dáng người

Khách đò bó gối nhìn trời

Đôi mi lệ ngấn đầy vơi vơi đầy!

Lòng người như tỉnh như ngây

Cây đa gió thoảng nghiêng bay lá vàng

Bao ngày bến vắng đò sang

Mái chèo vỗ sóng dọc ngang vai gầy!

Quán trà già true đêm ngày

Thầm thì kể lại đức Thầy năm qua

Tám mươi thu, cõi Ta Bà

Vui buồn một cảnh một nhà nay đi…

Hỏi ai tâm chẳng tái tê

Xót xa tiếc nhớ Người đi đêm nào!

Thuyền đi trời đẹp biết bao

Hương hoa thơm ngát ánh sao tuyệt vời

Tâm hương thành kính đôi lời…

Xin người gia hộ cho đời sầu vơi

Tổ Đình đèn tuệ sáng ngời

Bốn mùa xuân sắc sáu thời hoà vui.

 

Thuyền đệ: Vô trụ 2001

---o0o---

 

 

 

LẤP LÁNH MỘT VÌ SAO

Người đi rũ áo trời không

Thiên thu thầm gởi sao trăng cuộc đời

 

 

                       

 

 

Hòa Thượng Thích Thanh Kiểm lúc bình sinh đã sống một cuộc đời khiêm cung, thầm lặng và bình dị. Giữa những màu sắc của muôn hoa rực rỡ, Hòa thượng như một loài hoa thơm, chỉ nhả hương cho đời mà không màng tên tuổi. 

Khi Hòa thượng ra đi, ai cũng nghe ra niềm thương tiếc vô vàn.  Tình thương mà Ngài đã ban tặng cho đời, cho người quá nhiều.  Cho nên không chỉ môn nhân, pháp quyến, Trung ương Giáo hội, Thành hội Phật giáo… mà những Tăng Ni thế hệ trẻ đã chịu ơn giáo dưỡng của Người đều cảm thấy hụt hẩng chơi vơi!

Tôi may mắn được làm những công việc nho nhỏ mà Thành hội và Quận nhà giao phó.  Nhờ đó mà tôi được phúc duyên là có nhiều cơ hội  diện kiến với Ngài.  Mổi khi có những cuộc họp định kỳ của Giáo hội hoặc là những hội thảo liên quan đến vấn đề Giáo hội và Tăng Ni đều có sự hiện diện của Ngài.  Ngài rất mực chân tình và nồng nhiệt trong bất cứ vấn đề gì.  Ý kiến của Ngài đưa ra luôn mang tính xây dựng và ôn hòa.  Tôi còn nhớ, năm ngoái khi quý Hòa thượng đưa ra vấn đề cuốn “Phật Quang Đại Tự Điển” của tập thể Tăng Ni chùa Huệ Quang xin phép ấn hành.  Hòa thượng góp ý:  Đây là cuốn “Phật Quang Đại Tự Điển” của nước ngoài, Tăng Ni chỉ là người dịch thuật.  Khi dịch thuật chúng ta chưa xin phép mà dịch là lỗi thứ nhất; lúc xuất bản lại không xin phép bản quyền của tác giả rồi để tên mình vào đầy là lổi thứ hai.  Khi người ta kiện tụng thì phải làm sao đây?”.  Như một nhà khoa học, Hòa thượng hành xử rất thuyết phục lòng người.  Trước khi làm một việc gì Ngài luôn luôn xem xét kết quả của vấn đề.

Chùa Phổ Đà, cũng là một trong những trung tâm an cư của chư Ni Phật giáo quận nhà.  Hằng năm bổn Tự đều thỉnh Ngài đến để chứng minh và ban đạo từ.  Hòa thượng không bao giờ chối từ sự thỉnh cầu của bổn Tự, trái lại Ngài rất hoan hỷ và từ ái.  Chủ đề của Ngài luôn luôn là Giới – Định – Tuệ.  Ngài giảng thật bình thường, không chút hoa từ, mỹ ngữ, nhưng sự cảm hứng từ bên trong của Ngài thật sâu lắng và tràn đầy yếu tố của sự an lạc.

Đặc biệt, mỗi khi bổn Tự có duyên sự, Ngài đến chứng minh, thăm hỏi thân mật với nụ cười độ lượng luôn nở trên môi.  Được gần gủi, tiếp xúc với Ngài mới cảm thấy cõi lòng thật mát dịu.  Ngôn từ mà Ngài ban tặng cho đời như lời nói sơ khai, hồng hoang của cha ông về trước, rất chất phác và ấm áp tình người.  Mặc dù Ngài    l            là nhân vật biểu trưng của trí tuệ và thời đại.

Năm nay mùa an cư lại về, còn đâu bóng của một bậc Thầy khả kính, vị Thầy kính yêu của tất cả những người con Phật.  Phổ Đà, nơi đây hàng năm được bóng Ngài đổ xuống, vỗ về, che mát cho Ni lưu chúng con.  Còn đâu Người cha già dấu yêu, lần trước về đây trong dáng vẻ trang phục mộc mạc, mà ánh hào quang vô cùng trang nghiêm, khả kính!

Đêm nay, đêm ba mươi không một vầng trăng.  Ngước nhìn lên bầu trời con rưng rưng nhìn một vì sao sáng.  Hòa thượng ơi, Ngài vẫn còn đó, còn mãi nghìn năm trong trang sử Phật giáo nước nhà.  Ánh sao của Ngài mãi lấp lánh giữa bầu trời Bắc – Nam lồng lộng.

 

Chùa Phổ Đà, 30 tháng 03 Tân Tỵ

Thích Nữ Như Ngọc

---o0o---

 

HOÀI NIỆM ÂN SƯ

 

Kính dâng Giác Linh

Cố Đại Lão Hòa thượng Thanh Kiểm

 

Tàn to, bóng rợp, sắc tươi nhuần

Hội chúng nương mình ngộ lý chân

Nối nghiệp Tông phong ngời Đạo hạnh

Kế thừa Tổ ấn rạng danh Tăng

Tinh thông Giáo điển, tâm vô ngại

Quán triệt Thiền Lâm bậc đại nhân

Vườn tuệ ngạt ngào hương xướng họa

Mãn duyên thanh thản viễn ly trần

 

Thích nữ Tố Liên

Kính bái

 

TƯỞNG NIỆM

GIÁC LINH ÂN SƯ

THƯỢNG THANH HẠ KIỂM

 

Hương đức thơm xa diệu dụng nhuần

Vạn duyên thống lý kiến toàn chân

Vĩnh Nghiêm mật chuyển Đà Na Tạng

Trung Hậu phô bày thượng thọ tăng

Ba cõi thăng trầm thân tự tại

Mười phương xuất nhập, bậc hiền nhân.

Thọ vô lượng thọ lưu danh vị

Tiếng dội Tùng Lâm đấng xuất trần.

 

Tác giả:  Tỳ kheo Thích Giác Pháp

Họa lại nguyên vận bài thơ:

“Hoài Niệm Ân Sư” của Ni sư Thích Nữ Tố Liên

(Đăng trong tuần báo Giác Ngộ – số 54 phát hành ngày 7/2/200)

 

---o0o---

 

NHỊ ĐỘ MAI

 

CHIỀU NAY VỀ LẠI VĨNH NGHIÊM TỰ, TRONG KHÔNG GIAN ẢM ĐẠM CỦA BUỔI CHIỀU CUỐI

xuân, những đóa mai vàng còn sót lại trên cành đầy lá xanh phủ kín, con lần bước lên bàn Tổ, chân dung Thầy ngự đó vẫn hiền hậu, độ lượng và khả kính như lúc sinh tiền.  Trong những thập niên cuối cùng của thế kỷ 20, Thầy thường đến trường Cao cấp Phật học Việt Nam giảng dạy.

Ngày ấy, chúng con là những cùng tử khắp ba miền vân tập về học đường nghe thầy dạy đạo.  Pháp âmcủaThầy nhỏ nhẹ, từ hòa, đầm ấm, khoan thai như chính con người của Thầy vậy.

Thầy thường dùng Hán văn để chứng minh, biểu thị và làm sáng tỏ những vấn đề Phật pháp.  Những gì Thầy dạy rất súc tích, đơn giản mà sâu sắc.  Phải chăng đó là phong cách giáo dục riêng Thầy, mà cũng là phong cách sống của một người xuất gia niên cao lạp trưởng.

Ngày nay, Thầy đã thành danh chi mỹ, trụ trì ngôi Đại Tự danh lam, nhưng Thầy vẫn vậy, giản dị khiêmcung, độ lượng và bình đẳng. Đức của Thầy là “hải nạp sơn dung”.  Tăng chúng khắp mọi miền đất nước quy tụ về Vĩnh Nghiêm để tu học mà không có sự phân biệt đối đãi Bắc Trung Nam.  Đối với Thầy thì “Xuân sắc vô cao hạ, Mai chi tự đoản trường”.

Nghĩa là bản chất xuân không phân biệt vùng này vùng khác, không có cao thấp, trái lại nhành mai (tất cả hoa xuân) thì tự chúng có sự sai biệt.  Thầy thường dạy “chủ bạn cụ túc” cũng chưa đủ, mà còn phải “chủ bạn       viên dung”, mình là người, người là mình, trong một vi trần chứa tam thiên đại thiên thế giới, trong một tam thiên đại thiên thế giới chứa một vi trần;  lý luận : “nhất  tức đa, đa tức nhất” hay “nhất thiết tức nhất, nhất tức nhất thiết” trong kinh Hoa Nghiêm đã được Thầy triển khai sử dụng.

Trong cuộc sống bình nhật của Thầy đều là sự thực hành áp dụng giáo lý đại thừa.  Con nhớ có lần Thầy dạy: “Thế gian là sai biệt (giả đế), xuất thế gian là bình đẳng (không đế) và độ thế gian là trung đạo (trung đế).  Mục đích độ thế gian không phải là chứng ngộ rồi mới độ, mà ngay ở thế gian tu hành và làm lợi ích quần sinh.  Tu hành chỉ có một con đường là Bồ Tát hạnh mà ai cũng có thể tu được chứ không riêng gì Đức Phật.  Tăng Ni phải làm sao sống cuộc đời “đại cơ đại dụng”, “ Bất ly chư Pháp nhi tồn, bất dẫn chư Pháp nhi hiện”.  Nghĩa là thực tại chân lý không tìm đâu xa, mà ngay tại thế gian này, nó luôn hiện hữu, không rời các Pháp mà tồn tại, không kéo theo các Pháp mà hiện bày”

Bởi thế dù tuổi đã vào “xưa nay hiếm” mà Thầy không bỏ buổi dạy nào.  Có những ngày mưa dông tầm tã, vẫn trên chiếc xích lô quen thuộc đưa đón mọi lần, vẫn bộ nâu sòng chân chất giản dị, Thầy đội mưa đến trường.

Nhìn những giọt nước thấm ướt đôi vai của Thầy mà lòng con cảm thấy xúc động lẫn kính trọng vô cùng. Vì hàng hậu học tương lai, với trách nhiệm của một Nhà giáo dục, vì sách tấn hậu côn mà Thầy đã không ngại gian lao, không từ khó nhọc.  Hôm ấy mưa dầm nên khi về Thầy bị cảm sốt xuất mấy ngày liền.  Vậy mà chúng con những đứa cùng tử vẫn đôi lúc còn mải mê rong chơi không ý thức.

Hôm nay, theo lẽ tuần hoàn của vũ trụ, mùa xuân cũng đã sắp sửa đi qua, hoa mai cũng đang dần dần chuyển sắc.  Mỗi lần như vậy, Thầy thường nói rằng: “hoa mai đang hàm tiếu đấy”.

Rồi Thầy khẽ ngâm lên bài kệ như sau:

Vạn pháp xoay vần trước tới nay

Tướng thường vẳng lặng tự phơi bày

Xuân về hoa nở trăm ngàn đóa

Giọng hót oanh vàng đậu trước cây

Những lời thơ trên nhằm nói lên các Pháp từ xưa nay, tướng nó là như vậy.  Cũng như mùa xuân đến trăm hoa đua nở, chim hót trên cành.  Đây là diệu lý “hiện tượng tức thật tại” nói cách khác đó là tư tưởng “Chư Pháp thật tướng” trong kinh Pháp Hoa mà Thầy rất tâm đắc nên cho chúng con làm đề tài thi kỳ I về môn kinh này năm 1989.

Giờ đây Thầy đã đi xa, bảng đen còn đó phấn trắng còn đây; muốn thấy bút tích của Thầy, muốn nghe Pháp âm vang vọng cũng đều đã trở thành hoài niệm.

Nhưng con biết chắc một điều là sự ra đi của Thầy cũng chính là sự trở về bản quốc, vì Thầy biết rằng “trong tồn tại có cái không tồn tại – đương thể tức không – bản tánh không thì làm gì có sự sinh diệt”. Đó cũng chính là tinh thần bát Trung Đạo của ngài Long Thụ.

Thầy đã sống một cuộc đời đại cơ đại dụng và đã ra đi với tinh thần của một bậc vô vị Chân nhân.

Chiều nay, một buổi chiều tiết xuân đã vãn, trên thinh không giai âm của khúc vô sinh vẫn vang vọng đâu đây, cạnh phòng Thầy hàng Nhị độ mai còn vương lại mấy nụ.  Con thành kính đốt nén hương cầu nguyện Thầy; “Tái lai độ chúng về nơi Lạc thành”.

 

Cựu học Tăng miền Bắc

(Khóa II, trường CCPHVN, Tp HCM)

Thích Minh Hiền

 

---o0o---

 

KHÓC THẦY

 

Chùa Vĩnh Nghiêm hạ đông Canh Thìn

Kính dâng Hòa thượng Tôn sư khả kính

Đệ tử Diệu Oanh

 

                       

Vĩnh Nghiêm từ đây vắng bóng Thầy

Lấy ai dạy dỗ chúng con đây?

Đàn chim mất mẹ hoàng hôn đến

Suối lệ trào tuôn con khóc Thầy

Lời Thầy dạy con còn ghi nhớ mãi

Thân tựa hoa sao đắm say

Vì mê con mãi xa chân tính

Thương xót xin THẦY trở về đây

TRỜI ĐẤT BỔNG DƯNG TỐI MỊT MỜ!

Con nghe như nặng xuống hồn thơ

Chuông buồn giục giã thời gian đọng

Một đấng Tôn sư đã khuất rồi!

Ta bà thị hiện, mười phương Phật

Bồ Tát hóa thân, hình bóng Ngài

Nam Mô Vô Lượng Từ Bi Hạnh

Một phút qua đi đã mất rồi!

Con ôm di ảnh, mang ân nghĩa

Ôm cả chân thân lệ thấm đầy

Nước mắt Ta bà gom lại hết

Nhỏ rơi từng giọt tiễn đưa Thầy!

Thầy đi Lạc cảnh, Thầy đi mãi

Có xá gì đâu cõi tãm nầy!

Con về thong tiếc Thầy muôn thuở

Lệ khóc cho con, lệ khóc Thầy.

 

Kính bái

Vĩnh Cao

(Nguyên Các)

 

---o0o---

 

TƯỞNG NIỆM CÔNG ƠN THẦY

 

 

Thành kính dâng lên

Giác Linh Hòa thượng Tôn sư thùy từ chứng giám

 

Con nhớ ơn Thầy không xiết kể

Vắng bóng Thầy tâm con chẳng quên

Giới hạnh thanh tịnh đừng biếng nhác

Công thầy dạy bảo pháp môn tu

Lời vàng ngọc con xin ghi nhớ

Khắc vào tâm muôn thuở không quên

Hơn ba chục năm sao nhanh thế

Thầy chẳng ở dẫu van chẳng ở

Con thương Thầy nhớ lấy làm thương

Tuổi con già hạt lệ như sương

Sức đâu ép lấy hai hàng chứa chan

 

Đệ tử pháp hiệu Tịnh An

tức Diệu Quý

Mùa hạ Tân Tỵ

22/08/2001

---o0o---

 

HOÀI NIỆM ÂN SƯ

 

 

Kính dâng Tôn sư Hòa thượng

thượng Thanh hạ Kiểm

Đạo hiệu Chân Từ chứng minh

 

Thầy ơi Thầy đã đi xa

Đâu còn hình ảnh người Cha thuở nào

Thầy về Cực lạc trên cao

Ta bà con ở làm sao không buồn

Nhớ Thầy lệ cứ tràn tuôn

Vĩnh Nghiêm chùa cũ cảnh buồn vắng Cha

Bên ngôi mộ tháp hình nhà

Con ngồi cầu nguyện lệ sa ngậm ngùi

Còn đâu sum họp buồn vui

Thầy trò cách biệt tới lui một mình

Biết bao kỷ niệm ân tình

Con nguyện giữ mãi đạo tình ân Sư

 

Trần thị Thuần pháp danh Diệu Cẩn – kính bái

 

---o0o---

 

PHÚT GIÂY VĨNH BIỆT

 

 

Một đóa hông trên tay,

Con cúng dường lần cuối,

Với nỗi buồn vời vợi,

Nhiễu quanh Tháp ân sư.

 

Một rừng hoa thanh khiết,

Lẫn muôn sắc ngàn hương,

Kim quan Thầy tỏa ngát,

Với hương hoa cúng dường. 

 

Miêàn Vĩnh Nghiêm lành lạnh,

Với tiết trời cuối Đông,

Thầy đi bao mất mát…

Buồn dâng ngập cả lòng.

 

Biết nói sao cho hết,

Công ơn của đứcThầy,

Cây Bồ đề toả mát,

Mưa nắng chẳng hề lay!!!

 

Với ngôi nhà Phật pháp,

Thầy góp sức vun bồi,

Với tâm từ rộng mở,

Luôn hoằng pháp không ngơi.

 

Thầy hiện thân Giới Luật,

Xứng đáng bậc Đàn Đầu,

Bậc Yết Ma, Giáo Thụ…

Như trăng sáng đêm thâu!

 

Con, với từng bước chân

Như nặng nề, khắc khoải,

Như muốn trì hoản lại,

Giây phút cuối bên Thầy !!!

 

Phật tử Lý Trang

Kính cẩn cảm đề

10 giờ sáng ngày 10 tháng chạp năm Canh Thìn

 

 

 

LƯU BÚT TƯỞNG NIỆM

 LƯU lại tấm lòng son tri ngộ
NIỆM Ân Sư tế độ trần sa
VĨNH ly cõi lòng Ta Bà,
NGHIÊM đường còn vẳng âm ba đạo từ

 

Ban tôn giáo của chính phủ

Vô cùng thương tiếc, kính trọng tiển

Hòa thượng về cõi cực laic.

 

            Lê Quang Vịnh

            31/12/2000

 

                        Vô cùng thương tiếc Cụ Hòa thượng Thích Thanh Kiễm đã quá tiễn

                        Cả cuộc đời hành đạo của Cụ nêu gương sáng đoàn  kết đạo đời.

 

                                    Lê Minh Thu                 Phan Minh Tánh

                                                                        Trợ Lý TBT Lê  Khả Kim

 

Vô cùng thương tiếc Hòa thượng; Hòa thượng là vị chân tu, suốt đời phụng vụ đạo pháp, nay đã về miền cực laic.  Vĩnh biệt người, chân tu, mong những đệ tử ngài bao giờ cũng xứng đáng là đệ tử của Ngài.

 

Kính mến.

Trần Đông Phong

(Ủy viên Đoàn chủ tịch ũy Ban TW mặt trận)

 

Thành Tâm cầu nguyện đại lão Hòa thượng Viện Chủ Tổ Đình Vĩnh Nghiêm

Thượng THANH hạ KIỄM cao đăng Phật Quốc.

 

Phái đoàn Giáo Hội

HT Hiển Pháp          HT Thích Từ Nhơn

 

Vô cùng kính tiếc HT Thượng Thanh hạ Kiễm

Nguyện cầu HT siêu sinh Phật quốc.

 

Phó chủ tịch HĐTSGHVN

HT Thích Phổ Tuệ

HT Thích Thanh Tứ

Thích Thanh Đạo

TT Thích Thanh Nhiễu

 

Nam Mô Tiếp dẫn Đạo Sư A Di Đà Phật

 

Ban trị sự PG Tỉnh TT Huế

Ban Trị sự PH Tỉnh Quảng Trị

Ban Giáo dục Tăng Ni TW Giáo hội

Ban PG Quốc Tế TW Giáo hội

Học viện PGVN tại TP Huế

Trường trung cấp Phật học TT Huế

Vô cùng  kính tiếc trước sự ra đi

Của Giác Linh Cố Trưởng Lảo Hòa Thượng

Thượng Thanh Hạ Kiểm

Thành kính đảnh lễ Giác Linh Hòa Thượng

Nguyện cầu Giác Linh Hòa Thượng cao đăng Phật quốc. 

Thành thật Phân ưu cùng chư môn đồ hiếu quyến.

 

Trưởng đoàn

HT Thích Thiện Siêu

 

Ủy ban MTTGVN/TP Hồ Chí Minh

Vô cùng thương tiếc cố đại lão Hòa thượng Thích Thanh Kiểm đã suốt đời tận tụy phục vụ cho đạo pháp – dân tộc – CNXH với những cống hiến lợi ích vì đạo – vì đời. 

UBMTTQVN/TP HCM xin chia buồn cùng Giáo hội PGVN và môn đồ pháp quyến cố Hòa thượng, xin tiễn biệt cố Hòa thượng và cầu nguyện cho hương hồn Hòa thượng sớm cao đăng miền Phật quốc.

 

TM Ủy Ban MTTQVN/TP HCM

Chủ tịch

Trần Thành Long

Lê Văn Hoàng

Trần Trung Tính

Ngô Đa

Phạm Hoàng Hồng Hoa PD Diệu Đức

 

Ban Tôn Giáo Thành Phố Hồ Chí Minh Kính viếng Giác Linh Hòa thượng Thượng THANH hạ KIỄM

-           Trưởng ban Kinh – Tài chánh GHPGVN

-           Phó Ban Giáo dục Tăng Ni GHPGVN

-           Phó Viện trưởng Học viện Phật giáo VN tại Hà Nội

-           Phó ban trị sự kiêm Trưởng ban Phật giáo quốc tế THPGTP HCM

-           Phó hiệu trưởng Trường Trung cấp Phật học TP HCM

-           Viện chủ Tổ đình Vĩnh Nghiêm

Trong 80 năm trụ thế, với 58 năm hạ lạp, Hòa thượng đã góp phần trong sự nghiệp xiển dương Phật pháp và vun đắp cho con đường Phật giáo Việt Nam theo phương châm Đạo pháp – Dân tộc – Chủ nghĩa xã hội.  Sự thị tịch của Hòa thượng là mất mát lớn của GHPGVN và môn đồ pháp quyến.

 

Ban Tôn  giáo Thành phố Hồ Chí Minh kính chia buồn và nguyện cầu Giác linh Hòa thượng Cao đăng Phật quốc.

 

Ban Tôn Giáo TP Hồ Chí Minh

Trưởng ban

Nguyễn Ngọc San - Trần Ngọc Bảo –Lê Hồng Phúc - Đỗ Quốc Dân - Đào Duy Hồng

 

 

KÝ SỔ TANG LƯU NIỆM

 

                        Đại diện ban Trị sự Phật giáo tỉnh Trà Vinh

Thích Nhựt Huệ

 

 

Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Đồng Tháp

Thành kính cầu nguyện giác linh Đại lão Hòa thượng Thượng Thanh hạ Kiểm cao đăng Phật quốc.

TM Ban Trị sự Phật giáo Đồng Tháp

Trưởng ban

TT Thích Thiện Chánh

 

Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Cà Mau

Vô cùng thương tiếc Đại lão Hòa thượng trụ trì chùa Vĩnh Nghiêm tân viên tịch.  Nguyện giác linh Hòa thượng cao đăng Phật quốc.

TM Ban Trị sự tỉnh Cà Mau

Phó Ban thường trực

TT Thích Huệ Thành

 

Ban Trị sự Phật giáo Hà Nội

Thành kính đảnh lể bậc xuất trần thượng sĩ Thích Thanh Kiểm, suốt đời vì Đạo pháp

và lợi ích an laic cho quốc gia xã hội.

Phân ưu cùng quý GHPGVN, THPG TP. HCM và pháp quyến.

Chánh Thư ký

TT Thích Bảo Nghiêm

 

Hòa thượng Thích Thanh Kiểm đạo hiệu Chân Từ đã vô lượng kiếp hành đạo sinh Ngài là vị Phật.  Cầu nguyện Phật Kiểm tái giáng thế Ta Bà độ tận chúng sinh.

Pháp đệ

Hòa thượng Thích Giác Hải

 

Chư Tăng và Phật tử VNQT thành tâm cầu nguyện giác linh:

Cực lạc hoa khai

Linh toạ liên đài

Nhựt Hỷ

 

Kính niệm Thầy

 

Sơn Nam xuất thế

Tây Thiên – Trung Hậu khoác cà sa.

Tám mươi năm thị hiện Sa bà

Sáu mươi hạ lạp đàm hoa dâng đời

Sử xanh ghi mãi tên người,

Giới đức cao hiển trời người huân triêm.

Ngập tràn lệ chốn nhân gian,

Vĩnh Nghiêm môn phái bàng hoàng ngẩn ngơ.

Tiễn đưa – biết đến bao giờ,

Tang tâm con nguyện trọn thờ Thầy ơi!

Tiễn đưa Thầy – có mấy lời…!

 

Nam mô Trúc Lâm phái Vĩnh Nghiêm đường thượng húy thượng Thanh hạ Kiểm hiệu Chân Từ Vũ công đại lão Hòa thượng nhục thân Bồ tát thiền toạ hạ.

Học đồ Tỳ kheo Thích Đạo Hiển khấp bái

 

Ban Trị sự Tỉnh hội Phật giáo Hải Dương

Ai tin Hòa thượng Viện chủ Tổ đình Vĩnh Nghiêm thâu thần thị tịch, đạo thụ đã ngả về Tây.  Vô cùng bùi ngùi xúc động khốc khấp trong lòng chúng con thành kính dâng ngũ phận chân nhang đỉnh lễ giác linh.  Hòa thượng người là bậc Cao Tăng, Thạc đức, cả cuộc đời cống hiến cho Đạo Pháp xương minh – Chúng sinh an lạc.

Ngưỡng nguyện Hòa thượng cao đăng Phật quốc, hành đại bi nguyện, hồi nhập Sa Bà hóa quần sinh.

TM Ban Thường trực

Đại đức Thích Thanh Dũng

 

Học viện Phật giáo Việt Nam tại Hà Nội Khóa II – Tăng Ni sinh đồng bái niệm

TM Tăng Ni sinh

Đại đức Thích Thanh Dũng

 

Tăng Ni sinh Học viện Phật giáo Việt Nam tại Hà Nội

Vô cùng kính  tiếc  Đại lão Hòa thượng Phó Hiệu trưởng.

TM Tăng Ni sinh khóa III

Tỳ kheo Thích Nguyên Tùng

 

Kính bạch Giác linh Hòa thượng

Hình bóng từ hòa khả kính, đức tính khiêm cung, độ  lượng của Ngài là bài thuyết pháp không lời, mãi vẫn in đậm trong tâm thức của hàng hậu học chúng con.

Thành kính bái biệt Hòa thượng

                                                                                    Bửu Sơn cổ tự Q. 5 TP. HCM

Thích Minh Thanh

 

Một ngôi sao sáng vừ rơi rụng giữa bầu trời Nam Việt.  Một đấng mô phạm đã vừ khuất bóng nơi trần thế.  Giáo hội Phật giáo Việt Nam mất đi một bậc cao tăng thạc đức.

Đó chính là sự mất mát chung cho môn phái Đồng Đắc chúng tôi.  Hòa thượng tuy đã ra đi, nhưng những hình ảnh cao đẹp, sự cống hiến lớn lao và đức tính hiền hòa của Hòa thượng mãi in nơi tâm thức của chúng tôi.  Nguyện Giác Linh Hòa thượng cao đăng Phật quốc.

TM. Sơn môn Đồng  Đắc, Hòa Nhai, Quảng Bá

Trưởng sơn môn: Hòa thượng Thích Trí Dũng

 Hòa thượng Thích Trung Quán

Thích Thanh Ngọc

Thích Thanh Trung

Đại diện Ni Trưởng Hải Triều Âm

 

Cố Đại lão Hòa thượng Thích Thanh Kiểm là bậc cao tăng của Giáo hội Phật giáo Việt Nam là thạch trụ của miền Vĩnh Nghiêm.

Kính cầu nguyện Đại lão Hòa thượng “Cao đăng Phật quốc” thành tâm phân ưu cùng pháp quyến hiếu đồ.  TM Ban trị sự Tỉnh hội Phật giáo Bắc Ninh – Bắc Giang và Tổ đình Vĩnh Nghiêm Bắc Việt

                                                                                                            Trưởng ban

Hòa thượng Thích Thanh Sam

Đại Đức Thích Thiện Văn

Ân đức Thầy

Sinh ra lớn lên nơi đất Bắc

Nghìn thu an giấc tại trời Nam.

Kính ân Thầy,

Một quãng đời Thầy tầm sư học đạo

Trọn một kiếp người, ý pháp quên thân

                                    Pháp tử Thích Đăng Thành                               

 

Vô cùng thương HT Thích Thanh Kiểm

TM. Phòng bảo vệ chính trị 4,

Công An thành phố

Nguyễn Văn Bửu

 

 

A Di Đà Phật!

Kỳ nguyện cố Đại lão Hòa thượng cao đăng Phật quốc khứ lai tự tại chi giác linh.

Trung Hòa tự – Q3

Sa Môn Thích Thiện Bình

 

Đêm Vĩnh Nghiêm, ngày cuối Thiên niên kỷ, 31-12- 2000

 

Bên cõi diệu tường

Một nén tâm hương

Tám mươi năm

Giấc mộng trường

Đóa vô thường nở

Trong vường tự tâm

Kính dâng Hòa thượng Tôn sư

Thượng Thanh hạ Kiểm

Pháp tử Thích Trí Chơn khấp bái

 

Đêm Vĩnh Nghiêm 31-12- 2000

 

Thế sự vô thường

Ân thầy mãi đượm hương

Vì công danh

Chốn học đường

Quê nhà Thầy đã

Tây phương an nhàn

Pháp tử Thích Giác Hiệp

Kính bái

Hồi chuông sớm đưa Thầy về cõi Niết,

Con bàng hoàng khóc ngất giữa đêm đen.

Ngày cuối cùng của thế kỷ 20

cũng là ngày con vĩnh viễn mất Thầy.

Pháp Tử Thích Giác Dũng

 

Vạn mùa thu

đau lòng nhỏ lệ

Muôn kiếp người

khấp bái Ân sư

Thích Thanh Giác

 

Chúng con đệ tử xuất gia và tại gia chùa Lý Triều Quốc Sư Hà Nội.

Thành kính đính lễ giác linh Hòa Thượng

Đệ tử Thích Bảo Nghiêm

 

Ban hướng dẫn Phật tử Thành hội Phật giáo TP. HCM thành tâm cầu nguyện giác linh Hòa thượng cao đăng thượng phẩm.  Cầu nguyện và chia buồn cùng môn đồ pháp quyến cố Hòa thượng.

TM Ban Hướng dẫn Phật tử THPG

Phó Ban

Thích Như Tín

 

Cty Cổ phần TM.SX Đại phát (DAPHA) thành kính phân ưu.

Tổng Giám đốc

Nguyễn Văn Sinh

 

Được tin Hòa thượng viên tịch Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Ninh Bình chúng con vô cùng xúc động.  Hòa thượng ra đi sự mất mát lớn cho Giáo hội Phật giáo Việt Nam.  Chúng con thành tâm nguyện cầu Tam bảo gia hộ cho giác linh Hòa thượng cao đăng Phật quốc.

TM. Ban Trị sự PG tỉnh Ninh Bình

Chánh Thư Ký

TT Thích Thanh Tính

 

Cố Hòa thượng viên tịch chúng con Ban cư sĩ Tổ đình Vĩnh Nghiêm vô cùng thương tiếc.

Ưu bà tắc Lê Quang Tự

 

Nhất tâm cầu nguyện giác linh Đại lão Hòa thượng Thanh hạ Kiểm cao đăng Phật Quốc.

TM đoàn Phật giáo Q4

Thích Hạnh Ngộ

 

Chư tôn đức Tăng Ni thành phố Vũng tàu vô cùng thương tiếc cố Đại lão Hòa thượng.

Thích Giác Tùng

 

Nam mô tiếp dẫn Đạo sư A Di Đà Phật

Kính bạch Giác linh Hòa thượng

Con tỳ kheo Thích Trung Hậu là đệ tử của HT Trí Quang, thừa lĩnh Thầy con kính đến tại Tổ đình Vĩnh Nghiêm

đảnh lể giác linh Hòa thượng và vì bệnh duyên thầy con không đến được.

 

Kính giác linh Hòa thượng thuỳ từ chứng giám.

Ban Đại diện Phật giáo huyện Tuy Phong cầu nguyện Đại lão Hòa thượng Thích Thanh Kiểm cao đăng Phật quốc và thành kính phân ưu cùng Tăng Ni Phật tư,û môn đồ pháp quyến.

Phó Đại diện

Thích Huệ Trí

Chúng con GĐPT Linh Sơn và các cựu huynh trưởng GĐPT Giác Minh

Mong trời Tây sen nở

Đón Giác linh Hòa thượng

Một tấm lòng thành kính

Minh Đạt Đặng Đình Dũng

 

Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật

Chúng con chư Tăng, Phật tử Tổ Đình Giác Nguyên vô cùng quý tiếc cố trưởng lão Hòa thượng Thanh hạ Kiểm tân viên tịch.  Thành tâm cầu nguyện giác linh Hòa thượng tốc chứng vô sanh, tùy nguyện tái lai tiếp duyên độ chúng.

Nam Mô A Di Đà Phật.

TM Chư Tăng, Phật tử TĐGN

Tỳ kheo Thích Minh Nghĩa

 

Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật

Kính ngưỡng bạch giác linh Hòa thượng Thanh hạ Kiểm

Con, đệ tử Chúc Hạnh thay mặt toàn thể Phật tử nghệ sĩ và nhân viên cơm chay Hương Việt xin đốt nén tâm hương, tiễn đưa Hòa thượng về quốc độ Phật đà.

Cầu nguyện giác linh của Ngài thong dong tự tại trên bước đường giải thoát.

Kính viếng

 

Con Phật tử Nghiêm Cao (Phạm Như Vân), quy y tại chùa Vĩnh Nghiêm đến tiễn đưa Thầy về đất Phật.  Chúng con xin hứa giữ mãi tâm lành, trọn đời đi theo con đường Đức Phật đã soi sáng và mãi gắn bó với chùa Vĩnh Nghiêm nơi Thầy đã dầy công xây dựng.

Nam Mô A Di Đà Phật.

 

Nam Mô A Di Đà Phật.

Chúng con toàn thể Ni bộ miền Nam vô cùng thương tiếc một bậc cố Đại lão Hòa thượng.  Đồng thời thành tâm cầu nguyện trên thập phương Tam bảo tiếp dẫn cố Hoà thượng cao đăng Phật quốc.

Kính bút

TM. Ban Quản trị Tổ đình Từ Nghiêm

TN. Giác Nhẫn

 

Nam Mô A Di Đà Phật.

Vô cùng thương tiếc Đại lão Hòa thượng Tổ Đình Vĩnh Nghiêm.  Kính cầu nguyện giác linh Hòa thượng thượng phẩm cao đăng.

TM. Ban Đại Diện PG huyện Nhà Bè

Thích Thiện Nghĩa

 

Nam Mô A Di Đà Phật

Cầu nguyện giác linh Đại lão Hòa thượng cao đăng Phật quốc.

TN. Như Tước

 

Nam mô Bổn Sư  Thích Ca Mâu Ni Phật

Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam

Học viện Phật giáo Việt Nam

Ban Bảo trợ Học viện PGVN

Tăng Ni sinh Học viện PGVN

Thành tâm cầu nguyện giác linh Hòa thượng cao đăng Phật Quốc.

Thành kính phân ưu cùng môn đồ pháp quyến.

Cư sĩ Tồng Hồ Cầm

Cư sĩ Võ Đình Cường

Thích Phước Đạt

Thích Nguyên Lạc

ĐH Nguyên Đào

ĐH Huệ Minh

 

Ban Đại diện Phật giáo huyện Củ Chi hiệp Tăng Ni Tự viện

Kính cẩn nguyện

Đại lão Hòa Thượng thượng Thanh hạ Kiểm cao đăng Cửu phẩm.

TM Đoàn

Phó Đại diện Phật giáo H. Củ Chi

TT Thích Huệ Nghi

 

Một trái tim từ bi đã ngừng nhịp đập

Một khối óc minh triết đã ngừng suy tư

Một bậc thầy đã từ giã cõi đời

Một sự mất mát to lớn không bao giờ tìm lại được.

Ngàn lạy bái biệt Tôn Sư

Cao Nguyên

 

Trời Bắc Việt nghìn thu giã biệt

Đất miền Nam tịnh cảnh quay về.

Khấp bái Tôn Sư

Đại Hải

 

Học đồ Trụ trì Chùa Phả Thiên – Cẩm Phả – Quảng Ninh

Tỳ kheo Thích Hiển Thiện

Vô cùng thương tiếc giác linh Hòa Thượng Tôn Sư.

Kính nguyện giác linh Hòa Thượng cao đăng Phật quốc.

 

Ban hộ trì Tam bảo chùa Vĩnh Nghiêm

Trưởng ban: Đào Thị Hảo PD. Diệu Hòa

Vô cùng thương tiếc giác linh Hòa Thượng Tôn Sư Thích Thanh Kiểm

Kính nguyện giác linh Hòa Thượng cao đăng Phật quốc.

 

Đoàn Đảng ủy, Hội đồng Nhân dân, Ủy ban Nhân dân, Mặt trận Tổ Quốc cùng Ban mặt trận, Hội người cao tuổi và nhân dân khu phố I Phường 7 Q.3

Vô cùng thương tiếc cố Hòa thượng Thích Thanh Kiểm, vị đã có nhiều cống hiến cho nền Phật Pháp.  Đã giúp đỡ dân nghèo trong phường và khu phố.

Vô cùng thương tiếc Hòa thượng Thích Thanh Kiểm một vị chân tu yêu nước thương nòi, gắn bó với quê hương Nam Định.

Mai Chí Thọ

 

Hội Đồng hương tỉnh Hà Nam tại Thành Phố Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam

Xin thành tâm chia buồn cùng tất cả các môn đồ pháp quyến, vì sự ra đi của Hòa thượng Thích Thanh Hạ Kiễm viện chủ chùa Vĩnh Nghiêm.

Thay mặt toàn thể bà con đồng hương mong linh hồn Hòa thượng siêu thoát mát mẻ nơi Cực laic, phù hộ chúng sinh hòa bình an lành hạnh phúc.

Xin kính tiễn

Trần Kinh Thắng

Chủ tịch HĐH Hà Nam tại TP.HCM và các tỉnh phía Nam.

 

Gia đình bà Hồng 38 Hàng Cân Hà Nội

Thành kính cầu nguyện giác linh Đại Lão Hòa thượng Thích Thanh Kiểm cao đăng Phật quốc,  Thành kính phân ưu cùng Ban tổ chức và môn đồ pháp quyến.

TM gia đình – Nguyễn Văn Hưng

 

Nam Mô A Di Đà Phật

Thành tâm kính lễ cố Đại lão Hòa thượng Thích Thanh Kiểm, Trưởng ban Kinh tế tài chánh GHPGVN, viện chủ Tổ đình Vĩnh Nghiêm.  Xin được chia sẻ sự mất mát nầy đến môn đồ pháp quyến Tổ đình Vĩnh Nghiêm.

Hiệu Trưởng trường TCPH Long An

Thích Tắc Tựu

 

Gia đình chúng con vô cùng thương tiếc HT. Thích Thanh Kiểm, vị Hòa thượng suốt đời vì Phật pháp là tấm gương cho chúng con mãi mãi noi theo.

Mai Bá Tình

 

Tôn kính viếng bái giác linh Hòa Thượng

Hòa thượng viên tịch, thanh thoát vãng sinh, chúng con huynh trưởng, Đoàn sinh GĐPT Tổ đình Vĩnh Nghiêm đau xót, bùi ngùi giọt lệ tôn kính thương tiếc, hình bóng nhân hậu vị tha Ngài đã huấn giáo.

GĐPT Tổ đình và Trưởng huynh pháp Hụê Nguyễn Hữu Huỳnh, Huynh Trưởng dẫn đạo hình thành GĐPT Nam Việt, tôn kính bái lễ.

Ban Hướng dẫn GĐPT Tổ Đình

Nhuận Pháp Tôn Thất Liệu

Pháp Huệ Nguyễn Hữu Huỳnh

GĐPT Giác Ngạn – Tịnh Phúc

GĐPT Giác Nguyên – Chơn Thật Đỗ X. Hòa

GĐPT Giác Minh – Phúc Văn Bùi Thọ Thi

GĐPT Vĩnh Nghiêm – Tịnh Uyển

GĐPT Giác Long

 

Ban trị sự Phật giáo tỉnh Kiên Giang

Thành kính cầu nguyện cố giác linh Hòa Thượng cao đăng Phật quốc.

Nam Mô A Di Đà Phật

TM.BTS PG – KG

Thích Giác Phước

 

Chúng con là các Tăng Ni sinh miền Bắc tu học tại các trường Phật học trong TP. Hồ Chí Minh vô cùng kính tiếc cố Đại lão Hòa thượng Tôn sư.  Cầu nguyện giác linh Hòa thượng cao đăng Phật quốc.

TM Tăng Ni sinh

Tỳ kheo Thích Thanh Lợi

 

UB.MTTQVN Q.6 – Ban Tôn Giáo Q6 vô cùng kính tiếc cố Đại lão Hòa thượng thượng Thanh hạ Kiểm cao đăng Phật quốc.

Ban Tôn giáo Q 6

Hứa Văn Thân

 

Xá Lợi tự Q.3 kính viếng

Hay tin cố Hòa thượng đã ra đi về cõi vĩnh hằng Niết bàn tịch diệt.

Chúng tôi ban trụ trì và Ban Quản trị chùa Phật học Xá Lợi thành kính chia buồn cùng môn đồ pháp quyến Tổ đình Vĩnh Nghiêm

Cầu nguyện giác linh cố Hòa thượng được cao đăng Phật quốc hoàn lai Ta Bà hóa đạo chúng sinh như bản thệ.

Viện chủ kiêm trụ trì: Thích Hiển Tu

Ban Quản trị: Tăng Quang

 

Sầu đêm bởi nặng tình xưa

Vĩnh Nghiêm một thuở nương thừa pháp âm

Thiền Lâm Bảo Huấn là tâm

Sử son – Luật học phương châm dạy người

Bản hoài giáo dưỡng một đời

Tổ đình hải trần muôn thời truyền đăng

Quy nguyên Thanh Kiểm thượng thân

Học đồ bái ngưỡng xuất trần giác linh

Học đồ Đồng Bổn

 

Vô cùng thương tiếc cố Hòa thượng thượng Thanh hạ Kiểm.

Thay mặt chư Tăng chùa Hải Đức

Thích Giác Pháp

 

Chùa Phước Quang, quận Tân Bình

Ni chúng chúng con vô cùng kính tiếc giác linh cố Hòa thượng viên tịch.  Kính.

Như Khai

 

Đoàn Quận ủy, HĐND, UBND, UBMTTQ Q.3 kính viếng Đại lão Hòa thượng Thích Thanh Kiểm

TM Đoàn

Phó Chủ tịch UBMTTQ/Q.3

 

Ban Trị sự Thành hội Phật giáo Hải Phòng

Thành kính phân ưu cùng pháp quyến .

Kính nguyện giác linh Hòa thượng cao đăng thượng phẩm hồi nhập Sa bà tiếp dẫn chúng sinh đồng đăng Phật quốc.

TM. Ban Trị sự THPG Hải Phòng

Phó Trưởng Ban

Thích Quảng Tùng

 

GHPGVN tỉnh Tây Ninh

Ban Thường trực Tỉnh hội

TT Thông Nghiêm

TT Tịnh Khai

TT Huệ Tâm

TT Niệm Thới

ĐĐ Nghiêm Nhiên Đại diện ND Diệu Nghĩa

Cùng chư Tôn đức, kính cầu nguyện cố Hòa thượng thượng Thanh hạ Kiểm, Trưởng ban Kinh tế Tài chánh TW/GHPGVN Cao đăng Phật quốc.

TM Ban Trị sự

Thông Nghiêm

 

Nam mô Tây phương Cực lạc A Di Đà Phật

Ban đại diện Phật giáo Q.11

Thành kính chia buồn cùng môn đồ pháp quyến.  Nguyện cầu mười phương chư Phật gia hộ cho giác linh Hòa thượng cao đăng Phật quốc.

TM Ban Đại diện Phật giáo Q.11

Phó Ban

Đại đức Thích Thiện Ngộ

 

Ban Trị sự Tỉnh Hội Phật giáo tỉnh Phú Thọ vô cùng thong tiếc – thành tâm kính lễ trước linh đài giác linh Hòa thượng tam bái.

Kính nguyện:

Hồi nhập Sa Bà

Phân thân vô số

Hóa độ quần sinh

Siêu đăng bỉ ngạn

Ban Trị sự Tỉnh hội PG tỉnh Phú Thọ

 

Cung kính kỷ niệm Đại lão Hòa thượng thượng Thanh hạ Kiểm cao đăng Phật quốc.  Chúng ban Tang lễ thành tựu tốt đẹp.

TM Ban Giám hiệu Trung cấp Phật học tỉnh Tiền Giang

HT Thích Hoằng Thông

 

…”Những việc cần làm đã làm xong”…

Hòa thượng Tôn sư nhẹ nhàng cất bước vân du

Chúng con ở lại nguyện vâng làm

Ni trưởng Trụ trì chùa Phước Hải Q.10

 
 

---o0o---
Vi tính: Diệu Khánh
Trình bày:
Vĩnh Thái – Linh Thoại

Cập nhật:  01-02-2005

 

Webmaster: quangduc@quangduc.com

Trở về Trang Nhân Vật Phật Giáo VN

Đầu trang

 

Biên tập nội dung:  Tỳ kheo Thích Nguyên Tạng
Xin gởi bài mới và ý kiến đóng góp đến ban biên tập qua địa chỉ:  
quangduc@quangduc.com