Tiếng Việt

Trang nhà Quảng Đức

   Tiếng Anh 

qd.jpg (8936 bytes)

Nhân Vật Phật Giáo Việt Nam


...... ... .


 

Thiền Tăng và cuộc đời
Tưởng niệm HT. Thích Thiện Siêu

   Viên Trí

---o0o---



            Mỗi danh nhân ra đời có một vị trí bất tử trong dòng chảy lịch sử của nhân loại nói chung, và dân tộc nói riêng. Sự bất tử phát sinh từ mạch nguồn từ bi, trí tuệ, vô ngã, vị tha của cuộc sống danh nhân ấy. Chính ở tinh thần nhân bản pha lẫn hương vị thoát tục siêu phàm đã làm cho Hòa Thượng Thiện Siêu hay ôn Từ-Dàm như hiện diện khắp nơi trong tâm hồn người con Phật nước Việt, từ quốc nội đến quốc ngoại.

Nhân cách Hòa thượng Thiện Siêu sẽ mãi hiện tồn trong lịch sử của xứ Huế mộng mơ, kinh đô một thời của nước Việt, vì kể từ ngày “Bóng vàng chuyển bến”[1] nước sông Hương, Bến Ngự vẫn in đậm bóng hình thầy; từ lúc đồi Thiên Thai cung đón tấm thân huyển hóa của Người, chuông chùa Thuyền Tôn, Báo Quốc vẫn đồng vọng pháp âm “Vô Ngã là Niết-bàn’[2]. Nói đến Phật giáo xứ Huế trong các thập niên 80 và 90 của thế kỷ 20 là nói đến một giai đoạn thăng trầm, gian lao khó nhọc của tăng già miền Trung, mà Hòa Thượng là một trong những người đứng mũi chịu sào, không nệ khó nhọc, kham nhẫn, thầm lặng hy sinh để lèo lái con thuyền giáo hội lướt sóng bình an. Thầy đã đặt những viên gạch đầu tiên xây dựng nên Trường Trung Cấp Phật Học và Học Viện Phật giáo Huế; rồi từ các chiếc nôi giáo dục này chủng mầm trí tuệ, từ bi được gieo trồng, và đơm hoa kết trái làm đẹp cho cuộc đời. Nói đến Phật giáo Huế trong giai đoạn lịch sử này, bên cạnh những bậc cao tăng thạc đức, giới sử gia Phật giáo không thể không đề cập đến vai trò của Hoà thượng, dù bóng hình thầy chỉ thoáng ẩn thoáng hiện giữa cõi có không. Chư tôn thiền đức lãnh đạo Giáo Hội Phật giáo Thừa Thiên, Huế thường nói dù lúc đó Hòa thượng không giữ chức vụ gì cả nhưng nếu không có sự hiện diện của thầy thì giáo hội địa phương khó lòng có được những thành tựu thực tiễn. Vậy nên, khi Hòa thượng nhẹ bước vân du đi vào cõi tịnh, tăng ni và tín đồ đất thần kinh buốt cả tâm hồn tưởng như trời đất rơi lệ, vì từ đây trước biển đời dông tố “thuyền từ che chở biết nhờ ai”[3].

Cuộc sống thanh bạch, giản dị đậm nét thanh cao, tỏa mùi thoát tục của một thiền sư trong việc “tri hành hợp nhất’’ từ công tác giảng dạy cho đến tự thân hành trì “giới đức, tâm đức và tuệ đức’’ đã là nguồn hỷ lạc vô biên cho ai đã từng có duyên thân cận, gần gũi. Vì khi cơn xoáy vật chất đang ăn mòn thế giới tâm linh thì những mẫu người mô phạm hiếm hoi như thế đã thật sự tạo nên cho con người niềm tin và hy vọng về một nền đạo đức và giải thoát thật sự. Đây chính là động lực, là nguồn cảm hứng để thế nhân hướng đến thế giới chân thiện mỹ.  

Kể từ ngày thảo lư được chiếu cố, gót hài hạ sơn dấn bước vì đạo, vì đời [4]. Giữa cảnh đời hoa lệ, Thầy hiện ra thật khiêm tốn, giản đơn của một thiền tăng khoác vẻ núi rừng. Thầy trầm tỉnh nhưng cương nghị, mềm dẻo nhưng quyết đoán, tùy duyên mà bất biến - tiếng nói thầy luôn là bước cầu nối cho những khoảng cách tâm linh giữa các bậc trí giả thế trí biện thông trong Tăng đoàn Phật giáo. Sự hiện diện của Thầy luôn làm cho các bất đồng được giải tỏa, mọi bế tắc được hanh thông. Trong vai trò Như Lai sứ giả, Thầy có mặt khắp nơi, từ quê nghèo khổ cực cho đến chốn phồn hoa tráng lệ không đâu không in dấu chân Thầy. Là người lãnh đạo tối cao trong ngành giáo dục Phật giáo, Thầy xuất hiện mọi nơi từ lớp Phật học vỡ lòng cho đến giảng đường đại học. Thầy đến không phải để được tiền hô hậu ủng, không vì tước vị, danh xưng mà chỉ vì mục đích mong được chia xẻ và truyền đạt sở học, sở tu và sở chứng cho người có duyên...

 Sở nguyện của Thầy rồi cũng đến lúc kết nụ đơm hoa. Học đồ của Thầy đã ít nhiều thông hiểu được ý cao tình đẹp trên nên đã tiển Thầy bằng những gì họ tiếp nối được: “Hạnh Thầy thắp sáng lối con đi”...[5] Thầy đến là vậy và đi cũng như vậy; không một chút vẫn đục, không một niệm mong cầu, như :

         “Nhạn bay trên cao, bóng chìm dưới nước,
         
Nhạn không có ý lưu vết, nước không mong giữ bóng hình”
[6]

 Thậm chí, cho đến giờ phút cởi hạc qui tây Thầy vẫn còn nhắc bảo ‘chỉ có cảm thọ khổ, lạc mà không có người cảm thọ lạc khổ’. Vậy những gì được viết lại ở đây chắc hẳn không thể là ý muốn của Thầy!

 Tuy nhiên, như đức Phật đã dạy “cái gì là lõi cây cái ấy sẽ tồn tại lâu dài”, nên các điểm son ấy của cuộc đời Hoà thượng không chỉ làm cho lịch sử trở nên rạng ngời mà còn là tấm gương sáng cho hậu thế soi mình. Trong ý niệm này, dòng suy tư được viết ra với mục đích là giúp người viết giác tỉnh được thật hư để học theo hạnh nguyện của Thầy tự tại trước được mất, có không trong sự thăng trầm của thế sự. Dù Thầy đã xả bỏ báo thân mãi mãi đi xa, nhưng trí đức của Thầy vẫn ngàn đời soi sáng cho hàng Phật tử Việt Nam:   

                      “Hương các loại hoa thơm

                        Không ngược bay chiều gió

                        Nhưng hương thơm người đức hạnh

                        Ngược gió khắp tung bay

                        Chỉ có bậc chân nhân
                           
                                    
Tỏa khắp mọi phương trời”

 

                                                     Thiền Viện Vạn Hạnh
                                                             -Dêm 30 tết Nhâm Ngọ-2002



[1] Tựa đề bản nhạc “Bóng vàng chuyển bến” của nhạc sĩ Trường Khánh sáng tác ngay sau ngày Hòa thượng Thiện Siêu viên tịch

[2] Tựa đề của một tập sách do Hoà Thượng biên soạn

[3] Trích thiền kệ

[4] Trong thời kỳ vận động thống nhất Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam, Hòa thượng đang ẩn tu taji Phật Học Viện Hải Dức, Nha Trang

[5] Nội dung bức thư pháp của cựu Tăng Ni sinh Trường Cao Cấp Phật Học- Khóa II, kính lễ Hòa Thượng

[6] Thơ thiền (Nhạn quá trường không, Ảnh trầm hàn thủy,                       Nhạn vô di tích chi ý, Thủy vô lưu ảnh chi tâm)

 

--- o0o ---

| Thư Mục Tác Giả |

 

Webmaster:quangduc@quangduc.com

Trở  về Trang Nhân Vật PGVN

Đầu trang

 

Biên tập nội dung: Tỳ kheo Thích Nguyên Tạng
Xin gởi bài mới và ý kiến đóng góp đến ban biên tập qua địa chỉ:
quangduc@quangduc.com

Cập nhật ngày: 01-10-2002